কাঠমাণ্ডু, ০৩ জুলাই (হি.স.)। নেপাল চৰকাৰে আনুষ্ঠানিকভাৱে আৰম্ভ কৰিছে ভূমিহীন পৰিয়ালক ভূমিৰ মালিকীস্বত্বৰ প্ৰমাণ পত্ৰ বিতৰণ । চৰকাৰৰ ১০০ দিনীয়া কাৰ্য্য পৰিকল্পনাৰ অধীনত নেপালৰ অন্যতম দীৰ্ঘদিনীয়া ভূমি সংস্কাৰ সমস্যা সমাধানৰ দিশত ই এক উল্লেখযোগ্য পদক্ষেপ ।

এই পদক্ষেপ চৰকাৰৰ ১০০ দফীয়া কাৰ্য্য পৰিকল্পনাৰ অংশ, যিটো বৰ্তমানৰ চৰকাৰ গঠনৰ এদিন পিছত ২৮ মাৰ্চত ৰাজহুৱা কৰা হৈছিল । কাৰ্য্য পৰিকল্পনাৰ ৯১ নং পইণ্টত ভূমিহীন নাগৰিকক মাটিৰ আইনী মালিকীস্বত্ব প্ৰদানৰ প্ৰতিশ্ৰুতি প্ৰকাশ কৰা হৈছে । ১৯৯০ চনত বহুদলীয় গণতন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰ হোৱাৰ পিছৰে পৰা একেৰাহে চৰকাৰে ভূমিহীন চোৰাংচোৱা বসতিৰ সমস্যা সমাধানৰ বাবে বিভিন্ন আয়োগ গঠন কৰি আহিছে । কিন্তু এই আয়োগসমূহে স্থায়ী সমাধানৰ পৰিৱৰ্তে ৰাজনৈতিক নিযুক্তিৰ মঞ্চলৈ পৰিণত হোৱাৰ বাবে বহু সময়ত সমালোচনা কৰা হৈছে।

এই পুৰণি ব্যৱস্থাৰ পৰা আঁতৰি আহি বৰ্তমানৰ চৰকাৰে পূৰ্বৰ ভূমি আয়োগ ভংগ কৰি তাৰ ঠাইত ভূমি নিষ্পত্তি সমিতি গঠন কৰিলে । এক বৃহৎ অভিযানৰ অংশ হিচাপে চৰকাৰে ২৫ এপ্ৰিলৰ পৰা কাঠমাণ্ডু উপত্যকাকে ধৰি সমগ্ৰ দেশৰ উচ্চ বিপদজনক চুকুম্বাছী বসতিস্থলত উচ্ছেদ আৰম্ভ কৰে। এই অভিযানৰ ফলত স্থানচ্যুত হোৱা পৰিয়ালসমূহক বৰ্তমান অস্থায়ী আশ্ৰয় শিবিৰত ৰখা হৈছে আৰু বিষয়াসকলে পৰীক্ষণ আৰু তথ্য বিচাৰি উলিওৱাত নিয়োজিত হৈ আছে ।

এই প্ৰক্ৰিয়াটো ক্ষিপ্ৰ কৰিবলৈ ভূমি বসতি, সমবায়, আৰু ফেডাৰেল পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰালয়ে নতুন কাৰ্য্যকৰী নিৰ্দেশনা প্ৰস্তুত কৰিছে । এই নিৰ্দেশনাৰ অধীনত ভূমি বন্দোবস্ত সমিতিক ভূমিহীন দলিত, ভূমিহীন সুকুম্বাচী, আৰু কুটিল বসতিস্থলত বাস কৰাসকলৰ সৈতে জড়িত সমস্যা সমাধানৰ দায়িত্ব অৰ্পণ কৰা হৈছে। ২ জুনত অনুষ্ঠিত মন্ত্ৰী পৰিষদৰ বৈঠকত বলভদ্ৰ বস্তোলাক সমিতিৰ মুৰব্বী হিচাপে নিযুক্তি দিয়া হয়।

সমিতিখনৰ তথ্য বিষয়া সঞ্জীৱ কুমাৰ সাহাই জনোৱা মতে, যোগ্য হিতাধিকাৰীৰ ডিজিটেল ডাটাবেছ তৈয়াৰ কৰাৰ কাম চূড়ান্ত পৰ্যায়ত আছে। তেওঁ কয় যে ডিজিটেল প্ৰৱেশে নিৰীক্ষণ যথেষ্ট সৰল কৰি তুলিব, আৰু স্থানীয় চৰকাৰসমূহে এই প্ৰক্ৰিয়াৰ ওপৰত কাম কৰি আছে। বাজেটৰ সালসলনিৰ ফলত কিছু পলম হৈছে যদিও কাম আগবাঢ়িছে। তেওঁৰ মতে, পূৰ্বৰ চৰকাৰসমূহৰ দিনত প্ৰায় ১১.২ লাখ লোকৰ তথ্য ডিজিটেল ব্যৱস্থাত প্ৰৱেশ কৰা হৈছে।

অৱশ্যে সাহাই স্বীকাৰ কৰে যে দেশৰ ভূমিহীনতাৰ সমস্যা সমাধান কৰাটো এতিয়াও এক জটিল প্ৰত্যাহ্বান হৈয়ে আছে। তেওঁ কয় যে ভূমিৰ বাস্তৱতা দেখাত যিমান সহজ নহয়। বৰ্তমানৰ গতিবেগেৰেও সমগ্ৰ প্ৰক্ৰিয়াটোৱে যথেষ্ট সময় ল’ব। চৰকাৰে ১০০০ দিনৰ লক্ষ্যৰ ভিতৰত, বা প্ৰায় ২ বছৰ ৯ মাহৰ ভিতৰত সমস্যাটো সম্পূৰ্ণৰূপে সমাধান কৰিব পাৰিবনে বুলি সোধাত তেওঁ ইয়াক প্ৰত্যাহ্বানমূলক বুলি অভিহিত কৰে।

প্ৰথম পৰ্যায়ৰ প্ৰমাণ পত্ৰ বিতৰণৰ কাম আৰম্ভ কৰিবলৈ চৰকাৰে বৰদিয়া জিলাক বাছি লৈছিল কাৰণ তাত ইতিমধ্যে পৰীক্ষণ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হৈছিল।

২৪ জুনত ভূমি ব্যৱস্থাপনা, সমবায়, আৰু ফেডাৰেল পৰিক্ৰমা মন্ত্ৰী প্ৰতিভা ৰাৱালে ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ জৰিয়তে ঘোষণা কৰিছিল যে জুলাইৰ পৰা ভূমিৰ মালিকীস্বত্বৰ প্ৰমাণপত্ৰ আৰম্ভ হ’ব। এই প্ৰতিশ্ৰুতি পালন কৰি শুকুৰবাৰে বৰদিয়াৰ বদৈয়াতল গাঁও পৌৰসভা-৪ৰ নদীৰ পাৰত বসবাস কৰা ২৯টা পৰিয়ালক ভূমিৰ মালিকীস্বত্বৰ প্ৰমাণ পত্ৰ বিতৰণ কৰে। হিতাধিকাৰীসকলৰ ভিতৰত আছিল প্ৰায় ১৫ বছৰ ধৰি তাত বসবাস কৰা দুটা ভূমিহীন দলিত পৰিয়াল আৰু ২৭টা ভূমিহীন সুকুম্বাছি পৰিয়াল।

বৰদিয়াৰ মুখ্য জিলা বিষয়া তথা জিলা ভূমি ব্যৱস্থাপনা সমিতিৰ মুৰব্বী গোগন বাহাদুৰ হামালে কয় যে, আমি পৰিয়ালক দীৰ্ঘদিন ধৰি বসবাস কৰি অহা মাটিৰ মালিকীস্বত্বৰ প্ৰমাণ পত্ৰ দিছো। বৰ্তমানৰ আইনী ব্যৱস্থা অনুসৰি ২০০০ বৰ্গমিটাৰতকৈ অধিক ভূমি দখল কৰা ভূমিহীন সুকুম্বাছীক কেৱল নিৰ্দিষ্ট সীমালৈকেহে মালিকীস্বত্ব দিয়া হ'ব, আনহাতে বাকী থকা মাটি চৰকাৰী মালিকানাধীন হৈ থাকিব। হামালে ব্যাখ্যা কৰে যে বৰদিয়া চৰকাৰৰ ১০০ দিনীয়া কাৰ্য্য পৰিকল্পনাৰ অধীনত মাটিৰ মালিকীস্বত্বৰ প্ৰমাণ পত্ৰ বিতৰণ আৰম্ভ কৰা প্ৰথমখন জিলা হিচাপে পৰিগণিত হয়, কিয়নো প্ৰাৰম্ভিক কামৰ বেছিভাগেই ইতিমধ্যে পূৰ্বৰ আয়োগে সম্পূৰ্ণ কৰি পেলাইছে।

তেওঁ কয় যে পূৰ্বৰ আয়োগসমূহৰ কামৰ ভিত্তিত আমি নতুন সমিতিৰ মানদণ্ড আৰু পদ্ধতি অনুসৰি বাকী থকা পৰীক্ষণ সম্পূৰ্ণ কৰিলোঁ। হামালৰ মতে, বৰদিয়াত প্ৰায় ১৩,০০০ৰ পৰা ১৪,০০০ ভূমিহীন সুকুম্বাছি পৰিয়াল আৰু ৩০,০০০ৰ পৰা ৩৫,০০০ পৰিয়াল বাস কৰে। এতিয়া সমিতিখনে জিলাখনৰ সকলো স্থানীয় চৰকাৰলৈ প্ৰমাণ পত্ৰ বিতৰণ প্ৰক্ৰিয়া সম্প্ৰসাৰণ কৰাৰ পৰিকল্পনা কৰিছে। লগতে তেওঁ কয় যে পূৰ্বৰ চৰকাৰসমূহৰ সময়ত ইতিমধ্যে থকা প্ৰয়োজনীয় আন্তঃগাঁথনিৰ বাবে বৰ্তমান চৰকাৰৰ লক্ষ্যত উপনীত হোৱাটো তুলনামূলকভাৱে সহজ হ’ব।

--------------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ