কাঠমাণ্ডু, ১২ ছেপ্টেম্বৰ (হি.স.)। নেপালৰ বিধ্বংসী বানপানীয়ে ৰাছুৱা, নুৱাকোট আৰু ধাডিং জিলাৰ শিক্ষা ব্যৱস্থাতো ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰিছে। বানে এই তিনিখন জিলাৰ ১৪,৪৫৫ তকৈ অধিক শিশুৰ শিক্ষাত ব্যাঘাত জন্মাইছে। শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি এই তিনিখন জিলাৰ ৬৩খন বিদ্যালয় বানত ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে।
মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি বানপানীৰ পিছতো ৩৯৬ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু ২১ গৰাকী শিক্ষক নিৰুদ্দেশ হোৱাৰ বিপৰীতে ২০ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু দুগৰাকী শিক্ষকৰ মৃতদেহ উদ্ধাৰ কৰা হৈছে।
শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ শৈক্ষিক ক্ষতিৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি স্থানীয়ভাৱে কৰা এক অধ্যয়নৰ ভিত্তিত ৬৩খন ক্ষতিগ্ৰস্ত বিদ্যালয়ৰ ভিতৰত ৫০খন কমিউনিটি, ১১খন ব্যক্তিগত আৰু দুখন ধৰ্মীয় বিদ্যালয় আছে। এই বিদ্যালয়সমূহত মুঠ ১৪,৪৫৫ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে অধ্যয়ন কৰি আছিল। প্ৰায়বোৰ শিক্ষানুষ্ঠানৰ নিয়মীয়া পাঠ্যক্ৰম এতিয়াও আৰম্ভ হোৱা নাই।
বানত ৮খন সামূহিক, ৩খন ব্যক্তিগত আৰু এখন ধৰ্মীয় বিদ্যালয়কে ধৰি ১২খন শিক্ষানুষ্ঠান সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ১১খন বিদ্যালয় আংশিকভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে: ছখন সামূহিক, চাৰিখন ব্যক্তিগত আৰু এখন ধৰ্মীয় বিদ্যালয়। ২৫খন বিদ্যালয়ক হোল্ডিং চেণ্টাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে, য’ত প্ৰায় ২,২৭০ জন স্থানচ্যুত লোকক আৱাস দিয়া হৈছে। ফলস্বৰূপে এই বিদ্যালয়সমূহত পুনৰ শ্ৰেণী আৰম্ভ কৰাটো বৰ্তমান অসম্ভৱ।
মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি ১৫খন বিদ্যালয় ভৱনৰ প্ৰত্যক্ষ ক্ষতি হোৱা নাই যদিও মানৱীয় আৰু অন্যান্য পৰিস্থিতিৰ বাবে এতিয়াও শিক্ষামূলক কাম-কাজ ব্যাহত হৈ আছে।
শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰ শ্ৰীপ্ৰসাদ ভট্টৰাইয়ে উল্লেখ কৰে যে বানপানী আৰু ভূমিস্খলনৰ ফলত ২৩খন শিক্ষানুষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱাৰ বিপৰীতে ২৫খন বিদ্যালয়ক স্থানচ্যুত নাগৰিকৰ আশ্ৰয় শিবিৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। তেওঁ লগতে কয় যে এই বিদ্যালয়সমূহে তৎকালীনভাৱে পাঠদান আৰম্ভ কৰিব পৰা অৱস্থাত নাই। স্থানচ্যুত লোকসকলক স্থানান্তৰিত কৰাৰ বাবে স্থানীয় কৰ্তৃপক্ষৰ সৈতে সমন্বয়ৰ কাম আৰম্ভ কৰা হৈছে।
তিনিখন জিলাৰ ভিতৰত সৰ্বাধিক শৈক্ষিক ক্ষতি হৈছে নুৱাকোটত। বানপানীৰ ফলত এঘাৰখন বিদ্যালয় ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱাৰ বিপৰীতে ১৬খন বিদ্যালয়ক হোল্ডিং চেণ্টাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে। আন এখন বিদ্যালয়ৰ অট্টালিকাৰ কোনো ক্ষতি হোৱা নাছিল যদিও শিক্ষক আৰু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীৰ অনুপস্থিতিৰ বাবে শ্ৰেণীসমূহ বন্ধ কৰি দিয়া হৈছে। মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি নুৱাকোটত মুঠ ৬৩১৫ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আক্ৰান্ত হৈছে।
একেদৰে ধাডিঙতো ৮খন বিদ্যালয় বানপানীৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱাৰ বিপৰীতে দুখন বিদ্যালয়ক হোল্ডিং চেণ্টাৰলৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হৈছে। আন চাৰিখন বিদ্যালয় শ্ৰেণীৰ বাবে সাজু, কিন্তু ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে বিদ্যালয়ত নপৰা বাবে তাত পাঠ্যক্ৰম পুনৰ আৰম্ভ হোৱা নাই। ধাডিঙৰ এই আটাইকেইখন ক্ষতিগ্ৰস্ত বিদ্যালয়ত মুঠ ৫০৬৬ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে অধ্যয়ন কৰি আছিল।
ৰাছুৱা জিলাত চাৰিখন বিদ্যালয় বানপানীৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱাৰ বিপৰীতে ৭খন বিদ্যালয়ত স্থানচ্যুত লোকক আৱাস দিয়া হৈছে। আন ১০খন বিদ্যালয়তো পঢ়া নাই ছাত্ৰ-ছাত্ৰী। শিক্ষা মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি ৰসুৱাত মুঠ ৩০৭৪ গৰাকী ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আক্ৰান্ত হৈছে।
বানপানীয়ে সৃষ্টি কৰা বিধ্বংসী পৰিস্থিতিৰ পিছত এই তিনিখন জিলাৰ স্বাভাৱিক শিক্ষা পুনৰুদ্ধাৰৰ ক্ষেত্ৰত বিদ্যালয় ভৱন মেৰামতি, স্থানচ্যুত পৰিয়াল পুনৰ সংস্থাপন, নিৰুদ্দেশ হোৱা ছাত্ৰ-ছাত্ৰী আৰু শিক্ষকৰ সন্ধান প্ৰধান প্ৰত্যাহ্বান হৈ পৰিছে।
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া
