কাঠমাণ্ডু, ১৬ জুলাই (হি.স.)। ভাৰতত উচ্চ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰা বিদেশী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভিতৰত নেপালী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়েই সৰ্বাধিক। ভৌগোলিক সান্নিধ্যই বৃহৎ সংখ্যক নেপালী ছাত্ৰ-ছাত্ৰী ভাৰতলৈ অহাৰ স্বাভাৱিক কাৰণ, কিন্তু এইটোৱেই একমাত্ৰ কাৰণ নহয়। ভাৰতত অধ্যয়ন কৰা বিদেশী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভিতৰত ৭৩.৬ শতাংশই স্নাতক আৰু ১৬.৮ শতাংশই স্নাতকোত্তৰ অধ্যয়ন কৰি আছে।

ভাৰতীয় শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ এক প্ৰতিবেদনত কোৱা হৈছে যে ভাৰতীয় উচ্চ শিক্ষা সমীক্ষা (২০২৩–২৪) অনুসৰি দেশত মুঠ ৫৮,১৩৪ জন বিদেশী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে অধ্যয়ন কৰি আছে, ইয়াৰে ২৪.১ শতাংশ নেপালী। সমীক্ষা অনুসৰি ১৭৩খন দেশৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ভাৰতত অধ্যয়ন কৰি আছে যদিও এই ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ ভিতৰত নেপালত সৰ্বাধিক অংশ আছে। ভাৰতত নেপালী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ পিছতে আছে সংযুক্ত আৰব আমিৰশ্বাহী (৭ শতাংশ), আমেৰিকা (৫.৯ শতাংশ), বাংলাদেশ (৫.৯ শতাংশ), নাইজেৰিয়া (৫.৫ শতাংশ), জিম্বাবুৱে (৪ শতাংশ), ভূটান (২.৭ শতাংশ), চুডান (২.২ শতাংশ), আৰু ওমান (১.৭ শতাংশ)ৰ ছাত্ৰ-ছাত্ৰী।

ত্ৰিভুৱন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ প্ৰাক্তন উপাচাৰ্য অধ্যাপক ড০ দীপক আৰিয়ালৰ মতে, নেপালতকৈ ভাৰতৰ সান্নিধ্য, তুলনামূলকভাৱে কম খৰচ, আৰু উন্নত মানৰ বিশ্ববিদ্যালয়ৰ উপলব্ধতাৰ বাবে নেপালী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলে ভাৰতক পছন্দ কৰে। নেপালী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ভাৰতলৈ যাবলৈ ভিছাৰ প্ৰয়োজন নহয়, যাৰ বাবে তাত পঢ়া-শুনা আৰু সহজ হৈ পৰে। তদুপৰি ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়ত শৈক্ষিক কেলেণ্ডাৰ, সময়মতে শ্ৰেণী, পৰীক্ষা, ফলাফল ঘোষণাৰ ফলপ্ৰসূ আনুগত্যৰ বাবে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকল ভাৰতলৈ আকৰ্ষিত হয়।

নেপালৰ বিশ্ববিদ্যালয় অনুদান আয়োগৰ প্ৰাক্তন অধ্যক্ষ অধ্যাপক ড০ দেৱৰাজ অধিকাৰীয়ে উল্লেখ কৰে যে ভাৰত চুবুৰীয়া দেশ হোৱাৰ বাবে সহজ যাতায়তৰ ব্যৱস্থা আছে, আৰু শিক্ষাৰ খৰচ বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ হাতৰ মুঠিত। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে ভাৰতীয় বিশ্ববিদ্যালয়ৰ মানদণ্ডৰ ওপৰত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ আস্থা ক্ৰমাগতভাৱে বৃদ্ধি পাইছে। তেওঁ লগতে কয় যে নেপালত শৈক্ষিক কেলেণ্ডাৰ ফলপ্ৰসূ ৰূপায়ণৰ অভাৱে ছাত্ৰ-ছাত্ৰীসকলক বিদেশলৈ যাবলৈ বাধ্য কৰাইছে। তেওঁৰ মতে, নেপালত দ্বাদশ শ্ৰেণীৰ ফলাফল আগতীয়াকৈ ঘোষণা কৰা হয়, কিন্তু স্নাতক অধ্যয়ন সময়মতে আৰম্ভ নহয়, আনহাতে ভাৰতত ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে সময়মতে পাঠ্যক্ৰম সম্পূৰ্ণ কৰিব পাৰে। অধ্যাপক অধিকাৰীৰ মতে ভাৰতত স্নাতক পাঠ্যক্ৰম সাধাৰণতে তিনি বছৰীয়া হয়, আনহাতে নেপালত চাৰি বছৰীয়া পাঠ্যক্ৰমটোও অধিক ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ভাৰত বাছি লোৱাৰ কাৰণ।

এডুকেচনেল কনচালটেন্সি এছ’চিয়েশ্যনৰ প্ৰাক্তন সভাপতি প্ৰকাশ পাণ্ডেই কয় যে নেপাল আৰু ভাৰতৰ জীৱনশৈলী, খাদ্যাভ্যাস, সংস্কৃতি যথেষ্ট মিল আছে, আৰু দুয়োখন দেশৰ শিক্ষা আৰু জীৱন-যাপনৰ খৰচো প্ৰায় সমান। তেওঁ বুজাই দিলে যে বেছিভাগ ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে কেৱল পঢ়া-শুনাৰ উদ্দেশ্যে ভাৰতলৈ যায়, আনহাতে আন দেশত পঢ়া-শুনাৰ লগতে কৰ্মসংস্থাপনৰ সুবিধাও বিচাৰে।

নেপালৰ শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি ২০২৪ চনৰ মে’ মাহৰ পৰা ২০২৬ চনৰ মাৰ্চ মাহলৈকে ভাৰতৰ বাবে ১৪,৭২০ টা এন অ’ চি জাৰি কৰা হৈছে।কিন্তু এন অ চি লাভ কৰা সকলো ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে ভাৰতলৈ নাযায়, আৰু বহুতেই এন অ চি অবিহনে পঢ়া-শুনা কৰিবলৈ উপস্থিত হয়। ভাৰত ভ্ৰমণৰ বাবে প্ৰয়োজন হোৱা ডলাৰৰ বিনিময়ৰ অভাৱৰ বাবেও ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে এন অ’ চি লাভ কৰাত বাধাৰ সৃষ্টি কৰে।

-----------------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ