কাঠমাণ্ডু, ২৪ ছেপ্টেম্বৰ (হি.স.)। নেপাল চৰকাৰে তিনি মাহ ধৰি নিৰুদ্দেশ হোৱা লোকসকলক মৃত ঘোষণা আৰু মৃত্যু পঞ্জীয়ন কৰিবলৈ সাজু হৈছে । নেপাল আৰক্ষীৰ মুখপাত্ৰ তথা ডি আই জি অবিনাৰায়ণ কাফ্লেৰ মতে, বানপানীৰ পিছতো ৪,৬৫৫ জন লোক সন্ধানহীন হৈ আছে। তেওঁলোকৰ সন্ধান অব্যাহত আছে।

সৰকাৰই ‘দুৰ্যোগ সম্পৰ্কীয় কিছুমান নেপাল আইন সংশোধন কৰাৰ সম্পৰ্কীয় আইন, ২০৮৩’ৰ জৰিয়তে এই সম্পৰ্কে আইনী ব্যৱস্থা কৰিবলৈ প্ৰক্ৰিয়া আগবঢ়াইছে । প্ৰস্তাৱিত আইন তৎক্ষণাৎ কাৰ্যকৰী হ’ব বুলি কোৱা হৈছে। ইয়াৰ অধীনত গম্ভীৰ প্ৰকৃতিৰ দুৰ্যোগৰ ব্যৱস্থাপনৰ বাবে বিশেষ ব্যৱস্থা কৰা হ’ব। দুৰ্যোগ ঝুঁকি হ্ৰাস আৰু ব্যৱস্থাপনা আইন, ২০৭৪ত সংশোধন কৰি ধাৰা ৩৩ (ক) যোগ কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আছে। ইয়াত গম্ভীৰ দুৰ্যোগত মৃত লোকৰ দেহ বিচৰা, সুৰক্ষা আৰু পৰিয়াললৈ প্ৰেৰণ কৰাৰ প্ৰক্ৰিয়া নিৰ্ধাৰণ কৰাৰ ব্যৱস্থা থাকিব।

উদ্ধাৰ ১,৪৩৬ টা মৃতদেহ, ১২৯২ টা অচিনাক্ত

বুধবাৰলৈকে ১৪৩৬টা মৃতদেহ উদ্ধাৰ কৰা হৈছে । ইয়াৰে ১২৯২ জন অচিনাক্ত হৈ আছে আৰু সমাধিস্থ কৰা হৈছে। ডি এন এ পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে মৃতদেহ চিনাক্ত হোৱাৰ পিছত নিজ নিজ পৰিয়ালক গতাই দিয়াৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। অচিনাক্ত মৃতদেহসমূহ পৃথক পৃথক বেগত ভৰাই নিৰাপদে ৰখা হৈছে, লগতে ইয়াৰ সবিশেষ । চিনাক্ত হোৱাৰ পিছত আত্মীয়ই সমাধিস্থ মৃতদেহ সংগ্ৰহ কৰিবলৈ সক্ষম হ’ব। এই পৰ্যন্ত ১২৮৬ টা মৃতদেহ আৰু পৰিয়ালৰ ১,৯৯৭ জন সদস্যৰ ডি এন এৰ নমুনা সংগ্ৰহ কৰা হৈছে। ডি আই জি কাফ্লেৰ মতে, এতিয়ালৈকে সংগ্ৰহ কৰা নমুনাৰ প্ৰায় আধা সংখ্যকৰ প্ৰতিবেদন পোৱা গৈছে ।

চৰকাৰৰ প্ৰস্তাৱিত আইনত উল্লেখ আছে যে যদি কোনো দুৰ্যোগৰ অন্তত তিনিমাহৰ তালাচীৰ অন্তত কোনো ব্যক্তিৰ সন্ধান পোৱা নাযায় তেন্তে মৃত্যুক মৃত বুলি গণ্য কৰি পঞ্জীয়ন কৰা হ’ব । নিৰুদ্দেশ হোৱা লোকৰ পৰিয়ালক প্ৰদান কৰা সকাহ সন্দৰ্ভতো আইনত স্পষ্ট ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। তিনিমাহৰ পাছত তেওঁলোকেও আন মৃতকৰ পৰিয়ালৰ দৰেই চৰকাৰী সকাহ লাভ কৰিব।

তিনিমাহৰ বাবে ভোটেকোশী অঞ্চলক দুৰ্যোগ প্ৰৱণ অঞ্চল হিচাপে ঘোষণা কৰিছে চৰকাৰে। এই সময়ছোৱাত অনুসন্ধান আৰু উদ্ধাৰ অভিযান অব্যাহত থাকিব। এই সময়ছোৱাৰ পিছত যদি কোনো নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিৰ সন্ধান পোৱা নাযায় তেন্তে তেওঁলোকৰ মৃত্যুৰ পঞ্জীয়ন প্ৰস্তাৱিত ব্যৱস্থাৰ অধীনত পঞ্জীয়ন কৰিব পাৰিব। প্ৰস্তাৱিত সংশোধনীৰ জৰিয়তে ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিচয় পত্ৰ আৰু পঞ্জীয়ন আইনতো সালসলনি কৰা হ’ব। বানপানীত একাংশ পৰিয়ালৰ সকলো সদস্য নিৰুদ্দেশ হোৱাৰ বাবে মৃত্যুৰ পঞ্জীয়নৰ খবৰ কোনে দিব তাৰ বাবে নতুন ব্যৱস্থাৰ প্ৰস্তাৱ দিয়া হৈছে।

যদি নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিজনৰ কোনো অভিভাৱক বা উত্তৰাধিকাৰী নাথাকে তেন্তে স্থানীয় তহচিলৰ মুৰব্বী বা সংশ্লিষ্ট ৱাৰ্ড সভাপতিয়ে দিয়া তথ্য চৰকাৰী বুলি গণ্য কৰা হ’ব। বিদেশী নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত নেপালত অৱস্থিত বা নেপালত স্বীকৃতিপ্ৰাপ্ত সংশ্লিষ্ট দেশৰ দূতাবাস বা কূটনৈতিক মিছনে তথ্য প্ৰদান কৰিব পাৰিব। প্ৰস্তাৱিত ব্যৱস্থা অনুসৰি কোনো দুৰ্যোগৰ পিছতো যদি কোনো সন্ধানহীন ব্যক্তিক তালাচী চলোৱাৰ পিছতো পোৱা নাযায় তেন্তে তেওঁলোকৰ স্থায়ী ঠিকনাত বা ঘটনা সংঘটিত হোৱা স্থানীয় তহচিলৰ পঞ্জীয়ন বিষয়াৰ কাৰ্যালয়ত মৃত্যুৰ পঞ্জীয়নৰ খবৰ দিব পাৰিব। এই তথ্য দুৰ্যোগ প্ৰৱণ অঞ্চল বুলি ঘোষণা কৰা সময়সীমা শেষ হোৱাৰ পিছত বা অনুসন্ধান আৰু উদ্ধাৰ অভিযান সমাপ্ত হোৱাৰ পিছত দিব পাৰি।

মৃত্যু পঞ্জীয়নৰ বাবে নিৰুদ্দেশ হোৱা ব্যক্তিজনৰ নাগৰিকত্বৰ প্ৰমাণ পত্ৰৰ প্ৰতিলিপি আৰু মৃত্যুৰ খবৰ দিয়া ব্যক্তিজনৰ নাগৰিকত্বৰ প্ৰমাণ পত্ৰৰ প্ৰতিলিপি প্ৰয়োজন হ’ব। বিদেশী নাগৰিকৰ ক্ষেত্ৰত মৃত ব্যক্তি আৰু মৃত্যুৰ খবৰ দিয়া ব্যক্তিজনৰ পাছপ’ৰ্ট আৰু ভিছাৰ লগতে কাণ্ড সংঘটিত হোৱা স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষৰ পৰামৰ্শৰ প্ৰয়োজন হ’ব। যদি কোনো দূতাবাস বা কূটনৈতিক মিছনে এই তথ্য প্ৰদান কৰে তেন্তে পৰামৰ্শ পত্ৰৰো প্ৰয়োজন হ’ব। এই নথিসমূহৰ ভিত্তিত মৃত্যুৰ পঞ্জীয়ন আৰু স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষক অৱগত কৰাৰ পিছত প্ৰমাণ পত্ৰ প্ৰদান কৰা হ’ব ।

-----------------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ