নতুন দিল্লী, ০৮ জানুৱাৰী (হি.স.)। ভাৰতীয় বিজ্ঞানীসকলে এনে এক কৌশল উদ্ভাৱন কৰিছে যাৰ ফলত শীতল পৰমাণুৰ স্থানীয় ঘনত্ব বাস্তৱ সময়ত জুখিব পৰা যায় আৰু ইয়াক বিঘ্নিত নকৰাকৈয়ে জুখিব পাৰি। এই আৱিষ্কাৰ ভৱিষ্যতৰ প্ৰয়োগ যেনে কোৱাণ্টাম কম্পিউটিং আৰু কোৱাণ্টাম চেন্সিঙৰ বাবে গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি প্ৰমাণিত হ’ব পাৰে, য’ত পৰমাণু আৰু ইয়াৰ কোৱাণ্টাম অৱস্থাৰ বাস্তৱ সময়ত ধৰা পেলোৱাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই গৱেষণাই কোৱাণ্টাম পদাৰ্থ বিজ্ঞানক বিশ্বজুৰি যথেষ্ট ৰূপান্তৰিত কৰিব।
বিজ্ঞান আৰু প্ৰযুক্তি মন্ত্ৰালয়ৰ মতে, পৰম্পৰাগত শীতল পৰমাণু পৰীক্ষাত লেজাৰ শীতল আৰু ফান্দৰ কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি পৰমাণুবোৰক শূন্যৰ ওচৰৰ উষ্ণতালৈ শীতল কৰা হয়। এই অৱস্থাত ইহঁতৰ কোৱাণ্টাম ধৰ্ম অধিক উচ্চাৰিত হয়। এতিয়ালৈকে এই পৰমাণুবোৰৰ অৱস্থা নিৰ্ণয় কৰিবলৈ শোষণ আৰু প্ৰতিসৰণ ইমেজিঙৰ দৰে পদ্ধতি ব্যৱহাৰ কৰা হৈছিল যদিও এই কৌশলসমূহৰ সীমাবদ্ধতা আছে। ঘন পাৰমাণৱিক থুপত শোষণ প্ৰতিবিম্বন সফল নহয়, আনহাতে প্ৰতিসৰণ চিত্ৰকল্প সময়সাপেক্ষ আৰু ই প্ৰায়ে পৰমাণুৰ অৱস্থা সলনি কৰে।
ৰমন ৰিচাৰ্চ ইন্সটিটিউট (আৰ আৰ আই)ৰ বিজ্ঞানীসকলে ৰমন-চালিত স্পিন নইজ স্পেকট্ৰ’স্ক’পি (আৰ ডি এছ এন এছ) নামৰ প্ৰযুক্তি প্ৰদৰ্শন কৰিছে। এই কৌশলত স্পিন শব্দ বৰ্ণালীবিজ্ঞানক ৰমন ৰশ্মিৰ সৈতে সংযুক্ত কৰা হয়। লেজাৰ পোহৰৰ মেৰুকৰণৰ প্ৰাকৃতিক উঠা-নমাৰ দ্বাৰা পৰমাণুৰ স্পিন ধৰা পৰে আৰু অতিৰিক্ত দুটা লেজাৰ ৰশ্মিয়ে কাষৰীয়া স্পিন অৱস্থাৰ মাজত পৰমাণুবোৰক পৰিচালিত কৰে।
এই কৌশলে সংকেতটোক প্ৰায় এক মিলিয়ন গুণ বৃদ্ধি কৰে। প্ৰায় ১০,০০০ পৰমাণু থকা মাত্ৰ ০.০১ মিলিমিটাৰ কুইণ্টল এলেকাত স্থানীয় ঘনত্বৰ প্ৰত্যক্ষ জোখ-মাখ সম্ভৱ হৈ উঠে। আৰ আৰ আইৰ দলটোৱে এই কৌশলটো পটাছিয়ামৰ পৰমাণুৰ ওপৰত পৰীক্ষা কৰি দেখিলে যে পাৰমাণৱিক থুপৰ কেন্দ্ৰীয় ঘনত্ব এক চেকেণ্ডৰ ভিতৰতে স্থিৰ হৈ পৰে, আনহাতে প্ৰতিসৰণ ব্যৱহাৰ কৰি মুঠ পৰমাণু সংখ্যা জুখিবলৈ প্ৰায় দুগুণ সময় লাগে।
আৰ আৰ আইৰ গৱেষক সহযোগী বাৰ্নাডেট বছৰা এফ জে আৰু ভাগ্যশ্ৰী দীপক বিদ্ৱাইয়ে ব্যাখ্যা কৰে যে এই কৌশলটো অনাক্ৰমণীয় কাৰণ ব্যৱহৃত প্ৰ’ব বিমটোৱে কম শক্তিৰে কাম কৰে আৰু ভালদৰে টিউন কৰা হয়। ইয়াৰ ফলত মাইক্ৰ’ছেকেণ্ড স্তৰতো কেইশতাংশ সঠিকতা সম্ভৱ হয়।
পি এইচ ডি গৱেষক ছায়াৰীয়ে কয় যে কোৱাণ্টাম চেন্সিং আৰু কম্পিউটিঙৰ বাবে বাস্তৱ সময়ৰ অধ্বংসাত্মক ইমেজিং পদ্ধতি উৎকৃষ্ট। এই কৌশলে ঘনত্বৰ সূক্ষ্ম উঠা-নমা ধৰি ৰাখে, বহু-বস্তুৰ গতিবিদ্যা উন্মোচন কৰে আৰু তাত্ত্বিক আৰ্হি পৰীক্ষা কৰাত সহায় কৰে।
দলটোৱে আৰ ডি এছ এন এছৰ পৰা পোৱা স্থানীয় ঘনত্বৰ প্ৰফাইলসমূহক প্ৰতিসৰণ ছবিসমূহত প্ৰয়োগ কৰা বিপৰীত এবেল ৰূপান্তৰৰ সৈতে তুলনা কৰি এক উল্লেখযোগ্য সাদৃশ্য বিচাৰি পাইছিল। গুৰুত্বপূৰ্ণভাৱে, এবেল ৰূপান্তৰ অক্ষীয় প্ৰতিসমতাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল হ'লেও, আৰডিএছএনএছ অসমতাপূৰ্ণ বা গতিশীল পৰমাণু থুপৰ বাবেও ফলপ্ৰসূ।
এই আৱিষ্কাৰৰ ব্যাপক তাৎপৰ্য আছে। কোৱাণ্টাম প্ৰযুক্তিত দ্ৰুত, সঠিক আৰু অনাক্ৰমণীয় ঘনত্ব জোখা গ্ৰেভিমিটাৰ, মেগনেটোমিটাৰ আৰু অন্যান্য চেন্সৰৰ বাবে অত্যন্ত উপযোগী। এই কৌশলে মাইক্ৰন স্কেলত স্থানীয়কৃত প্ৰ'বৰ অনুমতি দিয়ে আৰু ব্যৱস্থাটোক বিঘ্নিত নকৰাকৈ ঘনত্বৰ তৰংগ, কোৱাণ্টাম পৰিবহণ আৰু অন্যান্য পৰিঘটনাসমূহ অধ্যয়ন কৰাটো সম্ভৱ কৰি তোলে। আৰ আৰ আইৰ কোৱাণ্টাম মিক্সচাৰ্ছ লেবৰ মুৰব্বী অধ্যাপক সপ্তৰীশী চৌধুৰীয়ে কয় যে এই কৌশল নিৰপেক্ষ পৰমাণু ভিত্তিক কোৱাণ্টাম কম্পিউটিং, কোৱাণ্টাম চিমুলেচন, আৰু পৰিবহণ পৰিঘটনাৰ অধ্যয়নত বহুলভাৱে উপযোগী হ’ব।
हिन्दुस्थान समाचार / Manoj Kumar Saikia
