নতুন দিল্লী, ০৪ অক্টোবৰ (হি.স.)। জয়ছালমেৰ মৰুভূমি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যান (ডেজার্ট নেচনেল পার্ক) অঞ্চলত দেওবাৰে কেন্দ্ৰীয় পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰী ভূপেন্দ্ৰ যাদৱে দুটা মতা গদাবন (গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান বাষ্টাৰ্ড) চৰাইক বন্যপ্ৰাণীলৈ মুকলি কৰি দিয়ে। এই উপলক্ষে ৰাজস্থানৰ বন আৰু পৰিৱেশ ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী সঞ্জয় শৰ্মাৰ লগতে কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰৰ উচ্চপদস্থ বিষয়া উপস্থিত থাকে। গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান বাষ্টাৰ্ড হৈছে ৰাজস্থানৰ ৰাজ্যিক চৰাই। তদুপৰি ই ভাৰতীয় উপমহাদেশত পোৱা এটা বৃহৎ, স্থলজ চৰাই, আৰু ই পৃথিৱীৰ অন্যতম গধুৰ উৰণীয়া চৰাই।

কেন্দ্ৰীয় পৰিৱেশ মন্ত্ৰালয়ৰ মতে, যাদৱে কয় যে এই কৃতিত্ব বিজ্ঞানী, গৱেষক, আৰু তৃণমূল পৰ্যায়ৰ কৰ্মচাৰীৰ প্ৰায় দশকৰ স্থায়ী প্ৰচেষ্টাৰ ফল। গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান বাষ্টাৰ্ড আৰু অন্যান্য প্ৰজাতিৰ জীৱ-জন্তুৰ সংৰক্ষণৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোদীৰ দিহা-পৰামৰ্শ আৰু সমৰ্থনৰ বাবে তেওঁ কৃতজ্ঞতা জ্ঞাপন কৰে।

ইয়াৰ দ্বাৰা ভাৰতৰ গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান বাষ্টাৰ্ড সংৰক্ষণ কাৰ্যসূচীৰ এক উল্লেখযোগ্য পদক্ষেপ, সংৰক্ষণ প্ৰজননৰ জৰিয়তে জীৱন ধাৰণযোগ্য জনসংখ্যা স্থাপনৰ বাহিৰলৈ গৈ চৰাইবোৰক তেওঁলোকৰ প্ৰাকৃতিক বাসস্থানলৈ পুনৰ প্ৰৱেশ কৰা হৈছে। এই চৰাইবোৰক বন্যপ্ৰাণীলৈ মুকলি কৰি দিয়াৰ অভিজ্ঞতাৰ ভিত্তিত এই প্ৰক্ৰিয়াৰ বাবে ভৱিষ্যতৰ প্ৰট’কলসমূহ অধিক পৰিশোধন কৰা হ’ব।

গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান বাষ্টাৰ্ড কনজাৰ্ভেচন প্ৰগ্ৰেম হৈছে পৰিৱেশ, বন আৰু জলবায়ু পৰিৱৰ্তন মন্ত্ৰালয়, ৰাজস্থান বন বিভাগ, আৰু ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী প্ৰতিষ্ঠান (ডব্লিউআইআই)ৰ যৌথ পদক্ষেপ। ই হাউবাৰা সংৰক্ষণৰ বাবে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পুঁজিৰ পৰা কাৰিকৰী সহায় আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় ক্ষতিপূৰণমূলক বনানীকৰণ পুঁজি পৰিচালনা আৰু পৰিকল্পনা কৰ্তৃপক্ষ (ৰাষ্ট্ৰীয় কেম্পা)ৰ পৰা আৰ্থিক সহায় লাভ কৰে। এই কাৰ্যসূচীয়ে সংৰক্ষণ প্ৰজনন, বাসস্থান ব্যৱস্থাপনা, ভাবুকি প্ৰশমন, বাসস্থান পুনৰুদ্ধাৰ, আৰু স্থানীয় সম্প্ৰদায়ৰ জড়িততাৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰে।

ছেম আৰু ৰামদেৱৰাৰ গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান বাষ্টাৰ্ড কনজাৰ্ভেচন-ব্ৰিডিং চেণ্টাৰত বৰ্তমান ৯৭টা চৰাই থাকে। ইয়াৰে ৪০টা বনৰীয়া বাহৰ পৰা পোৱা কণীৰ পৰা ফুটা হয় আৰু ৫৭টা বন্দী অৱস্থাত ফুটা হয়। ইয়াৰে ৮৬টা চৰাইক প্ৰজননৰ বাবে ৰখা হৈছে, আনহাতে ১১টা চৰাই বন্যপ্ৰাণীলৈ এৰি দিয়াৰ বাবে চিনাক্ত কৰা হৈছে। ইয়াৰে দুটা চৰাই দেওবাৰে মৰুভূমি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানত এৰি দিয়া হয়। সংৰক্ষণ-প্ৰজনন কাৰ্যসূচীৰ অধীনত ২০২৫ চনত ২৪টা আৰু ২০২৬ চনত ২৯টা জীয়াই থকা পোৱালি জন্ম হয়।

বৈজ্ঞানিক প্ৰচেষ্টাত 'জাম্পষ্টাৰ্ট' প্ৰযুক্তিও অন্তৰ্ভুক্ত। ইয়াৰ অধীনত বন্ধ কৰোৱা দিম্ববোৰ বনৰীয়া বাসনিত ৰাখা হৈছিল, যাক মৰাণী গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান বষ্টাৰ্ডে গ্ৰহণ কৰিছিল। ইয়াৰ ফলত ৰাজস্থানত ছয়টা আৰু গুজৰাটত দুডাল কণমানি উলিয়াবলৈ সক্ষম হৈছিল।

মন কৰিবলগীয়া যে ৰাজস্থান বন বিভাগে মৰুভূমি ৰাষ্ট্ৰীয় উদ্যানৰ ভিতৰত প্ৰায় ২০০ বৰ্গ কিলোমিটাৰ জুৰি বেৰ দিয়া ঘাঁহনিৰ সৃষ্টি কৰিছে। ভাৰতীয় বন্যপ্ৰাণী প্ৰতিষ্ঠানৰ দীৰ্ঘম্যাদী টেলিমেট্ৰি অধ্যয়নে এই অঞ্চলসমূহক গ্ৰেট ইণ্ডিয়ান বাষ্টাৰ্ডৰ প্ৰজননৰ মূল বাসস্থান হিচাপে চিনাক্ত কৰিছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ সিদ্ধান্ত অনুসৰি গঠন কৰা বিশেষজ্ঞ সমিতিৰ পৰামৰ্শৰ দ্বাৰা প্ৰজাতিটোৰ সংৰক্ষণ ব্যৱস্থাৰ নিৰ্দেশনা দিয়া হৈছে।

-----------------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ