অছলো, ০৯ অক্টোবৰ (হি.স.)। ভাৰতীয় মূলৰ বিশিষ্ট দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ আইনবিদ নৱনীথাম ‘নৱী’ পিল্লাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন শক্তিশালী আৰু শান্তি প্ৰসাৰত কৰা প্ৰচেষ্টাৰ বাবে ২০২৬ চনৰ শান্তিৰ নোবেল বঁটাৰে সন্মানিত হ’ব।
নৰৱেৰ ৰাজধানী অছল’ত থকা নৰৱেৰ নোবেল ইনষ্টিটিউটত শুকুৰবাৰে এখন সংবাদমেলত নোবেল কমিটীৰ অধ্যক্ষ জৰ্জেন ৱাটনে ফ্ৰিডনেছে তেওঁৰ নাম ঘোষণা কৰে।
নোবেল কমিটীৰ মতে, যুদ্ধাপৰাধ, মানৱতাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ, গণহত্যাৰ দোষীসকলৰ বিৰুদ্ধে আইনী ব্যৱস্থা নিশ্চিত কৰাত নভি পিল্লাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছে। পিল্লাইয়ে ব্যতিক্ৰমী সাহস, সততা আৰু নৈতিক দৃঢ়তাৰে অধিক ব্যাপক বিশ্ব আইনী ব্যৱস্থাত অৰিহণা যোগাইছে। তেওঁৰ দীৰ্ঘদিনীয়া ৰাজহুৱা জীৱনে সাৰ্বজনীন আইনী নীতি আৰু মানৱ অধিকাৰৰ প্ৰতি দায়বদ্ধতাৰ উদাহৰণ দাঙি ধৰে।
ভাৰতীয় তামিল মূলৰ পৰিয়ালত জন্মগ্ৰহণ কৰা পিল্লাই দক্ষিণ আফ্ৰিকাত বৰ্ণবৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে যুঁজ দিয়া নেলছন মেণ্ডেলাকে ধৰি বহু ব্যক্তিক আইনী সহায় আগবঢ়াইছিল। ১৯৪১ চনৰ ২৩ ছেপ্টেম্বৰত দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ ডাৰবানত জন্মগ্ৰহণ কৰিছিল পিল্লাই। তেওঁ নিজৰ আইনী বৃত্তি প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল আৰু বৰ্ণ বৈষম্য, পৃথকীকৰণ আৰু সামাজিক বৰ্জনৰ বিৰুদ্ধে যুঁজিছিল। নেলছন মেণ্ডেলা আৰু বৰ্ণবৈষম্যৰ বিৰুদ্ধে মাত মতা আনসকলক প্ৰতিনিধিত্ব কৰি আৰম্ভ হোৱা তেওঁৰ যাত্ৰাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়িক প্ৰতিষ্ঠানসমূহত উল্লেখযোগ্য ভূমিকা গ্ৰহণৰ সূচনা কৰিছিল।
পিল্লাই দক্ষিণ আফ্ৰিকাৰ উচ্চ ন্যায়ালয়, ৰুৱাণ্ডাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধ ন্যায়াধিকৰণ, আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধ আদালতৰ ন্যায়াধীশ হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ মানৱ অধিকাৰ উচ্চায়ুক্ত হিচাপেও কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰি আহিছে। শেহতীয়াকৈ তেওঁ দখল কৰা পেলেষ্টাইন ভূখণ্ডৰ ওপৰত ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ স্বতন্ত্ৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় তদন্ত আয়োগৰ অধ্যক্ষ আছিল। বৰ্তমান ম্যানমাৰৰ বিৰুদ্ধে গণহত্যাৰ অভিযোগৰ শুনানি গ্ৰহণ কৰি আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়ালয়ৰ গোচৰৰ ন্যায়াধীশ হিচাপে কৰ্মৰত।
নোবেল কমিটীৰ মতে, আইনী প্ৰতিকাৰে যুদ্ধ আৰু হিংসা প্ৰতিৰোধ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে বুলি প্ৰতিষ্ঠা কৰি ল্যাণ্ডমাৰ্ক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ন্যায়িক গোচৰত পিল্লাই গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰিছিল। ৰুৱাণ্ডাৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় অপৰাধ ন্যায়াধিকৰণলৈ তেওঁৰ অৱদানৰ ফলত ধৰ্ষণ আৰু যৌন হিংসাক মানৱতাৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ আৰু গণহত্যাৰ স্বীকৃতি দিয়াৰ দিশত যথেষ্ট অগ্ৰগতি লাভ কৰে। এই একেটা গোচৰতে তেওঁৰ অৱদানৰ ফলত এজন অভিযুক্তক কেৱল অপপ্ৰচাৰৰ জৰিয়তে গণহত্যাৰ উচটনি দিয়াৰ বাবে প্ৰথমবাৰৰ বাবে দোষী সাব্যস্ত কৰা হয়।
নোবেল কমিটীয়ে কয় যে পিল্লাই ৰাজ্য আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় নেতাক জবাবদিহি কৰি হিংসা আৰু সংঘাতৰ বলি হোৱা লোকসকলক ন্যায়ৰ আশা প্ৰদান কৰিছে। বিভিন্ন পদবীত তেওঁ ব্যক্তি আৰু দেশে আইনৰ শাসন মানি চলিব লাগিব বুলি গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছিল। আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনৰ নীতি-নিয়ম আৰু আইনী নীতিৰ বিকাশতো তেওঁ অৰিহণা যোগাইছিল।
নোবেল কমিটীয়ে উল্লেখ কৰে যে ১২৫ বছৰ পূৰ্বে প্ৰথমটো শান্তি নোবেল বঁটা প্ৰদান কৰা হৈছিল। তেতিয়াৰ পৰাই আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনৰ জৰিয়তে সংঘাত সমাধান কৰাটো শান্তি বঁটাৰ এটা মূল উদ্দেশ্য হৈ আহিছে। দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ পিছত বিশেষকৈ ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰতিষ্ঠান স্থাপনৰ লগে লগে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনৰ পৰিসৰ বহল হৈ পৰে। ইয়াৰ মৌলিক নীতি হ’ল স্থায়ী শান্তি আইনী নীতিৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি হ’ব লাগে, শক্তিশালী ৰাষ্ট্ৰসমূহৰ ইচ্ছা বা শক্তিৰ ভাৰসাম্যৰ ওপৰত নহয়।
কমিটীৰ মতে নিয়মভিত্তিক আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় ব্যৱস্থা কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ আদৰ্শ হোৱা নাই। শক্তিশালী দেশসমূহে প্ৰায়ে নিজৰ দায়িত্ব এৰাই চলিবলৈ চেষ্টা কৰিছে আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনৰ অধীনত গোচৰৰ ফলাফল অপৰাধী আৰু ভুক্তভোগীৰ পৰিচয়ৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি প্ৰায়ে ভিন্ন হৈ আহিছে। ইয়াৰ পিছতো কূটনীতি, সন্ধি, আইনী প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে সংঘাত সমাধানৰ ধাৰা ক্ৰমাৎ বৃদ্ধি পাইছে।
কমিটীয়ে কয় যে বৰ্তমান বিশ্বই গুৰুতৰ প্ৰত্যাহ্বানৰ সন্মুখীন হৈছে, য’ত পূৰ্বতকৈ অধিক যুদ্ধ আৰু সংঘাতৰ সৃষ্টি হৈছে। এনে পৰিস্থিতিত আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইন কেৱল পৰিপূৰক নহয়, শান্তি আৰু নিৰাপত্তাৰ বাবেও এক অপৰিহাৰ্য ভেটি হৈ পৰিছে। কিন্তু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনী ব্যৱস্থাৰ ওপৰত তীব্ৰ হেঁচা পৰিছে, আৰু ইয়াৰ প্ৰতিষ্ঠানসমূহক লক্ষ্য কৰি লোৱা হৈছে। আইনী কাঠামোতকৈ ক্ষমতাৰ ৰাজনীতিক অগ্ৰাধিকাৰ দিলে স্থিতিশীলতা, বিশ্বাস আৰু শান্তিপূৰ্ণ সহাৱস্থানক ক্ষতিগ্ৰস্ত কৰে।
নোবেল কমিটীয়ে কয় যে শান্তি বজাই ৰখাৰ বাবে আৰু সংঘাতৰ অহিংস সমাধানৰ বাবে ৰাষ্ট্ৰীয় আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত আইনৰ শাসন অতি প্ৰয়োজনীয়। ইতিহাসে দেখুৱাইছে যে আইনৰ শাসন অবিহনে পৃথিৱীখন অন্যায়, অযুক্তিকৰ আৰু অমানৱীয় হৈ পৰে। এনে পৰিস্থিতিত শৃংখলা আৰু বিশৃংখলতাৰ মাজৰ সীমা সুৰক্ষিত কৰি বিচাৰকৰ ভূমিকা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ।
কমিটীয়ে কয় যে পিল্লাইৰ বিশিষ্ট ন্যায়িক কেৰিয়াৰে বিশ্বজুৰি আইনৰ শাসন শক্তিশালী, সুৰক্ষা আৰু সম্প্ৰসাৰণৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰিছে। ন্যায় আৰু মানৱ মৰ্যাদাৰ প্ৰতি তেওঁৰ দায়বদ্ধতা অধিক শান্তিপূৰ্ণ পৃথিৱীৰ দিশত চেষ্টা কৰাসকলৰ বাবে আশা আৰু প্ৰেৰণাৰ উৎস।
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ
