পিঅ'কে উচ্চতম ন্যায়ালয়ে বাতিল কৰিলে চৰকাৰী চাকৰিত আঞ্চলিক আৰু শৰণাৰ্থীৰ কোটা বিলুপ্ত কৰাৰ সিদ্ধান্ত
মুজাফ্ফৰাবাদ (পিঅ''কে), ১৯ নৱেম্বৰ (হি.স.)। চৰকাৰী চাকৰিৰ আঞ্চলিক আৰু শৰণাৰ্থীৰ কোটা সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত কৰাৰ সিদ্ধান্ত বাতিল কৰিলে পাকিস্তান দখলত থকা কাশ্মীৰ (পিঅ''কে)ৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে । আদালতে কয় যে ভূগোলৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াট
पीओके उच्चतम न्यायालय। फोटो - डान


মুজাফ্ফৰাবাদ (পিঅ'কে), ১৯ নৱেম্বৰ (হি.স.)। চৰকাৰী চাকৰিৰ আঞ্চলিক আৰু শৰণাৰ্থীৰ কোটা সম্পূৰ্ণৰূপে বিলুপ্ত কৰাৰ সিদ্ধান্ত বাতিল কৰিলে পাকিস্তান দখলত থকা কাশ্মীৰ (পিঅ'কে)ৰ উচ্চতম ন্যায়ালয়ে । আদালতে কয় যে ভূগোলৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি অগ্ৰাধিকাৰ দিয়াটো নিজৰ বাবে অসাংবিধানিক নহয়, কিন্তু ইয়াক আইন আৰু অপ্ৰতিনিধিত্বৰ প্ৰমাণৰ দ্বাৰা সমৰ্থিত হ’ব লাগিব।

ডন কাকতত প্ৰকাশিত এক প্ৰতিবেদন অনুসৰি বুধবাৰে প্ৰদান কৰা সিদ্ধান্তত মুখ্য ন্যায়াধীশ ৰাজা ছাইদ আক্ৰাম আৰু ন্যায়াধীশ খালিদ ইউছুফ চৌধুৰীৰ বিভাগীয় বিচাৰপীঠে উচ্চ ন্যায়ালয়ে ২০২৫ চনৰ ১৬ আগষ্টৰ সিদ্ধান্তৰ পিছত বন্ধ হৈ পৰা সকলো বাকী থকা নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়া পুনৰ আৰম্ভ আৰু সম্পূৰ্ণ কৰিবলৈ লোকসেৱা আয়োগক নিৰ্দেশ দিয়ে।

কিন্তু উচ্চতম ন্যায়ালয়ে দশক দশক পুৰণি কোটা শতাংশ পুনৰ ঘূৰাই নিদিলে । বৰঞ্চ আদালতে চৰকাৰক নিৰ্দেশ দিয়ে যে বৰ্তমানৰ আঞ্চলিক আৰু শৰণাৰ্থী কোটাসমূহ ব্যাপকভাৱে পৰ্যালোচনা কৰি সাংবিধানিক আৰু আইনী প্ৰয়োজনীয়তাৰ সৈতে মিলাই চলিব লাগে। আদালতে নিযুক্তিৰ বাবে অন্তৱৰ্তীকালীন ভৌগোলিক কাঠামো স্থাপন কৰিছিল । ইয়াৰ অধীনত নিজ নিজ সমষ্টিৰ প্ৰাৰ্থীৰ মাজত প্ৰতিযোগিতাৰ জৰিয়তে ১ৰ পৰা ৭ম শ্ৰেণীৰ পদ পূৰণ কৰাৰ বিপৰীতে জিলা পৰ্যায়ত অষ্টম শ্ৰেণীৰ পৰা পঞ্চদশ শ্ৰেণীৰ পদ পূৰণ কৰা হ’ব।

সংমণ্ডল কাৰ্যালয়ত ১ম শ্ৰেণীৰ পৰা ১৫ম শ্ৰেণীৰ পদ নিজ নিজ সংমণ্ডলৰ প্ৰাৰ্থীৰ মাজত প্ৰতিযোগিতাৰ জৰিয়তে পূৰণ কৰা হ’ব। ৰাজ্যিক পৰ্যায়ৰ শিক্ষানুষ্ঠান (শ্ৰেণী নিৰ্বিশেষে) আৰু ১৬ শ্ৰেণী আৰু তাৰ ওপৰৰ সকলো পদ ৰাজ্যৰ নাগৰিকৰ মাজত মুকলি যোগ্যতাৰ জৰিয়তে পূৰণ কৰা হ’ব।

উচ্চতম ন্যায়ালয়ে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে যিকোনো ভৌগোলিক অঞ্চলত নিৰ্বাচন কেৱল নিৰ্ধাৰিত অৰ্হতা, উপযুক্ততা আৰু যোগ্যতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰিব। যদি নিজ নিজ ভৌগোলিক অঞ্চলত কোনো উপযুক্ত প্ৰাৰ্থী পোৱা নাযায় তেন্তে নিয়ম অনুসৰি নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰিসৰ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।

মুখ্য ন্যায়াধীশ আক্ৰমে ৰায়দানত উল্লেখ কৰিছে যে উচ্চ ন্যায়ালয়ে আঞ্চলিক, এলেকাভিত্তিক বা শৰণাৰ্থী সম্পৰ্কীয় নিযুক্তি ব্যৱস্থাক সম্পূৰ্ণৰূপে অসাংবিধানিক বুলি ধৰাত ভুল কৰিছে। ইয়াত কোৱা হৈছে যে পিঅ'কে নাগৰিক সেৱক আইনৰ, ১৯৭৬, আৰু নাগৰিক সেৱক বিধি, ১৯৭৭ ৰ অধীনত স্থাপন কৰা আইনী কাঠামোৱে অঞ্চলটোৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা অহা শৰণাৰ্থী আৰু পাকিস্তানত বসতি স্থাপন কৰা শৰণাৰ্থীসকলক ন্যায্য প্ৰতিনিধিত্ব প্ৰদান কৰাৰ চৰকাৰৰ অধিকাৰক স্বীকৃতি দিয়ে।

কিন্তু বিচাৰপীঠে স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে এই অধিকাৰ নিৰপেক্ষ নহয় আৰু যুক্তিসংগত আৰু সুস্থ ভিত্তি অবিহনে ঐতিহাসিক কোটা ব্যৱস্থা অনিৰ্দিষ্টকাললৈ অব্যাহত ৰাখিব নোৱাৰি। পাকিস্তানত বসতি স্থাপন কৰা শৰণাৰ্থীৰ বাবে সংৰক্ষিত কোটাকো বিচাৰপীঠে পৃথকে বিবেচনা কৰে। ইয়াত কোৱা হৈছিল যে তেওঁলোকৰ ৰাজ্যৰ প্ৰজা (ৰাষ্ট্ৰৰ নাগৰিক) হিচাপে মৰ্যাদা কোনো বিশেষ কোটা বা অগ্ৰাধিকাৰৰ অব্যাহত থকাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল নহয়।

বিচাৰপীঠখনে কয় যে ১৯৪৭ চনত অহা শৰণাৰ্থীৰ ১৯ শতাংশ কোটা বা ১৯৮৯ চনত অহা শৰণাৰ্থীৰ ৬ শতাংশ কোটাকো স্থায়ী অধিকাৰ বুলি গণ্য কৰিব নোৱাৰি যদিহে ইয়াৰ কোনো সুদৃঢ় সাংবিধানিক আৰু আইনী ভিত্তি নাথাকে।

শৈক্ষিক নামভৰ্তিৰ বিষয়ত আদালতে ৰায় দিয়ে যে চৰকাৰী চাকৰিৰ নিযুক্তি প্ৰক্ৰিয়াৰ পৰা আঞ্চলিক পছন্দসমূহ পৃথকে বিবেচনা কৰা উচিত। তদুপৰি, বিচাৰপীঠে ফেডাৰেল আৰু প্ৰাদেশিক প্ৰতিষ্ঠান আৰু শিক্ষা আসনৰ সৈতে জড়িত উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ নিৰ্দেশনাসমূহ বাতিল কৰে, যিবোৰ প’কে চৰকাৰৰ সাংবিধানিক আৰু প্ৰশাসনিক অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ বাহিৰত আছিল। আদালতে কয় যে এই বিষয়সমূহ নিজ নিজ সাংবিধানিক, আইনী আৰু আন্তঃচৰকাৰী অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ অন্তৰ্গত।

উচ্চতম ন্যায়ালয়ে এই সিদ্ধান্তৰ ভিত্তিত সেই সময়ত বলবৎ থকা আইনসমূহৰ অধীনত ইতিমধ্যে সম্পূৰ্ণ হোৱা নিযুক্তি আৰু নামভৰ্তিৰ ক্ষেত্ৰত বিঘিনি ঘটাব নালাগে বুলি ৰায় দিয়ে। আদালতে এইটোও কয় যে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ কোটা ব্যৱস্থাক ইছলামিক নীতিৰ বিৰুদ্ধে ঘোষণা কৰাৰ কৰ্তৃত্বৰ অভাৱ কাৰণ, সংশ্লিষ্ট আইন অনুসৰি এই বিচাৰ ক্ষমতা শ্বৰীয়ত আপীল বিচাৰপীঠৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল।

-----------------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ


 rajesh pande