নতুন দিল্লী, ২৩ জুন (হি.স.)। এল নিনো আৰু দুৰ্বল আৰু অনিশ্চিত বাৰিষাক লৈ কৃষকৰ উদ্বেগৰ প্ৰতি সঁহাৰি জনাই কৃষি মন্ত্ৰালয়ে খাৰিফ বতৰৰ বাবে প্ৰস্তুতি ত্বৰান্বিত কৰিছে। মঙলবাৰে কেন্দ্ৰীয় কৃষি, কৃষক কল্যাণ, আৰু গ্ৰামোন্নয়ন মন্ত্ৰী শিৱৰাজ সিং চৌহানে ৰাজ্যৰ কৃষি মন্ত্ৰী, জ্যেষ্ঠ বিষয়া, জিলা সংগ্ৰাহক, আইচিএআৰ, আইচিএআৰ-চিআৰডিএ, আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় মুদ্ৰা নিধি (আইএমডি)ৰ বিশেষজ্ঞসকলৰ সৈতে এক উচ্চ পৰ্যায়ৰ ভাৰ্চুৱেল বৈঠকত মিলিত হৈ সমগ্ৰ দেশৰ পৰিস্থিতি পৰ্যালোচনা কৰে।
বৈঠকৰ পিছতে এক সংবাদমেলত কেন্দ্ৰীয় কৃষি মন্ত্ৰী শিৱৰাজ সিং চৌহানে কয় যে এইবাৰৰ বাৰিষা স্বাভাৱিকতকৈ বহু পিছত চলি আছে, এতিয়ালৈকে প্ৰায় ৪৩ শতাংশ কম বৰষুণ ৰেকৰ্ড কৰা হৈছে। বতৰ বিজ্ঞান বিভাগৰ পূৰ্বাভাস অনুসৰি ২ জুলাই পৰ্যন্ত সপ্তাহটোত বৰষুণৰ পৰিমাণ দুৰ্বল হৈ থকাৰ সম্ভাৱনা আছে। বিশেষকৈ যিবোৰ অঞ্চলত কৃষি সম্পূৰ্ণৰূপে বাৰিষাৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, সেইবোৰ অঞ্চলত ইয়াৰ ফলত খাৰিফ শস্যত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পৰিব পাৰে।
এই সম্ভাৱ্য বিপদৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত কেন্দ্ৰীয় চৰকাৰে প্ৰধানমন্ত্ৰী নৰেন্দ্ৰ মোডীৰ নেতৃত্ব আৰু নিৰ্দেশনাত কেইবাদিনো আগতীয়াকৈ প্ৰস্তুতি চলাইছে।
শিৱৰাজ সিঙে উল্লেখ কৰে যে কৃষি মন্ত্ৰালয় আৰু ভাৰতীয় কৃষি গৱেষণা পৰিষদে যৌথভাৱে বৈজ্ঞানিক তথ্যৰ ভিত্তিত ৩১৫খন জিলাৰ মূল্যায়ন কৰিছিল, য’ত কম বৰষুণ আৰু জলসিঞ্চনৰ নাটনিৰ আশংকা অধিক। প্ৰায় ৩১৫খন জিলাত দুৰ্বল বাৰিষা হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে।
ইয়াৰে ১১১খন জিলাক উচ্চ অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হৈছে, য’ত জলসিঞ্চনৰ কভাৰেজ ২৫%তকৈও কম। ৭৬খন জিলা মধ্যম অগ্ৰাধিকাৰ, জলসিঞ্চনৰ আৱৰণ ২৫–৫০%ৰ ভিতৰত। ১২৮খন জিলাত কম অগ্ৰাধিকাৰ, বান্ধ আৰু অন্যান্য উৎসৰ জৰিয়তে তুলনামূলকভাৱে উন্নত জলসিঞ্চনৰ ব্যৱস্থা আছে। এই জিলাসমূহৰ এটা বৃহৎ অংশ ১২খন ৰাজ্যত অৱস্থিত: মধ্যপ্ৰদেশ, মহাৰাষ্ট্ৰ, গুজৰাট, উত্তৰ প্ৰদেশ, ৰাজস্থান, কৰ্ণাটক, বিহাৰ, ঝাৰখণ্ড, তেলেংগানা, অন্ধ্ৰপ্ৰদেশ, আৰু ওড়িশা। বৈঠকত এই ৰাজ্যসমূহৰ কৃষি মন্ত্ৰী আৰু জিলা উপায়ুক্তসকলৰ সৈতে পৰিস্থিতি সন্দৰ্ভত বিতংভাৱে আলোচনা কৰা হয়, আৰু তেওঁলোকক স্থানীয় প্ৰস্তুতি ত্বৰান্বিত কৰিবলৈ আহ্বান জনোৱা হয়।
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী চৌহানে উল্লেখ কৰে যে আইচিএআৰ আৰু আইচিএআৰ-চিআৰআইডিএই সকলো জিলাৰ বাবে জিলা কৃষি জৰুৰীকালীন পৰিকল্পনা প্ৰস্তুত কৰিছে। প্ৰতিখন জিলাৰ জলবায়ু, শস্যৰ ধৰণ, জলসম্পদ, আৰু বিপদৰ প্ৰফাইলৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি এই পৰিকল্পনাসমূহে স্পষ্ট ব্যৱস্থা প্ৰদান কৰে, য’ত অন্তৰ্ভুক্ত আছে: কম বৰষুণৰ ক্ষেত্ৰত খেতি কৰিবলগীয়া বিকল্প শস্য, শস্য পৰিৱৰ্তনৰ কৌশল, উপলব্ধ পানী কেনেকৈ সৰ্বোত্তমভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি, আৰু বিপদ হ্ৰাস কৰাৰ লগতে নতুন আয়ৰ বিকল্প কেনেকৈ সৃষ্টি কৰিব পাৰি। এই ব্যৱস্থাসমূহ স্থানীয় পৰিস্থিতি অনুসৰি তৎক্ষণাত পৰ্যালোচনা আৰু আপডেট কৰা হয়, আৰু কাৰ্য্যকৰী পৰিকল্পনা হিচাপে ৰখা হয় যাতে প্ৰয়োজন অনুসৰি পলম নকৰাকৈ কাৰ্যকৰী কৰিব পৰা যায়। কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী শিৱৰাজ সিং চৌহানে উল্লেখ কৰে যে এই সময়ত প্ৰতিটো টোপাল পানী আমাৰ বাবে বহুমূলীয়া, আৰু এই কথা মনত ৰাখি পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। ৰাজ্যসমূহক পুখুৰী, জলাশয়, নলা, খেতিৰ পুখুৰী, চেক ডেম, ষ্টপ ডেম, আৰু বস্তাৰ বাণ্ড আদি গঠনসমূহ তৎকালীনভাৱে মেৰামতি আৰু শক্তিশালী কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে। এমএনৰেগা আৰু ভৱিষ্যতৰ গ্ৰাম্য উন্নয়ন কাৰ্যসূচী, যেনে বিকাশ ভাৰত জী ৰাম জীত জল সংৰক্ষণ আৰু পানী সংগ্ৰহক অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া উচিত যাতে কৰ্মসংস্থাপন সৃষ্টি হয় আৰু পানী সংৰক্ষণ ক্ষমতা বৃদ্ধি পায়। কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰী শিৱৰাজ সিং চৌহানে উল্লেখ কৰে যে দেশত ৭৩১ টা কৃষি বিজ্ঞান কেন্দ্ৰ আছে, যিবোৰ কৃষকক বীজ আৰু শস্য ব্যৱস্থাপনাৰ কাৰিকৰী পৰামৰ্শ আৰু তথ্য প্ৰদানৰ মূল লিংক। কেভিকে আৰু কৃষি বতৰ বিজ্ঞানৰ পৰামৰ্শদাতা ইউনিটসমূহক জিলাসমূহৰ সৈতে ঘনিষ্ঠভাৱে কাম কৰিবলৈ আৰু এল নিনো আৰু দুৰ্বল বাৰিষাৰ সম্ভাৱ্য প্ৰভাৱৰ সন্দৰ্ভত কৃষকসকলক নিৰন্তৰ নিৰ্দেশনা প্ৰদান কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়া হৈছে। তথ্য প্ৰচাৰৰ বাবে এগ্ৰ’মেট পৰামৰ্শ, এছএমএছ আৰু হোৱাটছএপ বাৰ্তা, কল চেণ্টাৰ, ৰেডিঅ’ আৰু টিভি, আৰু ছ’চিয়েল মিডিয়া প্লেটফৰ্ম ব্যৱহাৰ কৰাৰ নিৰ্দেশনা দিয়া হৈছিল। শিৱৰাজ সিং চৌহানে উল্লেখ কৰে যে বাৰিষা অতি দুৰ্বল হ’লে খাদ্য সংকট সম্ভৱপৰ। ইয়াৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত পৰ্যাপ্ত পৰিমাণৰ পশুখাদ্য উপলব্ধ জিলা বা ৰাজ্যৰ পৰা নাটনি থকা অঞ্চললৈ আগতীয়াকৈ যোগানৰ পৰিকল্পনা কৰা হৈছে। পশুপালকসকলৰ বাবে অভাৱনীয় অসুবিধা ৰোধ কৰিবলৈ খাদ্য মজুত, বিকল্প পশুধনৰ উৎস, যোগান শৃংখল আদিৰ পৰিকল্পনা আগতীয়াকৈ কৰা হৈছে। কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্য চৰকাৰে যৌথভাৱে পশু কলা বিপণন আৰু জমা ৰোধৰ বাবে নিৰীক্ষণ ব্যৱস্থা শক্তিশালী কৰিব। শিৱৰাজ সিং চৌহানে স্পষ্টকৈ উল্লেখ কৰিছিল যে কেৱল শস্য আৰু পানী প্ৰস্তুত কৰাটোৱেই যথেষ্ট নহয়; কৃষকৰ আৰ্থিক সুৰক্ষাও সমানেই গুৰুত্বপূৰ্ণ। সম্ভাৱ্য ক্ষতিগ্ৰস্ত জিলাসমূহত প্ৰধানমন্ত্ৰী ফছল বীমা যোজনাৰ কভাৰেজ সম্প্ৰসাৰণৰ ওপৰত গুৰুত্ব আৰোপ কৰা হৈছে যাতে কৃষকে শস্য হেৰুৱাৰ সময়ত সময়মতে ক্ষতিপূৰণ লাভ কৰিব পাৰে। বৰ্তমান যিসকল কৃষকৰ হাতত কিষাণ ক্ৰেডিট কাৰ্ড নাই তেওঁলোকৰ বাবে কিষাণ ক্ৰেডিট কাৰ্ড প্ৰদানৰ প্ৰক্ৰিয়া ক্ষিপ্ৰ কৰাৰ বাবে নিৰ্দেশনা দিয়া হৈছে যাতে বীজৰ ক্ষতি, পুনৰ বীজ সিঁচা, বা অন্যান্য বিনিয়োগৰ ক্ষেত্ৰত তেওঁলোকৰ হাতত পৰ্যাপ্ত সম্পদ থাকে।
কেন্দ্ৰীয় মন্ত্ৰীগৰাকীয়ে উল্লেখ কৰে যে সচিব পৰ্যায়ত সাপ্তাহিকভাৱে পৰ্যালোচনা কৰা হৈছে, আৰু তেওঁ নিজেই মঙলবাৰে এল নিনোৰ সৈতে জড়িত পৰিস্থিতিৰ পৰ্যালোচনা কৰে। তেওঁ লগতে কয় যে কৃষকসকল আতংকিত হোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই, বৰঞ্চ প্ৰস্তুতি চলাই সামূহিক পদক্ষেপ লোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই।
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া
