কাঠমাণ্ডু, ২১ আগষ্ট (হি.স.)। দেশত ক্ৰমাৎ হ্ৰাস পোৱা বিদেশী সাহায্যক লৈ উদ্বেগ প্ৰকাশ কৰিছে নেপালৰ বিত্তমন্ত্ৰী ড০ স্বৰ্ণিম ৱাগলে। সংসদীয় ৰাজহুৱা হিচাপ সমিতিৰ বৈঠকত ভাষণ দি তেওঁ উল্লেখ কৰে যে শেহতীয়া সময়ত অনুদান আৰু ৰেহাইমূলক ঋণৰ উৎস ক্ৰমান্বয়ে সীমিত হৈ পৰিছে। বিদেশী সাহায্য হ্ৰাস পোৱাৰ ফলত এতিয়া বিকল্প ব্যক্তিগত পুঁজি সংগ্ৰহৰ প্ৰয়োজনীয়তা সৃষ্টি হৈছে।

তেওঁ কয়, ৪০ বছৰৰ বাবে ১ৰ পৰা ১.৫ শতাংশ সুতৰ হাৰত উপলব্ধ আৰু প্ৰথম আঠ বছৰৰ বাবে কোনো ধৰণৰ ধন পৰিশোধ নকৰাকৈ অতি ৰেহাইমূলক ঋণৰ খিৰিকীখন এতিয়া বন্ধ হৈ আছে। মই আজি বিত্তমন্ত্ৰীৰ চকীত আছো, আৰু মই চিন্তিত যে এই খিৰিকী আৰু দুৱাৰখন এতিয়া বন্ধ হৈ গৈছে।

ৱাগলে বুজাই দিলে যে নেপালে প্ৰথম বাজেটৰ পৰাই বিদেশী সাহায্য আৰু ঋণৰ জৰিয়তে ৰাজহ-অযোগী ব্যয় পূৰণ কৰি আহিছে। কিন্তু বাজেটৰ আকাৰ বৃদ্ধি পোৱাৰ লগে লগে মুঠ বাজেটত বিদেশী সাহায্যৰ অংশ তুলনামূলকভাৱে কমি আহিছে। ৱাগলেৰ মতে, নেপালে চলিত বাজেটত প্ৰায় ২ ট্ৰিলিয়ন ১২ বিলিয়ন নেপালী টকাৰ বিদেশী ঋণৰ লক্ষ্য লৈছে, আনহাতে বিদেশী সাহায্য প্ৰায় ৬২ বিলিয়ন টকা হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে।

তেওঁ কয় যে বিগত বছৰবোৰত বাজেটত বিদেশী সাহায্যৰ লাভৰ পৰিমাণ ৪৮ৰ পৰা ৫২ বিলিয়ন টকা বুলি অনুমান কৰা হৈছে যদিও প্ৰকৃততে লাভ কৰা ধনৰাশি প্ৰায় ১০ৰ পৰা ১৫ বিলিয়ন টকাত সীমাবদ্ধ কৰি ৰখা হৈছে। তেওঁ লগতে কয় যে এন জি অ’ৰ জৰিয়তে দিয়া সাহায্যও হ্ৰাস পাইছে, আৰু নেপালৰ বাজেট আৰু অৰ্থনীতিৰ আকাৰৰ তুলনাত ইয়াৰ অংশ এতিয়া যথেষ্ট কম।

ৱেগলে কয় যে বৃহৎ আন্তঃগাঁথনি প্ৰকল্প আৰু বৃহৎ প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ পুনৰ্গঠনৰ বাবে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা ৰেহাইমূলক সম্পদ এতিয়া অধিক কঠোৰ চৰ্তৰ সৈতে উপলব্ধ। সুতৰ হাৰ বৃদ্ধি পাইছে, ৰেহাইৰ সময় আৰু ঋণৰ মেচিউৰিটিৰ সময় হ্ৰাস পাইছে, সীমিত সম্পদৰ বাবেও প্ৰতিযোগিতা বৃদ্ধি পাইছে। তেওঁ এইটো নেপালৰ বাবে অতি প্ৰত্যাহ্বানজনক পৰ্যায় বুলি অভিহিত কৰে।

বিত্তমন্ত্ৰীগৰাকীয়ে ব্যাখ্যা কৰে যে নেপালে ভাৰত, চীন, যুক্তৰাজ্য, জাপান, আমেৰিকাকে ধৰি বিভিন্ন দেশৰ পৰা দ্বিপাক্ষিক অনুদান লাভ কৰি আহিছে। তদুপৰি বহুপক্ষীয় উন্নয়ন অংশীদাৰৰ পৰা ৰেহাইমূলক ঋণো নেপালৰ উন্নয়নৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ উৎস। তেওঁ উল্লেখ কৰে যে এছিয়ান ডেভেলপমেণ্ট বেংক (এডিবি) আৰু বিশ্ব বেংকৰ পৰা ঋণে দীৰ্ঘম্যাদী, কম সুতৰ হাৰ, আৰু ৰেহাইৰ সময়সীমা প্ৰদান কৰে। কিন্তু এনে ৰেহাইৰ উৎস ক্ৰমান্বয়ে সীমিত হৈ আহিছে।

ৱাগলে এই কথাও স্বীকাৰ কৰে যে নেপালে পূৰ্বতে উপলব্ধ ৰেহাইমূলক সম্পদসমূহ ফলপ্ৰসূভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পৰা নাই। তেওঁৰ মতে, সাহায্য উপলব্ধ হোৱাৰ পিছতো ব্যয়ৰ ক্ষমতা দুৰ্বল, ক্ৰয় প্ৰক্ৰিয়া, আৰু অন্যান্য কাৰকৰ বাবে মূলধনী ব্যয় আশা কৰাতকৈ কম হৈছে। তেওঁ কয় যে, আমি যি ধন আহিছিলো সেই ধন খৰচ কৰিব পৰা নাছিলো। ধন উপলব্ধ আছিল আৰু খৰচ কৰিবলৈ সাজু আছিল, কিন্তু আমাৰ সামৰ্থ্য, ক্ৰয় প্ৰক্ৰিয়া আৰু অন্যান্য কাৰণত আমি আশা কৰা ধৰণৰ মূলধনী ব্যয় লাভ কৰিব পৰা নাছিলো।

তেওঁ লগতে কয় যে নেপালৰ প্ৰায় সকলো জটিল আন্তঃগাঁথনি এই ৰেহাইমূলক ঋণৰ সহায়ত নিৰ্মাণ কৰা হৈছে। কিন্তু শেহতীয়া বছৰবোৰত ব্যক্তিগত খণ্ডৰ পুঁজিও বৃহৎ আন্তঃগাঁথনি আৰু জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্পলৈ প্ৰবাহিত হ’বলৈ আৰম্ভ কৰিছে। বৈদেশিক সাহায্যৰ পৰম্পৰাগত উৎস শুকাই যোৱাৰ লগে লগে নেপাল এতিয়া নতুন ব্যক্তিগত পুঁজিৰ ফালে মুখ কৰিলে। ৱাগলে ব্যাখ্যা কৰে যে, বিদেশী সাহায্যৰ সীমিত উৎসৰ প্ৰতি লক্ষ্য ৰাখি চৰকাৰে ব্যক্তিগত আৰু বিকল্প পুঁজি সংগ্ৰহৰ বাবে বিভিন্ন আহিলাৰ পথ প্ৰদৰ্শক। ইয়াৰ ভিতৰত হাইব্ৰিড বাৰ্ষিকী মডেল, অফশ্ব’ৰ বণ্ড, প্ৰব্ৰজনকাৰী বিনিয়োগ, আৰু বিকল্প উন্নয়ন বিত্তীয় ব্যৱস্থা আদি অন্তৰ্ভুক্ত।

তেওঁ লগতে কয় যে এছিয়ান ডেভেলপমেণ্ট বেংক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বিত্ত নিগমৰ জৰিয়তে আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় বজাৰৰ পৰা মূলধন সংগ্ৰহ কৰাটোৱেও নেপালী বেংকৰ জৰিয়তে ব্যক্তিগত খণ্ডক ঋণ প্ৰদানৰ পথ মুকলি কৰিছে। ৱাগলেৰ মতে, অনাবাসী নেপালীসকলৰ বিনিয়োগৰ সুবিধাৰ বাবে বৰ্তমানৰ আইনী আৰু নিয়ন্ত্ৰণমূলক বাধাসমূহ আঁতৰোৱা হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও বিকল্প উন্নয়ন বিত্তৰ সৈতে জড়িত এখন আইন সংসদে গৃহীত কৰিছে।

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া