কেনবেৰা, ২৩ মাৰ্চ (হি.স.)। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় শক্তি সংস্থা (আইইএ)ৰ কাৰ্যবাহী সঞ্চালক ফাতিহ বিৰোলে সোমবাৰে কয় যে পশ্চিম এছিয়াত চলি থকা সামৰিক সংঘাতৰ ফলত বিশ্বৰ শক্তি যোগানত ব্যাঘাত জন্মিছে। হৰমুজ জলদ্বীপৰ মাজেৰে জাহাজ চলোৱাও কাৰ্যতঃ বন্ধ হৈ পৰিছে। তেওঁ বৰ্তমানৰ পৰিস্থিতিক ১৯৭০ চনৰ দুটা ডাঙৰ তেল সংকট আৰু ২০২২ চনৰ প্ৰাকৃতিক গেছৰ সংকটৰ সৈতে তুলনা কৰে। বিৰোলে কয় যে আঞ্চলিক শক্তি যোগানৰ ওপৰত অধিক নিৰ্ভৰশীল হোৱাৰ বাবে এছিয়া বিশেষভাৱে প্ৰভাৱিত হৈছে।

অষ্ট্ৰেলিয়াৰ কেনবেৰাত থকা নেশ্যনেল প্ৰেছ ক্লাবত ভাষণ দিছিল বিৰোলে। তেওঁ সকীয়াই দিয়ে যে যুদ্ধই পশ্চিম এছিয়াৰ ৯খন দেশৰ ৪০খনতকৈও অধিক শক্তি সম্পত্তিৰ “গুৰুতৰ বা অতি গুৰুতৰভাৱে” ক্ষতিসাধন কৰিছে। তেলৰ কূপ, শোধনাগাৰ, পাইপলাইন পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিবলৈ কিছু সময় লাগিব।

আল জাজিৰা আৰু তুৰ্কীৰ সংবাদ সংস্থা আনাডোলু এজেন্সীৰ মতে, আই ই এৰ কাৰ্যবাহী সঞ্চালক বিৰোলে কয় যে এই ক্ষতিৰ ফলত যুদ্ধ শেষ হোৱাৰ পিছতো বিশ্বৰ যোগান শৃংখলত দীৰ্ঘম্যাদী ব্যাঘাত জন্মিব পাৰে। তিনি সপ্তাহতকৈ অধিক সময় ধৰি চলি থকা এই যুদ্ধই সমগ্ৰ শক্তি যোগান শৃংখলত ব্যাঘাত জন্মাইছে আৰু হৰমুজ জলদ্বীপৰ মাজেৰে জাহাজ চলোৱাটো কাৰ্যতঃ বন্ধ হৈ পৰিছে।

তেওঁ সকীয়াই দিয়ে যে বিশ্বই ১৯৭০ চনৰ যমজ তেলৰ সংকট আৰু ইউক্ৰেইনৰ যুদ্ধৰ পৰিণতি একেলগে হোৱাতকৈও ডাঙৰ শক্তি সংকটৰ সন্মুখীন হৈছে। পশ্চিম এছিয়াৰ বৰ্তমানৰ যুদ্ধৰ ফলত সৃষ্টি হোৱা শক্তি সংকট ১৯৭৩ আৰু ১৯৭৯ চনৰ তেল সংকট আৰু ২০২২ চনত ৰাছিয়াই ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ ফলত হোৱা গেছৰ নাটনিতকৈও ডাঙৰ।

বিৰোলে কয় যে হৰমুজ জলদ্বীপৰ ফলপ্ৰসূ বন্ধ আৰু বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰত আক্ৰমণৰ ফলত বিশ্বজুৰি তেলৰ যোগান প্ৰতিদিনে প্ৰায় ১ কোটি ১০ লাখ বেৰেল হ্ৰাস পাইছে, যিটো ১৯৭০ চনৰ সংকটৰ সময়ত মুঠ হ্ৰাসৰ দুগুণতকৈও অধিক।

ইউক্ৰেইন আক্ৰমণৰ পিছত ৰাছিয়াই ৭৫ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ হ্ৰাস পোৱাৰ বিপৰীতে তৰলীকৃত প্ৰাকৃতিক গেছৰ (এল এন জি) যোগান প্ৰায় ১৪০ বিলিয়ন ঘনমিটাৰ হ্ৰাস পাইছে। আমেৰিকা, ইজৰাইল আৰু ইৰাণৰ মাজত চলি থকা যুদ্ধই ৯খন দেশৰ কমেও ৪০টা বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰৰো ভয়াৱহ ক্ষতিসাধন কৰিছে। এছিয়া বিশেষভাৱে প্ৰভাৱিত হৈছে, কিয়নো ই আঞ্চলিক শক্তি যোগানৰ ওপৰত বহু পৰিমাণে নিৰ্ভৰশীল।

সংকটৰ ভয়াৱহতা সম্পূৰ্ণৰূপে বুজিব নোৱাৰা বুলিও তেওঁ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰে। যোৱা সপ্তাহত প্ৰথমবাৰৰ বাবে এই পৰিস্থিতি সন্দৰ্ভত ৰাজহুৱাভাৱে কথা কোৱাৰ সিদ্ধান্তৰ বিষয়ে ব্যাখ্যা কৰে। আজি বিশ্ব অৰ্থনীতি এক উল্লেখযোগ্য ভাবুকিৰ সন্মুখীন হৈছে, আৰু মই আন্তৰিকতাৰে আশা কৰিছো যে এই সমস্যা অতি সোনকালে সমাধান হ’ব।

শুকুৰবাৰে পেৰিছস্থিত সংস্থাটোৱে এই মাহত জৰুৰীকালীন মজুতৰ পৰা ৪০ কোটি বেৰেল তেল মুকলি কৰাৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰে। ইয়াৰ উপৰিও শক্তিৰ ব্যৱহাৰ হ্ৰাস কৰিবলৈ চৰকাৰে ল’ব পৰা কেইবাটাও ব্যৱস্থাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছিল। এই প্ৰস্তাৱিত ব্যৱস্থাসমূহৰ ভিতৰত আছে দূৰৈৰ পৰা কাম কৰা আৰু কাৰপুলিংক উৎসাহিত কৰা, আৰু ঘাইপথত গতি সীমা হ্ৰাস কৰা। সমগ্ৰ বিশ্বৰ সিদ্ধান্ত গ্ৰহণকাৰীসকলে হয়তো এতিয়াও সমস্যাটোৰ ভয়াৱহতা সম্পূৰ্ণৰূপে বুজিব পৰা নাই।

আই ই এৰ মুৰব্বীগৰাকীয়ে উল্লেখ কৰে যে মাৰ্চ মাহৰ আৰম্ভণিৰ পৰাই হৰমুজ জলদ্বীপ কাৰ্যতঃ বন্ধ হৈ আছে। সাধাৰণতে দৈনিক প্ৰায় ২ কোটি বেৰেল তেল ইয়াৰ মাজেৰে পাৰ হৈ যায় আৰু বিশ্বৰ প্ৰায় পঞ্চমাংশ তেল আৰু এল এন জি যোগানৰ মাজেৰে পাৰ হয়। বন্ধৰ ফলত জাহাজ চলোৱাৰ খৰচ বৃদ্ধি পাইছে আৰু বিশ্বজুৰি তেলৰ মূল্য যথেষ্ট বৃদ্ধি পাইছে। গতিকে বিশ্বৰ শক্তি যোগান পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে হৰমুজ জলদ্বীপ পুনৰ মুকলি কৰাটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।

২৮ ফেব্ৰুৱাৰীৰ পৰা ইৰাণৰ বিৰুদ্ধে আমেৰিকা আৰু ইজৰাইলৰ আক্ৰমণ আৰম্ভ হৈছিল। এই সংঘৰ্ষত ইৰাণৰ তেতিয়াৰ সৰ্বোচ্চ নেতা আলী খামেনেইকে ধৰি শ শ লোকৰ মৃত্যু হয়। ইৰাণে ড্ৰোন আৰু ক্ষেপণাস্ত্ৰৰে প্ৰতিশোধ লৈ ইজৰাইল, জৰ্ডান, ইৰাক, আৰু আমেৰিকাৰ সামৰিক ঘাটি থকা উপসাগৰীয় দেশসমূহক লক্ষ্য কৰি লৈছে।

শনিবাৰে আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে ইৰাণক ৪৮ ঘণ্টীয়া আলটিমেটাম জাৰি কৰি জলদ্বীপ পুনৰ মুকলি কৰিব নহ’লে ইয়াৰ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰ ধ্বংসৰ সন্মুখীন হ’ব লাগিব। এই আলটিমেটামৰ ম্যাদ সোমবাৰে সন্ধিয়া শেষ হ’ব। বৰ্তমান আমেৰিকা বা ইজৰাইলৰ সৈতে জড়িত নোহোৱা কেইখনমান জাহাজহে পাৰ হ’ব পৰাকৈ আমেৰিকাই ইয়াৰ বিদ্যুৎ কেন্দ্ৰত আক্ৰমণ কৰিলে ইৰাণে জলপথ সম্পূৰ্ণৰূপে বন্ধ কৰাৰ হুংকাৰ দিছে।

हिन्दुस्थान समाचार / Manoj Kumar Saikia