কাঠমাণ্ডু, ২৩ আগষ্ট (হি.স.)। নেপালত নতুন চৰকাৰ গঠন হোৱাৰ প্ৰায় পাঁচ মাহ পাৰ হৈ গ’ল যদিও বিদেশত খালী হৈ থকা নেপালী কূটনৈতিক অভিযানত এতিয়াও ৰাষ্ট্ৰদূত নিযুক্তি পোৱা নাই । চৰকাৰে প্ৰতিযোগিতামূলক ভিত্তিত ১৩খন দেশৰ ৰাষ্ট্ৰদূত নিযুক্তিৰ বাবে আবেদন আমন্ত্ৰণ জনাইছিল যদিও এই প্ৰক্ৰিয়া এতিয়াও কোনো সিদ্ধান্তত উপনীত হোৱা নাই। আন সাতখন দেশত নিযুক্তিৰ সন্দৰ্ভত অনিশ্চয়তা অব্যাহত আছে।

নেপালৰ ৩১টা দূতাবাসৰ ভিতৰত ২১টা দূতাবাস বৰ্তমান ৰাষ্ট্ৰদূতবিহীন। দীৰ্ঘদিনীয়া খালী পদৰ বাবে বহু মিছন ভাৰপ্ৰাপ্ত মুৰব্বীসকলে চলাই আছে। বিশেষজ্ঞসকলে কয় যে ৰাষ্ট্ৰদূতৰ অনুপস্থিতিয়ে নেপালৰ বৈদেশিক নীতি আৰু বিভিন্ন দেশত কূটনৈতিক প্ৰতিনিধিত্ব দুৰ্বল কৰি তুলিছে।

ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ স্থায়ী মিছনকে ধৰি বিদেশত নেপালৰ ৩১টা দূতাবাস আছে। ইয়াৰ উপৰিও আঠখন কনছুলেট জেনেৰেল আছে। যোৱা বিত্তীয় বৰ্ষলৈকে ৩৪টা দূতাবাস আৰু ১০টা কনছুলেট জেনেৰেল আছিল যদিও তিনিটা দূতাবাস আৰু দুটা কনছুলেট জেনেৰেল বন্ধৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে।

দক্ষিণ আফ্ৰিকা, ডেনমাৰ্ক আৰু ব্ৰাজিলত থকা নেপালী দূতাবাস আৰু চীনৰ চেংডু আৰু আমেৰিকাৰ ছান ফ্ৰান্সিস্কোত থকা কনছুলেট জেনেৰেলসমূহ বাদ দিলে খালী ৰাষ্ট্ৰদূত পদৰ সৈতে ২১টা মিছন বাকী আছে। ইয়াৰে ১১ জন যোৱা বছৰৰ নৱেম্বৰৰ শেষৰ পৰা ৰাষ্ট্ৰদূতবিহীন, আৰু চলিত বৰ্ষৰ এপ্ৰিলৰ পৰা ৬ জন ৰাষ্ট্ৰদূত নোহোৱাকৈয়ে আছে। কাৰ্যকাল সম্পূৰ্ণ কৰি নেপাললৈ উভতি অহা ছয়জন কেৰিয়াৰ এম্বেছাদৰ (বৈদেশিক পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ৰ যুটীয়া সচিব)ও চৰকাৰৰ পৰৱৰ্তী সিদ্ধান্তৰ বাবে অপেক্ষা কৰি আছে।

ভাৰত আৰু চীনত থকা নেপালী দূতাবাসৰ লগতে যুক্তৰাজ্য, বাহৰেইন, বাংলাদেশ, বেলজিয়াম, কানাডা, ইজিপ্ত, ফ্ৰান্স, জাৰ্মানী, ইজৰাইল, জাপান, দক্ষিণ কোৰিয়া, কুৱেইট, মালয়েছিয়া, ম্যানমাৰ, ওমান, পাকিস্তান, পৰ্তুগাল, কাটাৰ, ৰাছিয়া, চৌদি আৰব, শ্ৰীলংকা, থাইলেণ্ড, ইউ এ ই, আৰু স্পেইনত ৰাষ্ট্ৰদূতৰ পদ খালী হৈ আছে।

ৰাষ্ট্ৰসংঘত নেপালৰ স্থায়ী মিছনসমূহ আমেৰিকাৰ নিউয়ৰ্ক, ছুইজাৰলেণ্ডৰ জেনেভা আৰু অষ্ট্ৰিয়াৰ ভিয়েনাত অৱস্থিত। ভাৰতৰ কলকাতাতো নেপালী কনছুলেট জেনেৰেল অৱস্থিত; হংকঙৰ লাছা আৰু চীনৰ গুৱাংঝু; আমেৰিকাৰ নিউয়ৰ্ক আৰু ডালাছ; ডুবাই, ইউ এ ই; আৰু চৌদি আৰৱৰ জেদ্দা।

উল্লেখযোগ্য যে যোৱা বছৰৰ নৱেম্বৰ মাহত জেন-জি আন্দোলনে ১১খন দেশত কৰ্মৰত নেপালী ৰাষ্ট্ৰদূতসকলক পুনৰ আহ্বান কৰাৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ পিছত গঠন হোৱা নিৰ্বাচনী চৰকাৰখনে। পৰৱৰ্তী সময়ত ২৭ মাৰ্চত প্ৰধানমন্ত্ৰী বলেন্দ্ৰ শ্বাহৰ অধীনত চৰকাৰ গঠন হোৱাৰ পিছত আন ছটা স্থানৰ পৰাও ৰাষ্ট্ৰদূতক পুনৰ আহ্বান কৰা হয়। এই ৰাষ্ট্ৰদূতসকলক নেপালী কংগ্ৰেছ, চিপিএন-ইউএমএল, আৰু চিপিএনৰ মাজত ক্ষমতা বিভাজনৰ ব্যৱস্থাৰ অধীনত নিযুক্তি দিয়া হৈছিল।

ইয়াৰে দুটা দূতাবাস বন্ধৰ প্ৰক্ৰিয়া চলি আছে। বাকী ১৫খন দেশৰ বাবে এতিয়াও ৰাষ্ট্ৰদূত নিযুক্তিৰ পৰামৰ্শ দিয়া হোৱা নাই। ইয়াৰ ফলত নেপালৰ বৈদেশিক নীতি আৰু কূটনৈতিক অভিযানত নেতৃত্বৰ সংকট দীঘলীয়া হোৱা যেন লাগে।

-----------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ