কাঠমাণ্ডু, ০৮ অক্টোবৰ (হি.স.)। নেপালৰ বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ মতে, মিলেনিয়াম চেলেঞ্জ কৰ্প’ৰেশ্যন কম্পেক্টৰ কাৰ্যকৰীকৰণৰ সময়সীমা সৰ্বাধিক এবছৰ বৃদ্ধিৰ বাবে নেপাল আৰু আমেৰিকাৰ মাজত চুক্তিৰ ওচৰ চাপিছে।

সূত্ৰ অনুসৰি ড’নাল্ড ট্ৰাম্প ৰাষ্ট্ৰপতি হিচাপে পুনৰ নিৰ্বাচিত হোৱাৰ পিছত আমেৰিকাত বিদেশী সাহায্যৰ পৰ্যালোচনাই কেইবামাহো ধৰি এমচিচিৰ পুঁজিৰে নিৰ্মাণ কৰা প্ৰকল্পসমূহৰ কামত প্ৰভাৱ পেলাইছে। তদুপৰি ত্ৰিশুলী নদীৰ বিধ্বংসী বানপানীয়ে প্ৰকল্প ৰূপায়ণতো পলম কৰিছে। এইবোৰ কাৰণতে এই সময়সীমা বৃদ্ধিৰ কথা চিন্তা কৰা হৈছে।

এমচিচি কম্পেক্টৰ অধীনত প্ৰকল্পসমূহ সাধাৰণতে চুক্তিখন বলবৎ হোৱাৰ তাৰিখৰ পৰা পাঁচ বছৰৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগিব। নেপালৰ এমচিচি কম্পেক্ট ২০২৩ চনৰ ৩০ আগষ্টৰ পৰা কাৰ্যকৰী হৈছিল আৰু ইয়াৰ মতে ২০২৮ চনৰ আগষ্টৰ ভিতৰত প্ৰকল্পসমূহ সম্পূৰ্ণ হ’ব।

মন্ত্ৰালয়ৰ সূত্ৰ অনুসৰি প্ৰস্তাৱিত বৃদ্ধিৰ সময়সীমা হ’ব “বিনা খৰচী বৃদ্ধি”। অৰ্থাৎ সম্পূৰ্ণ কৰাৰ বাবে অতিৰিক্ত সময়ৰ ব্যৱস্থা কৰা হ’ব, কিন্তু মুঠ খৰচ বৃদ্ধি নহ’ব।

শেহতীয়াকৈ বিত্তমন্ত্ৰী স্বৰ্ণিম ৱাগলেৰ আমেৰিকা ভ্ৰমণৰ সময়তো এই বিষয়টো আলোচনা কৰা হৈছিল। তেওঁ এমচিচিৰ ভাৰপ্ৰাপ্ত উপ-সভাপতি জেছন স্মলৰ সৈতে সাক্ষাৎ কৰে। মন্ত্ৰালয়ৰ এক সূত্ৰ অনুসৰি দুয়োপক্ষই নীতিগতভাৱে একমত হৈছিল যে প্ৰকল্পসমূহ সফলতাৰে সম্পূৰ্ণ কৰিব লাগে, যদিও প্ৰয়োজন হ’লে কাৰ্যকাল বৃদ্ধি কৰা হয়।

মিলেনিয়াম চেলেঞ্জ একাউণ্ট নেপালে ইতিমধ্যে বিত্ত মন্ত্ৰালয়লৈ সম্প্ৰসাৰণৰ প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰিছে। এতিয়া বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে এই প্ৰস্তাৱ মন্ত্ৰী পৰিষদলৈ লৈ যাব লাগিব। ইয়াৰ পিছত নেপাল চৰকাৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে নিজৰ সিদ্ধান্ত এমচিচিলৈ প্ৰেৰণ কৰিব।

বিত্ত মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি ডিচেম্বৰত অনুষ্ঠিত হ’বলগীয়া বৈঠকত নেপালৰ এই অনুৰোধৰ বিষয়ে বিবেচনা কৰিব পাৰে এমচিচি ব’ৰ্ডে। কিন্তু বিত্ত মন্ত্ৰালয়ে এতিয়াও মন্ত্ৰী পৰিষদত ম্যাদ বৃদ্ধিৰ প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰা নাই।

আমেৰিকাৰ বিত্তীয় বৰ্ষ ২০২৬ ব্যয় আইনত নেপালৰ এমচিচি কম্পেক্টৰ ম্যাদ এবছৰ বৃদ্ধিৰ ব্যৱস্থাও কৰা হৈছে। অৱশ্যে সেয়া নিৰ্ভৰ কৰিব ধনৰ উপলব্ধতা আৰু সংশ্লিষ্ট আমেৰিকাৰ কংগ্ৰেছ কমিটী দাখিলৰ ওপৰত।

নেপাল আৰু আমেৰিকাই ২০১৭ চনৰ ১৪ ছেপ্টেম্বৰত এমচিচি কম্পেক্টত স্বাক্ষৰ কৰে।ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে নেপালৰ শক্তি সঞ্চাৰণৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নয়ন আৰু পথৰ আন্তঃগাঁথনি উন্নত কৰা।

মূল চুক্তিৰ অধীনত আমেৰিকাই নেপালক ৫০ কোটি ডলাৰৰ অনুদান প্ৰদান কৰাৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল। পিছত আমেৰিকাই আৰু ৫ কোটি ডলাৰ যোগ কৰি মুঠ বৰঙণি ৫৫ কোটি ডলাৰ হ’ল।

নেপালে প্ৰথমে এই কাৰ্যসূচীৰ বাবে ১৩ কোটি ডলাৰৰ প্ৰতিশ্ৰুতি দিছিল। প্ৰকল্পৰ ব্যয় অতিক্ৰম কৰাৰ পিছত নেপাল চৰকাৰে ২০২৩ চনৰ মে’ মাহত অতিৰিক্ত ৬৭ মিলিয়ন ডলাৰ প্ৰদান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লয়।

এমচিচি কাৰ্যসূচীৰ মুঠ ব্যয় এতিয়া ৭৪৭ মিলিয়ন ডলাৰ, আমেৰিকাই ৫৫ কোটি ডলাৰ আৰু নেপালে ১৯৭ মিলিয়ন ডলাৰ বৰঙণি আগবঢ়াইছে। এই কাৰ্যসূচীত বিদ্যুৎ পৰিবহন লাইন আৰু চাবষ্টেচন নিৰ্মাণ আৰু পথৰ উন্নীতকৰণৰ কাম জড়িত হৈ আছে।

-----------------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ