কাঠমাণ্ডু, ২৫ মে’ (হি.স.)। পেট্ৰলিয়ামৰ মূল্যৰ তীব্ৰ বৃদ্ধি, আমেৰিকান ডলাৰৰ অস্থিৰ উঠা-নমা, ভূ-ৰাজনৈতিক উত্তেজনাৰ বাবে নেপালৰ বজাৰত গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ মূল্য যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে।
নেপালৰ বাণিজ্য, যোগান আৰু গ্ৰাহক সুৰক্ষা বিভাগে প্ৰকাশ কৰা মূল্য বিশ্লেষণ প্ৰতিবেদন অনুসৰি মাৰ্চ মাহৰ তুলনাত এপ্ৰিল মাহত চাউল, দালি, কণী, কল, চেনিৰ মূল্য বৃদ্ধি পোৱাৰ বিপৰীতে সেউজীয়া শাক-পাচলি আৰু ফল-মূলৰ মূল্যত তীব্ৰ উঠা-নমা হয়। বিভাগটোৰ প্ৰতিবেদন অনুসৰি মাৰ্চ আৰু এপ্ৰিল মাহত ঋতুভিত্তিক শাক-পাচলিৰ মূল্যৰ অস্বাভাৱিক উঠা-নমা দেখা গৈছিল।
মাৰ্চ মাহত যিটো শাক-পাচলিৰ সৰ্বোচ্চ মূল্য ২৩ ₹ আছিল, সেয়া আজি ১০০ টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে, অৰ্থাত ৩৩৪.৭৯ শতাংশ বৃদ্ধি পাইছে। কিছুমান শাক-পাচলিৰ উঠা-নমা ২৫০ শতাংশ পৰ্যন্ত হৈছিল। পানী লাওৰ দাম ১৬৫ শতাংশ, ৰঙা লাওৰ দাম ১৩৮.৮৯ শতাংশ আৰু তিয়হৰ দৰ ১২৫ শতাংশ উঠা-নমা কৰে। তদুপৰি সৰু সৰু স্থানীয় বিলাহী, স্থানীয় ফুলকবি, ব্ৰকলি, জিৰা সেউজীয়া আদি সামগ্ৰীৰ মূল্যৰ উঠা-নমাও ১০০ শতাংশতকৈ অধিক হোৱা দেখা গৈছে, যিয়ে বজাৰত মূল্যৰ উচ্চ অস্থিৰতাৰ ইংগিত দিয়ে।
মাৰ্চৰ পৰা মে’ মাহৰ তৃতীয় সপ্তাহলৈ নেপাল তেল নিগমে পেট্ৰলিয়ামৰ মূল্য ছয়বাৰ সংশোধন কৰে। ১৫ মাৰ্চত প্ৰতিলিটাৰ পেট্ৰ’লৰ মূল্য আছিল ১৭২ ₹ আৰু প্ৰতিলিটাৰ ডিজেল/কেৰাচিনৰ মূল্য আছিল ১৫২ টকা। ১৫ এপ্ৰিলৰ ভিতৰত পেট্ৰ’লৰ মূল্য ২১৯ টকা আৰু ডিজেল/কেৰাচিনৰ প্ৰতি লিটাৰ ২৩৭ টকালৈ বৃদ্ধি পায়। কিন্তু ৩০ এপ্ৰিলত পেট্ৰ’লৰ মূল্য ২১৭ ₹ আৰু ডিজেল/কেৰাচিনৰ মূল্য ২২৫ ₹লৈ হ্ৰাস পোৱাৰ বিপৰীতে ৰন্ধন গেছৰ মূল্য প্ৰতি চিলিণ্ডাৰত ২,১৬০₹ হয়।
বিভাগটোৰ বিশ্লেষণ অনুসৰি এই অস্বাভাৱিক ইন্ধনৰ মূল্য বৃদ্ধিৰ ফলত পৰিবহণ, বিমান মালবাহী, আৰু সামগ্ৰী পৰিবহণৰ বাবে অধিক খৰচ হৈছিল, যাৰ ফলত সমগ্ৰ বজাৰতে গ্ৰাহক সামগ্ৰীৰ মূল্য বৃদ্ধি পাইছিল। মূল্য সূচকাংকত প্ৰভাৱ পেলোৱা আন এটা ডাঙৰ কাৰক আছিল আমেৰিকান ডলাৰৰ বিনিময় হাৰৰ উঠা-নমা। মাৰ্চ মাহত আমেৰিকান ডলাৰৰ মূল্য ১৪৮.৩৯ টকা আৰু সৰ্বোচ্চ ১৫১.৫৬ টকা ক্ৰয়ৰ হাৰত উপনীত হোৱাৰ ফলত ২.১৩ শতাংশ উঠা-নমা হয়। ডলাৰৰ মূল্য শক্তিশালী হোৱাৰ ফলত নেপালৰ পৰা আমদানি কৰা কেঁচামাল আৰু খাদ্য শস্যৰ ব্যয়ও বৃদ্ধি পায়।
প্ৰতিবেদনত এইটোও উল্লেখ কৰা হৈছে যে মধ্যপ্ৰাচ্যত চলি থকা উত্তেজনা, বিশেষকৈ ইৰাণ-ইজৰাইল সংঘাত, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খাৰুৱা তেল আৰু সোণৰ মূল্য বৃদ্ধি, আৰু বিশ্বৰ যোগান শৃংখলত ব্যাঘাত জন্মালেও নেপালৰ বজাৰত প্ৰত্যক্ষ আৰু পৰোক্ষ প্ৰভাৱ পৰিছে।
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া
