শ্ৰীহৰিকোটা (অন্ধ্ৰ প্ৰদেশ), ১৮ জুলাই (হি.স.)। দেশত প্ৰথমবাৰৰ বাবে স্কাইৰুট এৰ’স্পেচ নামৰ এটা ব্যক্তিগত কোম্পানীয়ে আজি নিজাকৈ থলুৱা উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণ কৰিছে । হায়দৰাবাদস্থিত কোম্পানী স্কাইৰুট এৰ’স্পেছে এই ৰকেটটোৰ নাম ৰাখিছে মিছন আগমন বিক্ৰম-১ । আজি পুৱা ১১:৩০ বজাত শ্ৰীহৰিকোটাৰ সতীশ ধৱন মহাকাশ কেন্দ্ৰৰ পৰা ইয়াৰ উৎক্ষেপণৰ কথা ।

স্কাইৰুটে নিজৰ কক্ষপথৰ ৰকেট ব্যৱহাৰ কৰি পৃথিৱীৰ কক্ষপথত উপগ্ৰহ স্থাপনৰ চেষ্টা কৰিব। ভাৰতীয় ব্যক্তিগত কোম্পানীয়ে নিজাকৈ স্ব-বিকশিত উৎক্ষেপণ বাহন ব্যৱহাৰ কৰি পৃথিৱীৰ কক্ষপথত উপগ্ৰহ স্থাপনৰ চেষ্টা প্ৰথমবাৰৰ বাবে কৰিব। দেশৰ মহাকাশ কাৰ্যসূচীৰ পিতৃ ড° বিক্ৰম সাৰাভাইৰ সন্মানত বিক্ৰম-১ ৰকেটৰ নামকৰণ কৰা হৈছে ।

বিক্ৰম-১ হৈছে সৰু উপগ্ৰহ উৎক্ষেপণৰ বাবে ডিজাইন কৰা ২৪ মিটাৰ উচ্চতাৰ কক্ষপথ শ্ৰেণীৰ ৰকেট। ইয়াক সম্পূৰ্ণৰূপে লঘু কাৰ্বন-কম্পোজিট গঠনৰ দ্বাৰা নিৰ্মিত। ইয়াৰ ফলত ওজন কমি যায় আৰু ক্ষমতা বৃদ্ধি পায় । কোম্পানীটোৰ মতে, কাৰ্বন ফাইবাৰ আটাইতকৈ শক্তিশালী তীখাতকৈ প্ৰায় পাঁচগুণ লঘু, যাৰ ফলত ৰকেটটো অধিক কাৰ্যক্ষম হৈ পৰে। ৰকেটটোৰ তিনিটা কঠিন প্ৰপালচন ষ্টেজ আছে, তাৰ ওপৰত এটা কক্ষপথ সমন্বয় মডিউল আছে ।

স্কাইৰুট এৰ’স্পেছে কয় যে এই মডিউলে এই অভিযানৰ বাবে একাধিক উপগ্ৰহক বিভিন্ন কক্ষপথত স্থাপন কৰাত সহায় কৰিব । বিক্ৰম-১ ৪৫০ কিলোমিটাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ নিম্ন পৃথিৱী কক্ষপথত (LEO) ৩৫০ কিলোগ্ৰাম পৰ্যন্ত পেলোড কঢ়িয়াই নিব পৰাকৈ ডিজাইন কৰা হৈছে । বিক্ৰম-১ত ভাৰতত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই প্ৰযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰাকে ধৰি কেইবাটাও মূল প্ৰযুক্তি সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে।

ৰকেটৰ সকলো তৰল শীতল ইঞ্জিন ধাতুৰে নিৰ্মিত। এইবোৰক থ্ৰীডি প্ৰিণ্টেড ইঞ্জিন বোলা হয়। এই প্ৰযুক্তিৰ সহায়ত পূৰ্বতে শ শ উপাদানৰ প্ৰয়োজন হোৱা ইঞ্জিনসমূহক এটা ছপা ইঞ্জিনত একত্ৰিত কৰিব পৰা যায়, যাৰ ফলত নিৰ্মাণৰ সময় বহু পৰিমাণে হ্ৰাস পায়। তদুপৰি কোম্পানীটোৱে নিজাকৈ বায়ুচালিত পৰ্যায় পৃথকীকৰণ ব্যৱস্থা প্ৰস্তুত কৰিছে। ই পৰীক্ষাৰ যোগ্যও। মিছন এৰাইভেলে ডাইমণ্ড লোটাছকে ধৰি কেইবাটাও পেলোড প্ৰেৰণ কৰিব। বেংগালুৰুস্থিত কোম্পানী কচমছ ডাইমণ্ডছৰ লেবত সৃষ্টি হৈছিল ডাইমণ্ড লোটাছ।

স্কাইৰুটৰ মতে, অজয় কুমাৰ মট্টেৱাদাই সৃষ্টি কৰা মাইক্ৰ’আৰ্টকো বিক্ৰম-১ মিছনৰ সৈতে মহাকাশলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছে। ইয়াত ১৮ কেৰেটৰ সোণেৰে নিৰ্মিত এটা সৰু ৰকেট আছে। ইয়াৰ ভিতৰত ভাৰতৰ তিনিজন শ্ৰেষ্ঠ বিজ্ঞানীৰ অত্যন্ত ক্ষুদ্ৰ ভাস্কৰ্য্য আছে: ছাৰ চি.ভি. ৰমন, ড° বিক্ৰম সাৰাভাই, আৰু ড° এ.পি.জে. আব্দুল কালাম। এই ভাস্কৰ্য্যবোৰ ইমানেই সৰু যে ধানৰ দানাতকৈও সৰু। ইয়াৰ উপৰিও এই অভিযানৰ সৈতে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ হাতে লিখা পোষ্টকাৰ্ড এখনো মহাকাশলৈ প্ৰেৰণ কৰা হ’ব, য’ত লিখা থাকিব “বন্দে মাতৰম”।

ইয়াৰ পূৰ্বে দেশৰ উপগ্ৰহসমূহ মূলতঃ ইছৰ’ ৰকেট ব্যৱহাৰ কৰি উৎক্ষেপণ কৰা হৈছিল। ২০১৮ চনত স্থাপন কৰা স্কাইৰুট এৰ’স্পেছে স্কাইৰুটে কয় যে এই সময়ত তেওঁলোকৰ শীৰ্ষ অগ্ৰাধিকাৰ হৈছে বিক্ৰম-১ক সফল আৰু নিৰ্ভৰযোগ্য উৎক্ষেপণ বাহন হিচাপে প্ৰতিষ্ঠা কৰা।

দেশৰ মহাকাশ নীতি ২০২৩ৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত কোম্পানীসমূহৰ দুৱাৰ মুকলি হোৱাৰ লগতে তেওঁলোকৰ অংশগ্ৰহণ বৃদ্ধি কৰা হয়। ইয়াৰ বাবে ইন-স্পেচ ছিড ফাণ্ড আঁচনি ঘোষণা কৰা হয়। নতুন মহাকাশ ষ্টাৰ্টআপক প্ৰাৰম্ভিক আৰ্থিক সহায় আগবঢ়াবলৈ এই আঁচনি আৰম্ভ কৰা হৈছিল। পিছৰ বছৰ ২০২৪ চনত মহাকাশ কাৰ্য্যকলাপৰ বাবে ব্যক্তিগত কোম্পানীসমূহক অনুমোদন প্ৰদানৰ প্ৰক্ৰিয়াটো অধিক স্বচ্ছ আৰু সৰল কৰা হয়। মহাকাশ ষ্টাৰ্টআপক বিনিয়োগৰ বাবে ১০০০ কোটি টকাৰ ভেঞ্চাৰ কেপিটেল ফাণ্ড স্থাপন কৰা হৈছিল।

কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ তথ্য অনুসৰি ২০১৪ চনত দেশত মাত্ৰ এটা পঞ্জীয়নভুক্ত মহাকাশ ষ্টাৰ্টআপ আছিল। ২০২৬ চনৰ ফেব্ৰুৱাৰী মাহলৈকে তেওঁলোকৰ সংখ্যা ৪০০ৰো অধিক হৈছিল।এতিয়ালৈকে ভাৰতীয় মহাকাশ ষ্টাৰ্টআপত ৫০ কোটি ডলাৰতকৈ অধিক (৫০ কোটি ডলাৰ) বিনিয়োগ কৰা হৈছে, কেৱল ২০২৫ চনত প্ৰায় ১৫ কোটি ডলাৰ (১৫০ মিলিয়ন ডলাৰ) বিনিয়োগ কৰা হৈছে। ভাৰতৰ নতুন মহাকাশ যুগত পিক্সেল, ধ্ৰুভা স্পেচ, স্কাইৰুট এৰ’স্পেচ, অগ্নিকুল কচমছ, বেলাট্ৰিক্স এৰ’স্পেচৰ দৰে কোম্পানীয়ে আগশাৰীৰ কোম্পানী হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰিছে।

-----------------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ