তেহৰাণ/ৱাশ্বিংটন, ২৩ আগষ্ট (হি.স.)। হৰমুজ জলদ্বীপৰ আধিপত্যক লৈ আমেৰিকা আৰু ইৰাণৰ মাজত যুদ্ধ তীব্ৰতৰ হ’বলৈ ওলাইছে। আমেৰিকাৰ বৃহৎ অৰ্থনৈতিক যুদ্ধৰ ভাবুকিয়ে নিশ্চিতভাৱে ইৰাণত আতংকৰ সৃষ্টি কৰিছে যদিও ইৰাণে নতশিৰ কৰিবলৈ অনিচ্ছুক যেন লাগে। ইৰাণে নিজৰ চুবুৰীয়া দেশসমূহক সকীয়াই দিছে যে এই ফ্ৰণ্টত আমেৰিকাক সমৰ্থন কৰা যিকোনো ব্যক্তিক ইৰাণৰ শত্ৰু বুলি গণ্য কৰা হ’ব আৰু তেওঁক শত্ৰু হিচাপে গণ্য কৰা হ’ব। সোমবাৰে আমেৰিকাই বৃহৎ পদক্ষেপৰ কথা ঘোষণা কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে। আমেৰিকাৰ এই পৰিকল্পনা প্ৰকাশ কৰিব কোষাগাৰ সচিব স্কট বেছাণ্টে।

চলিত বৰ্ষৰ ২৮ ফেব্ৰুৱাৰীত ইৰাণৰ ওপৰত আমেৰিকা আৰু ইজৰাইলে বিমান আক্ৰমণ চলোৱাৰ পিছত প্ৰায় ছমাহ ধৰি যুদ্ধ চলি থকাৰ পিছতো বৰ্তমান দুয়োপক্ষই ইজনে সিজনৰ ওপৰত গুলীচালনা কৰা নাই যদিও শান্তি আলোচনাৰ দিশতো কোনো অগ্ৰগতিৰ লক্ষণ দেখা পোৱা নাই। হৰমুজ জলদ্বীপৰ মাজেৰে তেলৰ চালান কাৰ্যতঃ বন্ধ হৈ পৰিছে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ জলপথটো ট্ৰেনজিট কৰিবলৈ চেষ্টা কৰা যিকোনো অকৰ্তৃত্বশীল তেল টেংকাৰ আক্ৰমণ কৰাৰ ভাবুকি দিছে তেহৰানে। ইতিমধ্যে নিষেধাজ্ঞাৰ বাবে ইৰাণৰ অৰ্থনীতি তীব্ৰ হেঁচাত পৰিছে। সোমবাৰে সংবাদমেলত আমেৰিকাৰ কোষাগাৰ সচিব স্কট বেছাণ্টে ইৰাণৰ বিৰুদ্ধে “ইতিহাসৰ আটাইতকৈ কঠোৰ নিষেধাজ্ঞা” ঘোষণা কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে। বেছাণ্টেও চীনক ৱাশ্বিংটনৰ সৈতে সহযোগিতা কৰিবলৈ আহ্বান জনাইছে। এনালাইটিক্স ফাৰ্মৰ ২০২৫ চনৰ তথ্য অনুসৰি ইৰাণৰ তেল ৰপ্তানিৰ ৮০ শতাংশতকৈ অধিক চীনে ক্ৰয় কৰে।

আৰব নিউজ, দ্য নিউজ আৰু আল জাজিৰাত প্ৰকাশিত বাতৰি অনুসৰি ইৰাণে তেলৰ পথৰ বিৰুদ্ধে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰাৰ ভাবুকি দিছে, চুবুৰীয়া দেশসমূহক আমেৰিকাৰ অৰ্থনৈতিক যুদ্ধত জড়িত নহ’বলৈ সকীয়াই দিছে। ইৰাণৰ উচ্চতম ৰাষ্ট্ৰীয় নিৰাপত্তা পৰিষদৰ সম্পাদক মহচেন ৰেজাইয়ে কয় যে তেহৰানে এনে দেশক লক্ষ্য কৰি ল’ব। ৰেজাইয়ে লগতে কয় যে যিবোৰ দেশে আমেৰিকাক দেশখনৰ ওপৰত অৰ্থনৈতিক যুদ্ধ জাপি দিয়াত সহায় কৰিছিল, সেইবোৰ দেশৰ প্ৰতিও ইৰাণে প্ৰতিক্ৰিয়া প্ৰকাশ কৰিব। আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ড’নাল্ড ট্ৰাম্পে ইৰাণৰ বিৰুদ্ধে কঠোৰতম অৰ্থনৈতিক ব্যৱস্থা গ্ৰহণৰ পৰিকল্পনা ঘোষণা কৰাৰ পিছতে ৰেজাইৰ এই মন্তব্য। তেহৰাণক আৰ্থিক বা অন্যান্য সাহায্য প্ৰদান কৰা দেশসমূহক ভয়াৱহ অৰ্থনৈতিক পৰিণতিৰ ভাবুকিও প্ৰদান কৰিছে ট্ৰাম্পে।

স্থানীয় সময় অনুসৰি শনিবাৰে ৰাজ্যিক সম্প্ৰচাৰক আই আৰ আইবিৰ সৈতে হোৱা এক সাক্ষাৎকাৰত ৰেজাইয়ে কয় যে আমাৰ সকলো চুবুৰীয়া দেশেই আমেৰিকাৰ সৈতে অৰ্থনৈতিক যুদ্ধত লিপ্ত হ’ব নালাগে, নহ’লে আমি তেওঁলোকক শত্ৰু বুলি গণ্য কৰিম। তেওঁ কয় যে যদি চুবুৰীয়া দেশসমূহে তেওঁৰ পৰামৰ্শ পালন নকৰে তেন্তে ইৰাণে পাৰ্চী উপসাগৰ আৰু হৰমুজ জলদ্বীপৰ জৰিয়তে তেল ৰপ্তানি বন্ধ কৰিব পাৰে। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এটোপাল তেল ওলাই যাবলৈ দিয়া নহ’ব। আমেৰিকাৰ ৰাষ্ট্ৰপতি ট্ৰাম্পে ট্ৰুথ ছ’চিয়েলত কয় যে নতুন নিষেধাজ্ঞাই ইৰাণৰ অৰ্থনৈতিক জীৱনৰেখা (তেল সৰবৰাহৰ নেটৱৰ্ক, বিত্তীয় হস্তান্তৰ, বিনিময় ঘৰ, জাহাজ পঞ্জীয়ন, আৰু সন্মুখৰ কোম্পানী)ক লক্ষ্য কৰি লোৱা হ’ব।

ট্ৰাম্পে কয় যে এইটো হ’ব ‘অৰ্থনৈতিক ডি-ডে’। ইৰাণক পৃথক কৰি পৰাস্ত কৰিবলৈ আমেৰিকাৰ সৈতে থিয় দিবলৈ আমাৰ সকলো মিত্ৰশক্তিৰ প্ৰয়োজন।’ তেওঁ কয় যে ইৰাণে পাৰমাণৱিক শক্তি হোৱাৰ সপোন পৰিত্যাগ কৰিব লাগিব আৰু ইয়াক অস্ত্ৰ ৰখাৰ অনুমতি দিয়া নহ’ব। ৰেজাইয়ে ইয়াৰ উত্তৰত কয় যে ট্ৰাম্পে বিশ্বৰ পাৰমাণৱিক সুৰক্ষা শক্তিশালী কৰাৰ পৰিৱৰ্তে পাৰমাণৱিক নিৰাপত্তাহীনতাৰ সৃষ্টি কৰিছে। তেওঁ দাবী কৰে যে তেহৰাণৰ বিৰুদ্ধে ৱাশ্বিংটনৰ কাৰ্যকলাপে দেশসমূহৰ পাৰমাণৱিক অস্ত্ৰ লাভৰ প্ৰতি আগ্ৰহ বৃদ্ধি কৰিছে।

ইৰাণৰ প্ৰথম উপ-ৰাষ্ট্ৰপতি মহম্মদ ৰেজা আৰেফে ট্ৰাম্পে অৰ্থনৈতিক যুদ্ধ আৰম্ভ কৰাৰ ভাবুকিৰ সমালোচনা কৰে। তেওঁ কয় যে আমেৰিকাৰ নিষেধাজ্ঞাই ইৰাণৰ জনসাধাৰণৰ সংকল্প সলনি নকৰে। ইৰাণৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰী ছেইয়দ আব্বাছ আৰাঘচিয়েও ইয়াৰ বাবে ট্ৰাম্পক সমালোচনা কৰে। ইফালে, বাল্কন দেশ বুলগেৰিয়াই কয় যে বুলগেৰিয়াৰ পৰা দুখন আমেৰিকাৰ টেংকাৰ বিমান (কেচি-১৩৫) গুচি যোৱাৰ ফলত ইৰাণৰ ক্ষোভৰ সৃষ্টি হৈছে। বুলগেৰিয়াৰ প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰী ডিমিটাৰ ষ্টোয়ানভে কয় যে বুলগেৰিয়াৰ বেজমেৰ বায়ুসেনা ঘাটিৰ পৰা দুখন আমেৰিকাৰ টেংকাৰ বিমান যাত্ৰা কৰিছে।

ইৰাণৰ বৈদেশিক মন্ত্ৰালয়ৰ মুখপাত্ৰ ইছমাইল বাঘাইয়ে শনিবাৰে কয় যে আমেৰিকাৰ আগতীয়া ঘোষণা “ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ প্ৰতিখন স্বতন্ত্ৰ সদস্য ৰাষ্ট্ৰৰ ওপৰত বহিঃৰাজ্যিক সাৰ্বভৌমত্ব জাপি দিয়াৰ সমান”। এক্সৰ ওপৰত এটা পোষ্টত তেওঁ কয় যে, “আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় আইনত এনে ‘গৌণ’ নিষেধাজ্ঞাৰ কোনো ভিত্তি নাই।”

ইয়াৰ পূৰ্বে ইৰাণৰ সশস্ত্ৰ বাহিনীৰ মুৰব্বী মেজৰ জেনেৰেল আলী আব্দুল্লাহীয়ে কৈছিল যে শত্ৰুৰ ভাবুকিৰ প্ৰতি ইৰাণে সামৰিকভাৱে “শক্তিশালী, শাস্তিমূলক আৰু বিধ্বংসী প্ৰত্যুত্তৰ” দিব।

-----------------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ