ৰিয়াধ, ০৭ আগষ্ট (হি.স.)। পাকিস্তান, চৌদি আৰব আৰু তুৰস্কই শুকুৰবাৰে মক্কাত অনুষ্ঠিত হোৱা এখন শীৰ্ষ সন্মিলনৰ সময়ত “মক্কা যৌথ প্ৰতিৰক্ষা চুক্তি”ত স্বাক্ষৰ কৰে। এই চুক্তিৰ লক্ষ্য হৈছে তিনিওখন দেশৰ মাজত যিকোনো সম্ভাৱ্য আগ্ৰাসনৰ বিৰুদ্ধে সামূহিক নিৰাপত্তা, প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতা, আৰু সামূহিক প্ৰতিৰোধক শক্তিশালী কৰা।
তুৰস্কৰ চৰকাৰী সংবাদ সংস্থা আনাডোলু আৰু অন্যান্য সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰি অনুসৰি শুকুৰবাৰে মক্কাত অনুষ্ঠিত হোৱা মক্কা আল-মুকাৰৰাম সন্মিলনৰ সময়ত এই চুক্তিত উপনীত হয়। ছৌদি আৰৱৰ ৰজা ছলমান বিন আব্দুলজিজ আল চৌদৰ আমন্ত্ৰণত অনুষ্ঠিত হোৱা এই সন্মিলনত তুৰস্কৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ৰেচেপ টাইপ এৰদোগান আৰু পাকিস্তানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী শ্বাহবাজ শ্বৰীফে অংশগ্ৰহণ কৰে। মক্কাৰ আল-ছাফা প্ৰাসাদত ছৌদি আৰৱৰ ক্ৰাউন প্ৰিন্স আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰী মহম্মদ বিন ছালমানে দুয়োগৰাকী নেতাক আদৰণি জনায়।
বৈঠকৰ সময়ত তিনিওখন দেশৰ নেতাসকলে ত্ৰিপাক্ষিক সম্পৰ্ক, আঞ্চলিক নিৰাপত্তা, প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতা, আৰু ভাগ-বতৰা কৌশলগত স্বাৰ্থৰ ওপৰত বিস্তৃত আলোচনা কৰে। ইয়াৰ পিছত ঐতিহাসিক সম্পৰ্ক, ইছলামিক সংহতি আৰু পাৰস্পৰিক সহযোগিতাৰ ওপৰত নিৰ্মাণ কৰি মক্কা যুটীয়া প্ৰতিৰক্ষা চুক্তি স্বাক্ষৰিত হয়।
চুক্তি অনুসৰি তিনিওখন দেশে সামূহিক নিৰাপত্তা শক্তিশালী কৰাৰ লগতে আঞ্চলিক আৰু বিশ্ব পৰ্যায়ত শান্তি, নিৰাপত্তা, আৰু স্থিতিশীলতা বৃদ্ধিৰ বাবে একেলগে কাম কৰিব। চুক্তিখনৰ আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ ব্যৱস্থাটো হ’ল যে সদস্য দেশসমূহৰ এখনৰ ওপৰত যিকোনো আক্ৰমণক তিনিওখন দেশৰ ওপৰত আক্ৰমণ বুলি গণ্য কৰা হ’ব, আৰু তিনিওখনেই সেই অনুসৰি প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব।
এই চুক্তিত প্ৰতিৰক্ষা সহযোগিতাৰ সকলো ক্ষেত্ৰ সম্প্ৰসাৰণ, সামূহিক প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা শক্তিশালী কৰা, আৰু এক ভাগ-বতৰা নিৰাপত্তা ব্যৱস্থা গঢ়ি তোলাৰ ব্যৱস্থা কৰা হৈছে। তিনিওখন দেশে এই চুক্তিক আঞ্চলিক স্থিতিশীলতা আৰু ভাগ-বতৰা নিৰাপত্তাৰ বাবে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ বুলি অভিহিত কৰিছে।
মন কৰিবলগীয়া যে ২০২৩ চনৰ ৭ অক্টোবৰত ইজৰাইলৰ ওপৰত হামাছে আক্ৰমণ কৰাৰ পিছত প্ৰায় তিনি বছৰ ধৰি পশ্চিম এছিয়াত উত্তেজনা আৰু হিংসাত্মক পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হৈছে। অঞ্চলটোৰ প্ৰায় প্ৰতিখন দেশেই সীমা অতিক্ৰম কৰি আক্ৰমণ বা মিছাইল আৰু ড্ৰোন আক্ৰমণৰ সন্মুখীন হৈছে। ইজৰাইলে গাজাত যুদ্ধ চলাইছে, দক্ষিণ লেবাননত অনুপ্ৰৱেশ কৰিছে, ছিৰিয়াৰ অঞ্চল দখল কৰাৰ লগতে ইৰাণৰ বিৰুদ্ধে দুটাকৈ বিমান আক্ৰমণ চলাইছে। তেহৰানে ছৌদি আৰব, কুৱেইট, বাহৰেইন, কাটাৰ, সংযুক্ত আৰব আমিৰশ্বাহী, ওমান, জৰ্ডান, ইজৰাইলত আমেৰিকাৰ ঘাটি আৰু অসামৰিক আন্তঃগাঁথনি আক্ৰমণ কৰিছে।
সংবাদ মাধ্যমৰ বাতৰি অনুসৰি তিনিওখন দেশৰ মাজত দীৰ্ঘদিনীয়া ত্ৰিপাক্ষিক সামৰিক সম্পৰ্কৰ ওপৰত নিৰ্মিত এই চুক্তি। পাকিস্তান আৰু তুৰ্কিয়ে শক্তিশালী প্ৰতিৰক্ষা উদ্যোগৰ গৌৰৱ কৰে, আনহাতে চৌদি আৰবে কাৰিকৰী পুঁজিৰ জৰিয়তে অৰিহণা যোগাব পাৰে। কিন্তু বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে এই চুক্তিত পাৰমাণৱিক দিশ অন্তৰ্ভুক্ত হোৱাৰ সম্ভাৱনা নাই, কিয়নো পাকিস্তানৰ পাৰমাণৱিক প্ৰতিৰোধ ক্ষমতা মূলতঃ ভাৰতৰ পৰা অহা ভাবুকিৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত।
পাকিস্তানে দশক দশক ধৰি চৌদি সেনাক প্ৰশিক্ষণ আৰু কাৰিকৰী সাহায্য প্ৰদান কৰাৰ বিপৰীতে তুৰ্কিয়ে আৰু পাকিস্তানে যুদ্ধ জাহাজ আৰু প্ৰশিক্ষণ বিমান বিনিময় কৰি আহিছে। ছৌদি আৰবে ২০২৩ চনত তুৰ্কিয়ে ড্ৰ’ন ক্ৰয় কৰিবলৈ সন্মত হৈছিল, যিটো চুক্তিক তেওঁলোকৰ সৰ্ববৃহৎ প্ৰতিৰক্ষা ৰপ্তানি চুক্তি হিচাপে অভিহিত কৰা হৈছিল।
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া
