কাঠমাণ্ডু, ১৮ অক্টোবৰ (হি.স.)। নেপালৰ ৰাছুৱা জিলাৰ বানপীড়িত অঞ্চলত সাহায্য, উদ্ধাৰ, আৰু পুনৰ্বাসনৰ বাবে চৰকাৰে প্ৰায় ১৮ বিলিয়ন টকা সংগ্ৰহ কৰিছে। কিন্তু এই ধনৰাশি এতিয়াও প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ সাহায্য পুঁজিৰ পৰা ব্যয় হোৱা নাই। এই পুঁজিত জমা হোৱা ১৭.৭৫ বিলিয়ন ₹ ব্যয় নোহোৱাকৈয়ে আছে।
ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগৰ আশংকা হ্ৰাস আৰু ব্যৱস্থাপনা কৰ্তৃপক্ষই কেন্দ্ৰীয় দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা পুঁজিৰ পৰা প্ৰাথমিক প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থাৰ বাবে ব্যয় কৰিছে। প্ৰায় দুমাহত বানপীড়িত অঞ্চলত উদ্ধাৰ আৰু মৌলিক আন্তঃগাঁথনিৰ বাবে কৰ্তৃপক্ষই ব্যয় কৰিছে মাত্ৰ ৩৭ কোটি ₹।
২৬ আগষ্টত ৰাছুৱাৰ ভোটেকোছিত বানপানীৰ ফলত ৰাছুৱা, ধাডিং, নুৱাকোটকে ধৰি কেইবাখনো জিলাত ব্যাপক জীৱন আৰু সা-সম্পত্তিৰ ক্ষতি হয়। চৰকাৰে গঠন কৰা প্ৰাৰম্ভিক ৰেপিড এচেছমেণ্ট টিমে বানপানীৰ ক্ষতি ₹৪ ট্ৰিলিয়ন আৰু ₹৮ বিলিয়ন বুলি অনুমান কৰিছিল। প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে এই লোকচানৰ ক্ষতিপূৰণ আৰু পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ₹৭ ট্ৰিলিয়ন আৰু ₹২৩ বিলিয়ন টকাৰ প্ৰয়োজন হ’ব।
বানপানীৰ প্ৰায় দুমাহৰ পাছতো পুনৰ নিৰ্মাণৰ কাম ত্বৰান্বিত কৰাত ব্যৰ্থ হৈছে চৰকাৰ। বৰঞ্চ পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে সংগ্ৰহ কৰা ধন পুঁজিত ৰখা হৈছে, আৰু কৰ্তৃপক্ষৰ কেন্দ্ৰীয় ধন কেৱল মৌলিক সাহায্যৰ কামত ব্যয় কৰা হৈছে। এই ব্যয় প্ৰয়োজনীয় পৰিমাণতকৈ বহু কম।
কেন্দ্ৰীয় দুৰ্যোগ পুঁজিৰ পৰা এতিয়ালৈকে ব্যয় কৰা হৈছে ৩৭ কোটি টকা
ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা কৰ্তৃপক্ষৰ মুখপাত্ৰ ৰাম বাহাদুৰ কে চিৰ মতে, এই পৰ্যন্ত ব্যয় প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ সাহায্য পুঁজিতকৈ কেন্দ্ৰীয় দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা পুঁজিৰ পৰা কৰা হৈছে। কেচিয়ে কয়, কেন্দ্ৰীয় দুৰ্যোগ পুঁজিত প্ৰায় ৪ বিলিয়ন ₹ উপলব্ধ আছিল। সেই ধনৰ পৰা এতিয়ালৈকে কৰ্তৃপক্ষই ৩৭ কোটি ₹ ব্যয় কৰিছে।
কৰ্তৃপক্ষই এতিয়ালৈকে মুঠ ২৫ মিলিয়ন ₹ ৰাছুৱা, নুৱাকোট, আৰু ধাডিঙৰ জিলা দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা পুঁজিলৈ হস্তান্তৰ কৰিছে। ইয়াৰ ভিতৰত ৰাছুৱাৰ বাবে ১০ মিলিয়ন, নুৱাকোটৰ বাবে ১০ মিলিয়ন ₹, আৰু ধাডিঙৰ বাবে ৫ মিলিয়ন ₹ অন্তৰ্ভুক্ত। একেদৰে বানপীড়িত ১৫টা স্থানীয় সংস্থাক জটিল বুলি ঘোষণা কৰাৰ পিছতে ব্যৱস্থাৰ বাবে ১৩৫ মিলিয়ন ₹ ব্যয় কৰা হৈছে।
উদ্ধাৰ অভিযানৰ লগত জড়িত নিৰাপত্তা সংস্থাসমূহলৈও কেন্দ্ৰীয় পুঁজিৰ পৰা পুঁজিৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। মুখপাত্ৰ কে চিৰ মতে, উদ্ধাৰ আৰু ব্যৱস্থাৰ বাবে নেপাল সেনাক ৯ কোটি, নেপাল আৰক্ষীক ৬ কোটি, আৰু সশস্ত্ৰ আৰক্ষী বাহিনীক ৬ কোটি ₹ আবণ্টন দিয়া হৈছে। জিলা দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা পুঁজি, দুৰ্দশাগ্ৰস্ত স্থানীয় সংস্থা, আৰু নিৰাপত্তা সংস্থাসমূহক প্ৰদান কৰা ধনকে ধৰি এতিয়ালৈকে মুঠ ৩৭ কোটি ₹ ব্যয় কৰা হৈছে।
কৰ্তৃপক্ষই উল্লেখ কৰিছে যে প্ৰথম পৰ্যায়ৰ ব্যৱস্থা সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত দ্বিতীয় পৰ্যায়ত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ সাহায্য পুঁজিৰ ধন ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব। বৰ্তমান ক্ষতিগ্ৰস্ত অঞ্চলৰ পৰা অতিৰিক্ত ধনৰ চাহিদা হোৱা নাই, গতিকে তৎকালীনভাৱে অধিক ধন মুকলি কৰাৰ প্ৰয়োজন নাই।
কেচিয়ে কয়, আমাৰ মূল ব্যয় জিলাসমূহৰ জৰিয়তে হয়। জিলাসমূহৰ পৰা কোনো চাহিদা নাথাকিলে অতিৰিক্ত ধনৰ প্ৰয়োজন নহয়। ব্যয় পোনপটীয়াকৈ কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰৰ পৰা নহয়, জিলা পুঁজিৰ জৰিয়তেহে হয়। কেন্দ্ৰীয় পুঁজিৰ পৰা ধন যেনেকৈ আৰু যেতিয়াই চাহিদা থাকে তেতিয়াই ধন মুকলি কৰা হয়। বৰ্তমান কোনেও অতিৰিক্ত পুঁজিৰ অনুৰোধ কৰা নাই।
জিলাসমূহৰ পৰা অতিৰিক্ত ধনৰ চাহিদা থাকিলে আৰু কেন্দ্ৰীয় দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা পুঁজি শেষ হ’লেহে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ সাহায্য পুঁজিৰ পৰা ধন বিচৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে কৰ্তৃপক্ষই।
অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ পিছতো মৃতকৰ পৰিয়ালে লাভ কৰা নাই সাহায্য
বানপানীত নিৰুদ্দেশ হোৱা লোকসকলক এতিয়াও আইনগতভাৱে মৃত বুলি ঘোষণা কৰা নাই চৰকাৰে। প্ৰাণ হেৰুওৱাসকলৰ অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়াৰ বাবে প্ৰতিজন ব্যক্তিৰ বাবে ২ লাখ ₹ৰ অনুদান ঘোষণা কৰে চৰকাৰে। বানপানীৰ প্ৰায় দুমাহ পাৰ হৈ গ’ল। নিৰুদ্দেশ হোৱা প্ৰায়বোৰ পৰিয়ালে ইতিমধ্যে সাংস্কৃতিক পৰম্পৰা অনুসৰি অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া আৰু অন্ত্যেষ্টিক্ৰিয়া সম্পন্ন কৰিছে। চৰকাৰে আইনীভাৱে মৃত ঘোষণা কৰাত পলম হোৱাৰ বাবে ক্ষতিগ্ৰস্ত পৰিয়ালক পাবলগীয়া সাহায্য পুঁজি বিতৰণ কৰা হোৱা নাই।
নিৰুদ্দেশ হোৱা লোকসকলক মৃত ঘোষণা কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হ’লেই সকাহ আৰু ক্ষতিপূৰণৰ বাবে অতিৰিক্ত ধনৰ প্ৰয়োজন হ’ব বুলি কৰ্তৃপক্ষই অনুমান কৰিছে। মুখপাত্ৰ কে চিয়ে উল্লেখ কৰিছে যে তালিকাভুক্ত নিৰুদ্দেশ হোৱা লোকসকলক মৃত ঘোষণা কৰাৰ পিছত প্ৰতিজন ব্যক্তিক ২ লাখ ₹ দিয়া হ’ব।
তেওঁ কয়, আমি এই ধন জিলা পুঁজিলৈ হস্তান্তৰ কৰিছো। স্থানীয় সংস্থাৰ দাবী অনুসৰি বিতৰণ কৰা হ'ব। নিৰুদ্দেশ হোৱা লোকক মৃত ঘোষণা কৰাৰ পিছত ধন বিতৰণৰ দাবী আহিব পাৰে। কিন্তু এই বস্তুটোৰ বাবে ব্যয় কৰা মুঠ ধনৰ স্পষ্ট হিচাপ এতিয়াও কৰা হোৱা নাই। জিলাসমূহৰ পৰা দাবী লাভ কৰাৰ পিছতহে প্ৰয়োজনীয় ধন মুকলি কৰা হ’ব। গতিকে অনাগত দিনত খৰচ বৃদ্ধি হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
বানপীড়িত অঞ্চলত উদ্ধাৰ অভিযানৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হেলিকপ্টাৰৰ খৰচ এতিয়াও সম্পূৰ্ণৰূপে নিৰ্ণয় হোৱা নাই। কেচিৰ তথ্য অনুসৰি ব্যক্তিগত হেলিকপ্টাৰ ব্যৱহাৰৰ বিল লাভ কৰিছে ১২ কোটিৰ পৰা ১৩ কোটি টকা। কিন্তু সকলো খৰচৰ সবিশেষ সংগ্ৰহ নকৰাৰ বাবে চূড়ান্ত খৰচ স্পষ্ট নহয়।
পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ট্ৰিলিয়ন টকাৰ প্ৰয়োজন, পুঁজিত মাত্ৰ ১৭.৭৫ বিলিয়ন টকা
বানে নদীৰ পাৰৰ অঞ্চলত ব্যাপক বিধ্বংসী ৰূপ ধাৰণ কৰিছে। ক্ষতিগ্ৰস্ত গঠন, পথ, দলং, আৰু অন্যান্য আন্তঃগাঁথনি পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে চৰকাৰে যথেষ্ট পৰিমাণৰ ধন সংগ্ৰহ কৰিব লাগিব। প্ৰাৰম্ভিক দ্ৰুত মূল্যায়ন প্ৰতিবেদনত পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ৭২.৩ কোটি টকাৰ প্ৰয়োজন হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। ইয়াৰ তুলনাত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ সাহায্য পুঁজিত জমা হোৱা ১৭৭৫ মিলিয়ন টকাৰ পৰিমাণ যথেষ্ট কম।
পুনৰ নিৰ্মাণৰ আনুমানিক ব্যয় আৰু উপলব্ধ ধনৰ মাজত বৃহৎ ব্যৱধান থকাৰ বাবে কেৱল চৰকাৰী অনুদান আৰু ঘৰুৱা বৰঙণিৰ জৰিয়তে সকলো খৰচ বহন কৰাটো কঠিন হ’ব পাৰে। কৰ্তৃপক্ষৰ মুখপাত্ৰ কেচিৰ মতে, প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ সাহায্য পুঁজিৰ ধন পুনৰ নিৰ্মাণ আৰু পুনৰ সংস্থাপনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা যাব। কিন্তু পুনৰ নিৰ্মাণৰ কাম আৰম্ভ হ’লেহে প্ৰকৃত প্ৰয়োজনীয়তা আৰু ব্যয় স্পষ্ট হ’ব।
তেওঁ কয় যে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পুঁজি পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব, কিন্তু প্ৰয়োজনীয়তা পাঁচ ট্ৰিলিয়ন টকাতকৈ অধিক হোৱা যেন লাগে।
বৰ্তমান বানপীড়িত অঞ্চলত বেইলী দলং স্থাপন, বন্ধ পথ মুকলি কৰা, চুটি বিকল্প পথ সৃষ্টি কৰা আদি কাম চলি আছে। এই আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্পসমূহৰ বাবেও ধন আগবঢ়োৱা হৈছে। কিন্তু কেৱল প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ সাহায্য পুঁজিৰ পৰাই ধন আগবঢ়োৱা নহয়, সংশ্লিষ্ট চৰকাৰী সংস্থাসমূহৰ নিয়মীয়া পদ্ধতিৰ জৰিয়তেও পুঁজিৰ ব্যৱস্থা কৰা হয়।
কেচিৰ মতে, ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা পৰিষদৰ সিদ্ধান্তৰ পিছত আন্তঃগাঁথনি মন্ত্ৰালয়সমূহে তেওঁলোকৰ ব্যয়ৰ বাবে বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ পৰা ধন বিচাৰে। বেইলী দলং ক্ৰয় কৰাৰ প্ৰয়োজন নহ’বও পাৰে যদিও সেইবোৰ স্থাপন আৰু পথৰ যাতায়ত পুনৰুদ্ধাৰ কৰাত খৰচো হয়।
ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিকল্পনা আয়োগৰ উপাধ্যক্ষ ড০ গুনাকৰ ভাটেও কয় যে দুৰ্যোগৰ পিছৰ বিত্তীয় ব্যয় আৰু পৰিচালনা কৰ্তৃপক্ষৰ জৰিয়তে চম্ভালি লোৱা হৈছে। তেওঁৰ মতে, প্ৰাৰম্ভিক দ্ৰুত মূল্যায়ন প্ৰতিবেদন লাভ কৰা হৈছে, আনহাতে বিশদ ক্ষতি সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণৰ কাম চলি আছে।
ভাটে কয়, দ্রুত মূল্যায়ন প্ৰতিবেদন লাভ কৰা হৈছে, আৰু অতিৰিক্ত বিৱৰণ লাভ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। তথ্য সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। বৰ্তমান উদ্ধাৰ আৰু সাহায্য অভিযানৰ খৰচ কৰ্তৃপক্ষই বহন কৰিছে।
চৰকাৰে সংগ্ৰহ কৰা ধন এতিয়াও ব্যয় হোৱা নাই। কৰ্তৃপক্ষই জনোৱা মতে, জিলাসমূহৰ পৰা অনুৰোধ পোৱাৰ পিছতহে কেন্দ্ৰীয় পুঁজিৰ পৰা অতিৰিক্ত ধন মুকলি কৰা হ’ব। ইফালে, প্ৰাৰম্ভিক মূল্যায়নত পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ৭ ট্ৰিলিয়নতকৈ অধিক টকাৰ প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰকাশ পাইছে। গতিকে কেৱল প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ প্ৰাকৃতিক দুৰ্যোগ সাহায্য পুঁজিত জমা হোৱা ধনেৰে বান ক্ষতিগ্ৰস্ত আন্তঃগাঁথনি পুনৰ নিৰ্মাণ কৰাটো অত্যন্ত কঠিন হ’ব।
--------------
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ
