- ৰাষ্ট্ৰীয় জনজাতীয় সাহিত্য মহোৎসৱৰ সামৰণি, ২৭টা ভাষাৰ লেখকসকলে চহকী সাংস্কৃতিক ঐতিহ্যৰ অংশীদাৰ
নতুন দিল্লী, ১৩ নৱেম্বৰ (হি.স.)। জনজাতীয় ভাষা, সাহিত্য, সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য সংৰক্ষণ আৰু প্ৰচাৰৰ লক্ষ্যৰে ভাৰত বাসস্থান কেন্দ্ৰত আয়োজন কৰা দুদিনীয়া ৰাষ্ট্ৰীয় জনজাতীয় সাহিত্য মহোৎসৱৰ শুকুৰবাৰে সামৰণি পৰে। জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে জনজাতীয় গৌৰৱ পষেকৰ অংশ হিচাপে আয়োজন কৰা এই মহোৎসৱত দেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ সাহিত্যিক ব্যক্তি, গৱেষক, কবি, বিশেষজ্ঞসকলে জনজাতীয় সাহিত্য, মৌখিক পৰম্পৰা, ভাষিক বৈচিত্ৰ্যৰ বিভিন্ন দিশৰ ওপৰত আলোচনা কৰে।
সামৰণি অনুষ্ঠানত জনজাতি পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ সম্পাদিকা ৰঞ্জনা চোপ্ৰাই কয় যে জনজাতীয় ভাষা আৰু সাহিত্যক জীয়াই ৰাখিবলৈ কেৱল অনুষ্ঠান আয়োজন কৰাটোৱেই যথেষ্ট নহয়; এই ভাষাসমূহত লিখা কিতাপসমূহ পাঠকৰ বাবে সুলভ কৰি তোলা আৰু লেখকসকলক উৎসাহিত কৰাটোও গুৰুত্বপূৰ্ণ। ভাষিক বৈচিত্ৰ্যৰ মাজতো সাহিত্য আৰু প্ৰকাশৰ মৌলিক সংবেদনশীলতা একেই থকাৰ প্ৰমাণ এই উৎসৱত ২৭টা জনজাতীয় ভাষাৰ প্ৰতিনিধিত্ব।
তেওঁ কয় যে কোনোবাই নিজৰ মাতৃভাষাত আটাইতকৈ ফলপ্ৰসূভাৱে আৱেগ আৰু সৃষ্টিশীল ধাৰণা প্ৰকাশ কৰিব পাৰে। জনগোষ্ঠীৰ সাংস্কৃতিক পৰিচয় আৰু পৰম্পৰাগত জ্ঞান ৰক্ষাৰ বাবেও জনজাতীয় ভাষা সংৰক্ষণ কৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।
জনজাতীয় সংগীত আৰু পৰম্পৰাগত সুৰৰ কপিৰাইট সুৰক্ষিত কৰাৰ বাবে মন্ত্ৰালয়ে লোৱা পদক্ষেপৰ বিষয়ে অৱগত কৰি তেওঁ কয় যে ইণ্ডিয়ান পাৰফৰ্মিং ৰাইটছ ছ’চাইটি (আই পি আৰ এছ)ৰ সহযোগত জনজাতীয় সংগীতজ্ঞ, গায়ক, গীতিকাৰসকলৰ স্বাৰ্থ ৰক্ষাৰ বাবে ‘লিভিং ৰুটছ অৰিজিনেলছ’ নামৰ এটা সংগীত লেবেল আৰম্ভ কৰা হৈছে।
জনজাতীয় সাহিত্যক বহল পাঠকৰ বাবে সুলভ কৰি তুলিবলৈ চোপ্ৰাই আন এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ঘোষণা কৰে। প্ৰগতি ময়দানত আয়োজিত হ’বলগীয়া গ্ৰন্থমেলাত নেশ্যনেল বুক ট্ৰাষ্টে জনজাতীয় সাহিত্যৰ বাবে বিশেষ ষ্টল বা সুকীয়া শিতান স্থাপন কৰিব বুলিও তেওঁ কয়। ইয়াৰ বাবে জনজাতীয় লেখক আৰু প্ৰকাশকসকলক তেওঁলোকৰ গ্ৰন্থৰ সবিশেষ সোধা হ’ব যাতে তেওঁলোকৰ ৰচনাসমূহ প্ৰদৰ্শন কৰি বহল দৰ্শকৰ বাবে উপলব্ধ কৰিব পৰা যায়।
ইয়াৰ পূৰ্বে সাহিত্য অকাডেমীৰ প্ৰাক্তন সম্পাদক কে, উৎসৱৰ সামৰণি দাঙি ধৰি শ্ৰীনিবাস ৰাৱে কয় যে ২৩টা বিশুদ্ধ জনজাতীয় ভাষাকে ধৰি ২৭টা ভাষাৰ ৩২ জন অংশগ্ৰহণকাৰীয়ে অংশগ্ৰহণ কৰে। তেওঁ কয় যে মৌখিক পৰম্পৰা জনজাতীয় সম্প্ৰদায়ৰ পৰিচয়, ইতিহাস, প্ৰকৃতিৰ সৈতে তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক, সামাজিক মূল্যবোধ, সামূহিক স্মৃতিৰ বাহক। ইহঁতক কেৱল অতীতৰ ঐতিহ্য বুলি গণ্য কৰাটো অনুচিত, কিয়নো সমসাময়িক জনজাতীয় সাহিত্যত স্থানচ্যুতি, বন আৰু ভূমিৰ অধিকাৰ, সামাজিক ন্যায়, লিংগ সমতা, পৰিৱেশ, আধুনিকতাৰ দৰে প্ৰত্যাহ্বানও প্ৰতিফলিত হৈছে। মৌখিক আৰু লিখিত সাহিত্য পৰস্পৰ বিৰোধী নহয়, পৰিপূৰক বুলি তেওঁ গুৰুত্ব আৰোপ কৰে। জনজাতীয় সাহিত্যক ভাৰতীয় সাহিত্যৰ অবিচ্ছেদ্য অংগ হিচাপে স্বীকৃতি দি বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পাঠ্যক্ৰম, গৱেষণা কাৰ্যসূচী, অনুবাদ প্ৰকল্প, মূলসুঁতিৰ প্ৰকাশনত ইয়াক উপযুক্ত স্থান দিয়া উচিত। বিলুপ্তপ্ৰায় মৌখিক পৰম্পৰাৰ নথিভুক্ত আৰু ডিজিটেলাইজ কৰাৰ লগতে নৱ প্ৰজন্মক নিজৰ মাতৃভাষাত লিখিবলৈ উৎসাহিত কৰাৰ প্ৰয়োজন আছে। উৎসৱৰ দ্বিতীয় দিনাৰ প্ৰথম অধিবেশনত গুজৰাট, ৰাজস্থান, আৰু মণিপুৰৰ বিশেষজ্ঞসকলে মৌখিক মহাকাব্য আৰু বীৰ পৰম্পৰা: জনজাতীয় সম্প্ৰদায়ৰ মহাকাব্যিক কল্পনা বিষয়টোৰ ওপৰত নিজৰ মতামত দাঙি ধৰে। প্ৰকাশ ঝাৰ আঁত ধৰা এক অধিবেশনত লোককথাবিদ তথা গৱেষক ভগৱান দাস পেটেল, কবি আৰু অনুবাদক উপেন্দ্ৰ অনু, আৰু লোককথা বিশেষজ্ঞ মায়াংলম্বম সদানন্দ সিঙে জনজাতীয় মহাকাব্য পৰম্পৰাৰ বিভিন্ন দিশৰ ওপৰত পোহৰ পেলায়।
ভগৱান দাস পেটেলে ভীল সম্প্ৰদায়ৰ মৌখিক পৰম্পৰাৰ ওপৰত চাৰি দশকৰো অধিক সময়ৰ গৱেষণা অভিজ্ঞতা শ্বেয়াৰ কৰে। ভিলোন ন' ভাৰত আৰু গুজাৰন ন' আৰেলোৰ দৰে ৰচনাৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ ব্যাখ্যা কৰে যে দহ বছৰৰ ভিতৰত লোক সাহিত্য, আখ্যান, মন্ত্ৰ, মহাকাব্যৰ নথিভুক্ত কৰা হৈছিল ১০০০ খন অডিঅ' কেছেটৰ জৰিয়তে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এই মহাকাব্যসমূহত জীৱন মূল্যবোধ, গুৰুৰ প্ৰতি সন্মান, অহমিকা ত্যাগ, নাৰীৰ মৰ্যাদা আদি বাৰ্তা সন্নিবিষ্ট কৰা হৈছে।
উপেন্দ্ৰ অনুৱে গোণ্ডবাণী, গণ্ড ৰামায়ণ, লিংগ ভাৰত, ভীম সিদ্ধি, ভীল মহাভাৰতৰ দৰে পৰম্পৰাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। ইফালে মায়ংলম্বম সদানন্দ সিঙে ‘ৱাৰী লিবা’ গল্প কোৱা পৰম্পৰা আৰু মণিপুৰৰ ‘খাম্বা থোইবি’ মহাকাব্য, অসমৰ কাৰ্বি জনগোষ্ঠীৰ ‘ছাবিন আলুন’ ৰামায়ণ, উত্তৰাখণ্ডৰ গড়ৱাল অঞ্চলৰ পাণ্ডৱ নৃত্যৰ পৰিচয় দিয়ে।
দ্বিতীয় অধিবেশনত ‘বহুভাষিক শিক্ষাত মৌখিক পৰম্পৰা: ভাষা, সাক্ষৰতা, আৰু বহুভাষিকতা’ বিষয়টো আলোচনা কৰা হয়। কে শ্ৰীনিবাস ৰাওৰ আঁত ধৰা, অনিল কুমাৰ বড়ো, চিলভানাছ লামাৰে, আৰু পাৰ্বতী তিৰ্কিয়ে বডো, খাচী, আৰু কুৰুখ ভাষাৰ প্ৰেক্ষাপটত মৌখিক পৰম্পৰা আৰু আধুনিক শিক্ষাৰ একত্ৰীকৰণৰ বিষয়ে আলোচনা কৰে। বক্তাসকলে শিশুসকলক তেওঁলোকৰ মাতৃভাষাৰ জৰিয়তে নৈতিক শিক্ষা আৰু সম্প্ৰদায়ৰ জ্ঞানৰ সৈতে সংযোগ কৰাৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে, লগতে ডিজিটেল প্ৰযুক্তিও বিবেচনাপূৰ্ণভাৱে ব্যৱহাৰ কৰে।
যুৱ লেখক আৰু কবিসকলৰ ভাষাক প্ৰতিনিধিত্ব
তৃতীয় অধিবেশনত বিভিন্ন জনজাতীয় ভাষাৰ যুৱ সাহিত্যিকসকলে গল্প পাঠ দাঙি ধৰে।
চূড়ান্ত অধিবেশনত যোগমায়া চাকমাৰ আঁত ধৰা বিভিন্ন জনজাতীয় ভাষাৰ কবিসকলে কবিতা আবৃত্তি কৰে। কে বাছামল্লী, ক্ৰাইৰী মগ চৌধুৰী, বাবু সংগদা, হিৰজিৰ ইংতি কাথাৰপি, গোপী কৃষ্ণ সোণী, মেৰিনা এক্কা, সুধা চৌহান, আৰু অঞ্জলি বেলাগালে নিজ নিজ ভাষাত কবিতা উপস্থাপন কৰে।
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া
