
কাঠমাণ্ডু, ১৬ নৱেম্বৰ (হি.স.)। নেপালৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী বালেন্দ্ৰ শ্বাহৰ ভাৰত ভ্ৰমণৰ প্ৰস্তাৱৰ পূৰ্বে দুয়োখন দেশৰ মাজত বিমান পথ সন্দৰ্ভত এক নতুন কূটনৈতিক পদক্ষেপৰ উন্মেষ ঘটিছে। ভাৰতৰ পৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সেৱাৰ বাবে অতিৰিক্ত চাৰিটা বিমান পথৰ বাবে নেপালে দীৰ্ঘদিন ধৰি অনুমতি বিচাৰিছে। ইফালে প্ৰথমবাৰৰ বাবে ভাৰতেও নেপাল সংযোগী দুটা বিমান পথৰ বাবে অনুৰোধ জনাইছে। ভাৰতে ৰাক্সাউল আৰু বাগডোগ্ৰাৰ বাবে নেপালী আকাশমাৰ্গ ব্যৱহাৰৰ অনুমতি বিচাৰিছে।
দুয়োখন দেশৰ মাজত বিমান পথৰ ক্ষেত্ৰত পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি পাইছে। বৰ্তমান নেপালে বাগডোগ্ৰা বিমান পথৰ বাবে নিজৰ আকাশমাৰ্গ ব্যৱহাৰৰ অনুমতি দিবলৈ ইচ্ছুক যেন দেখা গৈছে । ইয়াৰ বিনিময়ত ভাৰতে উত্তৰাখণ্ডৰ সংলগ্ন নেপাল সীমান্তৰ মাজেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সেৱা নেপালত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত ইতিবাচক স্থিতি গ্ৰহণ কৰা যেন লাগে।
নেপালে চাৰিটা বিমান পথৰ দাবী জনাই আহিছে। ইয়াৰ ভিতৰত বনবাছা-মহেন্দ্ৰনগৰ, গোৰখপুৰ-ভৈৰহৱা, সীতামড়ী-জানকপুৰ, আৰু বাগডোগ্ৰা-চন্দ্ৰগড়ী বিমান পথ। এই পথসমূহৰ অনুমোদনে নেপালৰ পশ্চিম, মধ্য আৰু পূব অঞ্চললৈ অধিক সুবিধাজনক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সেৱাৰ সুবিধা লাভ কৰিব।
ভৈৰহাৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ বাবে গোৰখপুৰ-ভৈৰহাৱা বিমান পথটো অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত হৈছে। নেপালে বিশ্বাস কৰে যে এই পথৰ অনুমোদনে ভৈৰহাৱা বিমানবন্দৰৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱহাৰ বৃদ্ধি কৰিব আৰু ভাৰতীয় আৰু অন্যান্য বিদেশী পৰ্যটকৰ যাতায়তত সুবিধা লাভ কৰিব।
আনহাতে, কূটনৈতিক আলোচনাৰ সময়ত ভাৰতে প্ৰথমবাৰৰ বাবে নেপালৰ পৰা নিজৰ আকাশমাৰ্গ ৰাক্সাউল আৰু বাগডোগ্ৰাৰ বাবে ব্যৱহাৰৰ অনুমতি বিচাৰিছে। ভাৰতীয় পক্ষই বাগডোগ্ৰা আৰু ৰাক্সাউললৈ অহা-যোৱা কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সেৱাক নেপালী আকাশমাৰ্গত প্ৰৱেশৰ অনুমতি প্ৰদান কৰাৰ প্ৰস্তাৱ আগবঢ়াইছে।
দুদিন পূৰ্বে নেপাল অসামৰিক বিমান পৰিবহণ কৰ্তৃপক্ষৰ সঞ্চালক প্ৰধান মুকেশ ডাংগোলকে ধৰি নেপালী বিষয়াৰ এটা দলে নতুন দিল্লীত এই প্ৰস্তাৱৰ ওপৰত প্ৰাৰম্ভিক হোমৱৰ্ক চলাইছিল। আলোচনাৰ সময়ত নেপালী পক্ষই বাগডোগ্ৰা বিমান পথৰ বাবে ইতিবাচক লক্ষণৰ ইংগিত দিয়াৰ লগতে ৰাক্সাউলৰ ক্ষেত্ৰত অধিক অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তা প্ৰকাশ কৰে।
ডাংগোলে কয়, ৰাক্সাউলৰ ক্ষেত্ৰত আমি অধিক অধ্যয়নৰ প্ৰয়োজনীয়তা উল্লেখ কৰিছিলো। এতিয়াৰ বাবে আমি ধৰি ল'ব পাৰো যে আমি বাগডোগ্ৰাৰ ওপৰত একমত।
মঙলবাৰে পৰ্যটন আৰু অসামৰিক বিমান পৰিবহণ মন্ত্ৰী গণেশ পৌডেলৰ ভাৰত ভ্ৰমণৰ সময়ত এই বিষয়ত অধিক আলোচনা হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। তদুপৰি প্ৰধানমন্ত্ৰী বেলেন্দ্ৰ শ্বাহৰ নতুন দিল্লী ভ্ৰমণৰ প্ৰস্তাৱৰ সময়ত দুয়োখন দেশৰ মাজত বিমান পথৰ চুক্তিৰ দিশত অগ্ৰগতি লাভ কৰিব পৰা যাব।
বাগডোগ্ৰা বিমান পথৰ বাবে নেপালৰ ইতিবাচক লক্ষণসমূহ পাৰস্পৰিকভাৱে লাভজনক ভিত্তিত চুক্তিত উপনীত হোৱাৰ প্ৰচেষ্টাত তাৎপৰ্যপূৰ্ণ বুলি ধৰা হৈছে।
নেপালে বিচাৰে ভাৰতে উত্তৰাখণ্ডৰ বানবাছা-মহেন্দ্ৰনগৰ সীমান্তৰ মাজেৰে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সেৱা নেপালত প্ৰৱেশৰ অনুমতি দিয়াৰ ক্ষেত্ৰত ইতিবাচক সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰক। ইয়াৰ দ্বাৰা নেপালক পশ্চিমীয়া বিমানপথৰ দীৰ্ঘদিনীয়া সমস্যাত সকাহ দিব পাৰে।
ভৈৰহাৱা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰ সম্পূৰ্ণ ক্ষমতাৰে চলাবলৈ নেপালৰ বাবে ভাৰতীয় আকাশমাৰ্গৰ ব্যৱহাৰ অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। একেদৰে মহেন্দ্ৰনগৰ হৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান সেৱাৰ অনুমতি দিলে নেপালক পশ্চিম অঞ্চললৈ বিকল্প বিমান পথৰ সুবিধা প্ৰদান কৰিব পাৰে।
চৰকাৰী তথ্য অনুসৰি এছিয়া-পেচিফিক অঞ্চললৈ বাগডোগ্ৰা হৈ মাত্ৰ কেইখনমান বিমানহে চলি থাকে, আৰু ইয়াৰ সংখ্যা বৰ বেছি নহয়। গতিকে নেপালক এই পথটো ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ দিয়াটো কাৰ্যতঃ সম্ভৱপৰ যেন লাগে।
অৱশ্যে নেপালৰ হিমালয়ৰ অত্যধিক ওচৰত ভাৰতীয় বিমানসমূহ বৃহৎ সংখ্যক বিমান চলাচল কৰিব নালাগে বুলিও নেপাল উদ্বিগ্ন। এই ক্ষেত্ৰত ভাৰতৰ সহযোগিতা বিচাৰিছে নেপালে।
ভাৰতে অনুৰোধ কৰা ৰক্সাউল বিমান পথ সন্দৰ্ভত এতিয়াও নেপালে চূড়ান্ত সন্মতি দিয়া নাই। নেপালী বিষয়াসকলে কয় যে এই পথৰ কাৰিকৰী আৰু অন্যান্য দিশসমূহ অধ্যয়ন কৰিহে সিদ্ধান্ত লোৱা হ’ব।
ইতিমধ্যে নেপাল আৰু ভাৰতে বিমানপথ সন্দৰ্ভত কেইবাটাও ৰাউণ্ডৰ আলোচনাত মিলিত হৈছে। নেপালে বাৰে বাৰে মহেন্দ্ৰনগৰ হৈ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমান যাত্ৰাৰ বাবে ৩৯ হাজাৰ ফুটতকৈ অধিক উচ্চতাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ বিষয়টো উত্থাপন কৰি আহিছে।
নেপালী পক্ষই কয় যে কাৰ্যক্ষেত্ৰত তুৰ্কী আৰু পাকিস্তানী বিমান সংস্থাসমূহৰ বাহিৰে সকলো বিমান সংস্থাই সাধাৰণতে ২৯ হাজাৰৰ পৰা ৩৫ হাজাৰ ফুট উচ্চতাত উৰণ কৰে। এই কাৰিকৰী পৰিস্থিতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ভাৰতে নিৰাপত্তাৰ চিন্তা উত্থাপন কৰিছে।
বিমান পথৰ উপৰিও দুয়োখন দেশৰ মাজত পৰ্যটন আৰু বিমান সংযোগ বৃদ্ধিৰ বাবেও আলোচনা চলি আছে। ভাৰতীয় পক্ষৰ অনুৰোধত পৰ্যটন মন্ত্ৰালয়ে বুদ্ধ এয়াৰৰ সৈতে জনকপুৰ আৰু ভৈৰহাৱাৰ মাজত ঘৰুৱা বিমান চলাচল সন্দৰ্ভত আলোচনা কৰিছে। নেপালৰ পৰ্যটন বজাৰলৈ ভাৰতীয় পৰ্যটকক আকৰ্ষণ কৰাৰ ক্ষেত্ৰত বুদ্ধ এয়াৰে ভূমিকা গ্ৰহণ কৰাৰ সম্ভাৱনা প্ৰকাশ কৰিছে।
একে সময়তে পোখাৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিমানবন্দৰৰ পৰিচালনা আৰু তাত ভাৰতীয় বিমান প্ৰৱেশ সন্দৰ্ভত এতিয়াও স্পষ্ট সঁহাৰি পোৱা নাই ভাৰতে। অৱশ্যে ভৈৰহাৱা-পোখৰা ফাষ্ট ট্ৰেক নিৰ্মাণ আৰু মুক্তিনাথলৈ পৰ্যটকৰ সহজ প্ৰৱেশ সন্দৰ্ভত প্ৰয়োজনীয় সিদ্ধান্ত লোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
বিমান পথ, পৰ্যটন, বিমান সংযোগৰ সৈতে জড়িত বিষয়সমূহত দুয়োখন দেশৰ মাজত এক বিস্তৃত পেকেজৰ ভিতৰত একমতত উপনীত হোৱাৰ প্ৰচেষ্টা চলি আছে। এনে পৰিপ্ৰেক্ষিতত প্ৰধানমন্ত্ৰী বলেন্দ্ৰ শ্বাহৰ ভাৰত ভ্ৰমণৰ প্ৰস্তাৱক দীৰ্ঘদিনীয়া বিমান পথৰ বিবাদ সমাধানৰ বাবে অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ বুলি বিবেচিত হৈছে।
নেপালৰ অগ্ৰাধিকাৰ হৈছে ইয়াৰ চাৰিটা প্ৰস্তাৱিত বিমান পথৰ বাবে ভাৰতৰ অনুমতি লাভ কৰা, আনহাতে ভাৰতে ৰাক্সাউল আৰু বাগডোগ্ৰাৰ বাবে নেপালী আকাশমাৰ্গৰ প্ৰথম চাহিদাই আলোচনাৰ নতুন ভূমি প্ৰদান কৰিছে। এতিয়া লক্ষণীয় হ’ব যে দুয়োখন দেশে পাৰস্পৰিক চুক্তিৰ জৰিয়তে এই সমস্যাৰ স্থায়ী সমাধান বিচাৰি উলিয়াব পাৰিবনে নাই ৷
-----------------
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ