কিছুমান শিল্পী যাৰ যাত্ৰা পৰ্দাতে সীমাবদ্ধ নহয়। তেওঁলোকে নিজৰ কামেৰে অহৰহ নতুন নতুন বস্তু অন্বেষণ কৰে আৰু এই যাত্ৰাৰ জৰিয়তে নিজৰ নিজৰ অনন্য পৰিচয় সৃষ্টি কৰে। কুনাল খেমু তেনে এজন শিল্পী। শিশু শিল্পী হিচাপে কেমেৰাৰ সন্মুখত উপস্থিত হৈ তেওঁ অভিনেতা হিচাপে নিজকে প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু পিছলৈ লেখা আৰু পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰতো সাহস কৰিছিল। শৈশৱৰ পৰা আৰম্ভ হোৱা তেওঁৰ এই যাত্ৰাই এতিয়া গল্প কোৱাৰ এক নতুন পৰ্যায়ত উপনীত হৈছে।

ছাৰ, হম হায় ৰাহি প্যাৰ কে, ৰাজা হিন্দুস্তানী, জখম, কলযুগ আদি ছবিত অভিনয় কৰা কুনালে মদগাঁও এক্সপ্ৰেছৰ জৰিয়তে পৰিচালক হিচাপে আত্মপ্ৰকাশ কৰে। এতিয়া তেওঁ নিজৰ নতুন ছবি ভাইবৰ জৰিয়তে প্ৰযোজক, পৰিচালক আৰু অভিনেতা হিচাপে দৰ্শকৰ মাজত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ সাজু হৈছে। কুনালে হিন্দুস্থান সমাচাৰৰ সৈতে তেওঁৰ চিনেমা যাত্ৰা, তেওঁৰ লেখা আৰু পৰিচালনাৰ অভিজ্ঞতা, পত্নী সোহা আলী খানৰ সৈতে তেওঁৰ সম্পৰ্কৰ বিষয়ে স্পষ্টভাৱে কথা পাতিছিল।

প্ৰশ্ন : অভিনেতাৰ পৰা পৰিচালকলৈ পৰিৱৰ্তন হোৱাৰ ধাৰণাটো কেতিয়া বিবেচনা কৰিছিল, আৰু ইয়াৰ আঁৰৰ আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰেৰণা কি আছিল?

কুনাল খেমুঃ সঁচা কথা ক’বলৈ গ’লে অভিনয়ৰ ক্ষেত্ৰত মই বেলেগ কিবা এটা কৰিব বিচাৰিছিলো। অভিনেতা হিচাপে বিভিন্ন চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিব বিচৰাৰ বাবেই গল্প লিখিবলৈ আৰম্ভ কৰিলোঁ। মদগাঁও এক্সপ্ৰেছৰ ধাৰণাটো যেতিয়া মোৰ মনলৈ আহিল, তেতিয়া মই ভাবিলোঁ, মই নোপোৱা ধৰণৰ ভূমিকাক সম্বোধন কৰিবলৈ নিজাকৈ কাহিনী সৃষ্টি নকৰো কিয়? সেই সময়ত চিত্ৰনাট্য লিখাৰ আনুষ্ঠানিক যান্ত্ৰিকতা মই নাজানিছিলো। মই কেৱল ছবিখন মনলৈ অহাৰ লগে লগে কাগজত লিখি দিলোঁ। কিছুমান মানুহে চিত্ৰনাট্য পঢ়াত ক'লে, আপুনি গোটেই ছবিখন চাব পাৰে, গতিকে আপুনি নিজেই পৰিচালনা নকৰে কিয়? প্ৰথমতে মই দ্বিধাবোধ কৰিছিলোঁ, কিন্তু তাৰ পিছত ভাবিলোঁ, এই সুযোগটো ব্যৱহাৰ কৰি পৰিচালনা কৰিবলৈ শিকিব নোৱাৰি কিয়? এক্সেল এণ্টাৰটেইনমেণ্টে ছবিখনৰ প্ৰযোজনাৰ দায়িত্ব ল’লে, আৰু মই পৰিচালনা আৰম্ভ কৰিলোঁ। সঁচা কথা ক’বলৈ গ’লে চেটত পৰিচালনা কৰিবলৈ শিকিলোঁ। অৱশ্যে সৰুৰে পৰা ছবি নিৰ্মাণৰ প্ৰতি মোৰ আগ্ৰহ আছে। ছয় বছৰ বয়সৰ পৰাই অভিনয় কৰি আহিছো, গতিকে মানুহৰ কাম চোৱা আৰু ছবি নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়া বুজি পোৱাটো মোৰ যাত্ৰাৰ এটা অংশ হৈ পৰিছে। ভট্ট চাহাবৰ সৈতে কাম কৰি চিত্ৰনাট্য সভা, গীতৰ ৰেকৰ্ডিং, আৰু বহুতো চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়াও ওচৰৰ পৰা চোৱাৰ সুযোগ পাইছিলোঁ। মদগাঁও এক্সপ্ৰেছ নিৰ্মাণ কৰি মই ভালদৰে ভাল পাইছিলোঁ, আৰু যেতিয়া দৰ্শকে ভাল পাইছিল, তেতিয়া মোৰ আকৌ পৰিচালনা কৰাৰ মন কৰিছিল।

প্ৰশ্ন : মদগাঁও এক্সপ্ৰেছৰ পিছত প্ৰযোজক, পৰিচালক, অভিনেতা হিচাপে আপোনাৰ এইখন প্ৰথম ছবি। তিনিওটা দায়িত্ব একেলগে চম্ভালিবলৈ কিমান প্ৰত্যাহ্বানজনক আছিল?

কুনাল খেমুঃ সঁচা কথা ক’বলৈ গ’লে ছবি নিৰ্মাণৰ বাবে সময় লাগে। মদগাঁও এক্সপ্ৰেছৰ ঠিক পিছতেই এই কাহিনীটোৰ কাম আৰম্ভ কৰিলোঁ আৰু তাৰ পিছত পোনে পোনে চলচ্চিত্ৰ নিৰ্মাণৰ ক্ষেত্ৰখনত সোমাই পৰিলোঁ। এই সময়ছোৱাত বহু সমস্যাৰ সৃষ্টি হৈছিল যদিও সেইবোৰৰ ওপৰত গুৰুত্ব দিবলৈ সময় নাপালোঁ। মোৰ এটাই লক্ষ্য আছিল যে যিকোনো মূল্যৰ বিনিময়ত ছবিখন সম্পূৰ্ণ কৰা। গতিকে, প্ৰতিটো সমস্যাৰ সমাধান বিচাৰি আগবাঢ়িলোঁ। আজি পিছলৈ ঘূৰি চালে সেই সমস্যাবোৰ বাধা যেন নালাগে, বৰঞ্চ ছবি নিৰ্মাণ প্ৰক্ৰিয়াৰ অংশ আৰু এটা শিক্ষাহে যেন লাগে। ছবিখন কেনেকুৱা হৈছে তাক লৈ মই বহুত সুখী। আশা কৰোঁ দৰ্শকেও উপভোগ কৰিব।

প্ৰশ্ন : আপোনাৰ ককাদেউতা সাহিত্যৰ ক্ষেত্ৰখনৰ লগত জড়িত আছিল আৰু পদ্মশ্ৰীৰে সন্মানিত হৈছিল। তেওঁৰ সাহিত্য পৰিবেশ আৰু উত্তৰাধিকাৰে আপোনাৰ লেখাত কিবা প্ৰভাৱ পেলাইছিল নেকি?

কুনাল খেমুঃ মই নিজকে বৰ সাহিত্যিক বুলি নাভাবো। হয়তো মোৰ ওপৰত তেওঁৰ কিছু প্ৰভাৱ আছিল, কিন্তু সৰুৰে পৰা কিতাপতকৈ ছবি আৰু ভিজুৱেল মিডিয়াৰ প্ৰতি মোৰ আগ্ৰহ বেছি। মোৰ অনবৰতে চিনেমা চোৱা আৰু মই কেতিয়া পঢ়া-শুনাত মনোনিৱেশ কৰিম বুলি মা-দেউতাই কেতিয়াবা চিন্তা কৰিছিল। মোৰ ককাদেউতা সাহিত্যৰ ক্ষেত্রত বিশিষ্ট নাম আছিল, গতিকে মই নিশ্চিতভাৱে সাহিত্যিক উত্তৰাধিকাৰ লাভ কৰিলোঁ, কিন্তু মোৰ পথটো অলপ বেলেগ হৈ গৈছে। মোৰ আগ্ৰহ ছবি আৰু বাণিজ্যিক চিনেমাৰ প্ৰতি অধিক আকৰ্ষিত হৈছিল। মোৰ প্ৰায়ে আইডিয়া আহিছিল যদিও পিছত সেইবোৰ সঠিকভাৱে ৰাখিবলৈ শিকিলোঁ। গতিকে, যেতিয়া মোৰ লেখাই দৰ্শক আৰু মোৰ সতে কাম কৰা লোকসকলৰ পৰা ইতিবাচক প্ৰতিক্ৰিয়া লাভ কৰিছিল, তেতিয়া মই অতি সুখী হৈছিলো।

প্ৰশ্ন : চলচ্চিত্ৰ পৰিচালনা আৰু প্ৰডাকচনৰ দায়িত্ব লোৱাৰ পিছত কেতিয়াবা সোহা আলী খানক আপোনাৰ ছবিখনত অভিনয় কৰাৰ কথা চিন্তা কৰিছিল নেকি?

কুনাল কেমুঃ নাই, ভাগ্য ভাল যে কেতিয়াও নহ’ল। সোহাই এই কথাও বুজি পায় যে অভিনেতা হিচাপে প্ৰতিটো ভূমিকা আমাৰ হাতত নাথাকে। তাই মোক কেতিয়াও তাইৰ বাবে এটা ৰ’ল লিখিবলৈ কোৱা নাছিল বা তাইৰ ছবিখনত মোক কিয় লোৱা নাছিল সেয়া প্ৰশ্ন কৰা নাছিল। ইয়াৰ ফলত মোৰ নিজৰ ধৰণেৰে কাম কৰাৰ সম্পূৰ্ণ স্বাধীনতা আহিল। চিনেমা এখনত ব্যস্ত হৈ থাকোঁতে মই সেইখন ছবিত সম্পূৰ্ণৰূপে নিমগ্ন হৈ পৰো। কেতিয়াবা, ঘৰত কি চলি আছে তাকো লক্ষ্য নকৰো। এই সময়বোৰত ঘৰ-বাৰী আৰু ল’ৰা-ছোৱালী পৰিচালনাৰ ক্ষেত্ৰত সোহাই মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে। আমাৰ মাজৰ এই অংশীদাৰিত্ব মোৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। যেতিয়া তাই নতুন কিবা এটা চেষ্টা কৰে তেতিয়া মই তাইক সম্পূৰ্ণৰূপে সমৰ্থন কৰো। বৰ্তমান তাই এটা পডকাষ্ট কৰি আছে, গতিকে মই তাইৰ কামৰ আশে-পাশে মোৰ সময়খিনি পৰিচালনা কৰো। আমি দুয়ো ইজনে সিজনৰ কাম আৰু দায়িত্ব বুজো আৰু ইজনে সিজনক সহায় কৰো।

প্ৰশ্নঃ পৰিচালনাৰ লগতে অভিনয় কৰাটো আপোনাৰ বাবে কিমান প্ৰত্যাহ্বানজনক আছিল?

কুনাল খেমুঃ শাৰীৰিক, মানসিক আৰু আৱেগিকভাৱে ই নিশ্চিতভাৱে ক্লান্তিকাৰক আছিল, কিন্তু কেতিয়াও অনুভৱ কৰা নাছিল যে এয়া সম্ভৱ নহয়। আমাৰ প্ৰস্তুতি অতি শক্তিশালী আছিল, সেয়েহে কামটো যথেষ্ট প্ৰণালীবদ্ধভাৱে কৰা হৈছিল। এনেকুৱা সময় আছিল যেতিয়া মই শ্বটৰ বাবে সাজু হ বলগীয়া হৈছিল আৰু মোৰ মেকআপ একে সময়তে চলি আছিল। গতিকে আমি চিত্ৰগ্ৰহণ আৰম্ভ কৰাৰ আগতে সকলোবোৰ ভালদৰে পৰিকল্পনা কৰিছিলো। সকলো বিভাগে জানিছিল যে মই নিৰ্দেশনাৰ সৈতে কাম কৰিব লাগিব। অনুশীলন, অৱৰোধ আৰু দৃশ্যসমূহৰ বিন্যাস পূৰ্ব-নিৰ্ধাৰিত আছিল। ৰাতিপুৱা ছেটত উপস্থিত হোৱাৰ লগে লগে গোটেই দলটোৱে জানিছিল যে কোনটো দৃশ্য প্ৰথমে শ্বুটিং কৰিব লাগে আৰু তাৰ পিছত কি কৰিব লাগে। ইয়াৰ ফলত মোৰ বাবে অভিনয়তো মনোনিৱেশ কৰাটো সহজ হৈ পৰিছিল। অৱশ্যে, যদি চিত্ৰগ্ৰহণৰ সময়ত এটা নতুন ধাৰণা আহিছিল, ইয়াক অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ সকলো সুযোগ আছিল।

প্ৰশ্নঃ আপোনাৰ ছবি আৰু 'দৰিয়া একেটা দিনতে মুক্তি পাব। তেনেহ’লে, বক্স অফিচত এই সংঘৰ্ষটো আপুনি কেনেকৈ দেখে?

কুনাল খেমুঃ মোৰ ছবিখনৰ বিষয়ে কৰিনাই কোৱা কথাবোৰত মই বহুত সুখী আছিলো। মই তেওঁলোকক আন্তৰিকতাৰে ধন্যবাদ জনাইছো। সঁচা কথা ক বলৈ গ’লে, কোনো প্ৰযোজকই তেওঁলোকৰ ছবিখন আন এখন ছবিৰ সৈতে একে দিনটোতে মুক্তি হোৱাটো নিবিচাৰে, কিয়নো ই বক্স অফিচত প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। কিন্তু ভাল কথাটো হ ল যে আমাৰ ছবিখনে যথেষ্ট শ্ব’ লাভ কৰিছে। মেঘনা গুলজাৰৰ দ্বাৰা পৰিচালিত 'বেদাৰা’ত কৰীনা আৰু পৃথ্বীৰাজে মুখ্য চৰিত্ৰত অভিনয় কৰিছে। আমাৰ দুয়োখন চলচ্চিত্ৰৰ বিভিন্ন ধাৰা আছে, সেয়েহে মই ভাবো যে দৰ্শকে দুয়োখন চলচ্চিত্ৰক সুযোগ দিব। অৱশেষত, আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ কথাটো হ'ল ভাল ছবিবোৰ দৰ্শকৰ ওচৰলৈ যায় আৰু তেওঁলোকৰ পচন্দ হয়।

--------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া