কাঠমাণ্ডু, ২৪ মাৰ্চ (হি.স.)। নেপালত যোৱা বছৰৰ ৮ আৰু ৯ ছেপ্টেম্বৰত হোৱা জেন জি প্ৰতিবাদৰ সময়ত অগ্নিসংযোগৰ ফলত ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা চৰকাৰী অট্টালিকাসমূহৰ পুনৰ নিৰ্মাণৰ কাম এতিয়াও আৰম্ভ হোৱা নাই। সকলো বিশাল আৰু গুৰুত্বপূৰ্ণ চৰকাৰী ভৱন জৰাজীৰ্ণ অৱস্থাত আছে আৰু ব্যৱহাৰ কৰিব নোৱাৰি।
দেশৰ প্ৰধান প্ৰশাসনিক ভৱন সিংহ দৰবাৰত প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয় আৰু প্ৰায় সকলো মন্ত্ৰালয় আছে। ইয়াত জ্বলি যোৱা সকলো গঠন এতিয়াও মেৰামতিৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছে। একেদৰে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ বাসগৃহ, ৰাষ্ট্ৰপতি ভৱন, শীতল নিৱাছ, উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ দৰে গুৰুত্বপূৰ্ণ কাঠামোসমূহো প্ৰভাৱিত হৈছে। বৰ্তমান সংসদ ভৱন হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সন্মিলন কেন্দ্ৰটো এতিয়াও জুইৰ ক’লা চিন লৈ থিয় হৈ আছে। সৰু সৰু মেৰামতি আৰু পুনৰ ৰং কৰিলে ইয়াৰ আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় খ্যাতি ৰোধ কৰিব পৰা গ’লহেঁতেন যদিও চৰকাৰে ইয়াৰ প্ৰতি পৰ্যাপ্ত গুৰুত্ব দিয়া নাই।
সংসদ নিৰ্মাণ প্ৰকল্পৰ অংশ হিচাপে নিৰ্মাণৰত নতুন সংসদ ভৱন সাংসদসকলৰ শপত গ্ৰহণৰ পূৰ্বে সম্পূৰ্ণ হোৱা নাছিল। সেয়ে ২৬ মাৰ্চত অস্থায়ী হলত সাংসদসকলে শপত গ্ৰহণ কৰি ফেডাৰেল সংসদ সচিবালয়ৰ মুখপাত্ৰ একৰাম গিৰীয়ে জনোৱা মতে, নতুন ভৱনত সংসদ ভৱন নিৰ্মাণৰ কাম সম্পূৰ্ণ হোৱা নাই, গতিকে বহুমুখী হলত শপত গ্ৰহণ অনুষ্ঠান অনুষ্ঠিত হ’ব। ২০১৯ চনৰ ১৯ ছেপ্টেম্বৰত এই ভৱনৰ আধাৰশিলা স্থাপন কৰা হয় । ছয় বছৰৰ পিছত ইয়াৰ প্ৰায় ৯০–৯২%হে সম্পূৰ্ণ হৈছে। ইয়াৰ ভিতৰত কেন্দ্ৰীয় লবী, ৰাষ্ট্ৰীয় বিধানসভাৰ চেম্বাৰ, হাউছ অৱ ৰিপ্ৰেজেণ্টেটিভছ চেম্বাৰ, ভিভিআইপি কক্ষ, প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু ৰাষ্ট্ৰপতিৰ কাৰ্যালয় আদি অন্তৰ্ভুক্ত।
উচ্চতম ন্যায়ালয় আৰু কাঠমাণ্ডু জিলা আদালতকে ধৰি কেইবাটাও চৰকাৰী অট্টালিকাত এতিয়াও জুইৰ ক্ষতিৰ চিন আছে। বিদ্ৰোহৰ ছমাহৰ পাছতো পুনৰ নিৰ্মাণ কৰিব নোৱাৰাটোৱে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় পৰ্যায়ত এক নেতিবাচক বাৰ্তা প্ৰেৰণ কৰে। চৰকাৰী পৰিসংখ্যা অনুসৰি ৬২৯টা অট্টালিকা সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস হৈছে, ৫৬০টাতকৈও অধিক অট্টালিকা আংশিকভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। ইয়াৰে ৩১০টা চৰকাৰী কাৰ্যালয় সম্পূৰ্ণৰূপে ভাঙি পেলোৱা হয়। ভৌতিক আন্তঃগাঁথনি মন্ত্ৰালয়ে এতিয়াও পুনৰ নিৰ্মাণৰ কোনো সুনিৰ্দিষ্ট সিদ্ধান্ত লোৱা নাই। মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য বিষয়া জ্ঞানৰাজ লামছালে এই সন্দৰ্ভত চৰকাৰৰ পৰা কোনো নিৰ্দেশনা পোৱা নাই বুলি নিশ্চিত কৰে।
নগৰ উন্নয়ন বিভাগৰ তথ্য অনুসৰি, সামান্যভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা ১৬৬টা অট্টালিকাৰ ভিতৰত ৫৪টা পুনৰ ব্যৱহাৰৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে, ৩৪টা মেৰামতিৰ কাম চলি আছে, আংশিকভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা ১০০টা অট্টালিকাৰ ভিতৰত ৫৬টা অট্টালিকাৰ বাবে চুক্তিবদ্ধ হৈছে, আনহাতে গুৰুতৰভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা ২৮টা অট্টালিকাৰ সম্পূৰ্ণ পুনৰ নিৰ্মাণৰ প্ৰয়োজন হৈছে। ১৭৭টা আৰক্ষী অট্টালিকা সম্পূৰ্ণৰূপে ব্যৱহাৰযোগ্য নহ’ল, আনহাতে ২৫৮টা মেৰামতি কৰিব পৰা হ’ল। বেছিভাগেই পুনৰ নিৰ্মাণৰ পিছত পুনৰ মুকলি কৰা হৈছে। একেদৰে ৪৫টা ৰাজনৈতিক দলৰ কাৰ্যালয় সম্পূৰ্ণৰূপে ধ্বংস হোৱাৰ বিপৰীতে ১৭৪টা আংশিকভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হয়।
हिन्दुस्थान समाचार / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া
