- ৰাখীগড়ীত পোৱা মানুহৰ কংকালৰ উন্নত বৈজ্ঞানিক অনুসন্ধানে হয়তো হৰপ্পান সভ্যতাৰ ৰহস্য উন্মোচন কৰিব পাৰে

নতুন দিল্লী, ২২ জুন (হি.স.)। হাৰিয়ানাৰ হিছাৰ জিলাৰ ৰাখীগড়ী প্ৰত্নতাত্ত্বিক স্থান খননৰ সময়ত উদ্ধাৰ হোৱা মানুহৰ কংকাল ভাৰতীয় নৃতত্ত্ব জৰীপ (এএছআই)ক বিশদ বৈজ্ঞানিক অধ্যয়ন আৰু বিশ্লেষণৰ বাবে গতাই দিয়া হৈছে। এই গুৰুত্বপূৰ্ণ পদক্ষেপ ভাৰতীয় প্ৰত্নতাত্ত্বিক জৰীপ (এএছআই) আৰু ভাৰতীয় নৃতত্ত্ব জৰীপৰ মাজত এক বুজাবুজিৰ চুক্তিৰ অধীনত গ্ৰহণ কৰা হৈছে। আধুনিক বৈজ্ঞানিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰি এই কংকালসমূহ পৰীক্ষা কৰিলে সিন্ধু-সৰস্বতী বা হৰপ্পান সভ্যতাৰ ইতিহাস, সমাজ, জীৱনশৈলী, মানৱ বিৱৰ্তনৰ লগত জড়িত বহুতো গুৰুত্বপূৰ্ণ তথ্য পোহৰলৈ আহিব পাৰে।

কেন্দ্ৰীয় সাংস্কৃতিক মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি ৰাখীগড়ীক আজিলৈকে জনাজাত সিন্ধু-সৰস্বতী সভ্যতাৰ সৰ্ববৃহৎ নগৰ কেন্দ্ৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। এই স্থান ভাৰত উপমহাদেশৰ প্ৰাচীন ইতিহাসৰ বাবেই তাৎপৰ্যপূৰ্ণ নহয়, বিশ্বৰ অন্যতম প্ৰাচীন নগৰ সভ্যতাৰ অধ্যয়নৰ বাবেও এক প্ৰধান কেন্দ্ৰ হিচাপে কাম কৰে। যোৱা কেইবছৰমানৰ পৰা ইয়াত কৰা প্ৰত্নতাত্ত্বিক খননত বহুতো প্ৰমাণ পোৱা গৈছে যিয়ে হৰপ্পান সভ্যতাৰ সামাজিক, অৰ্থনৈতিক আৰু সাংস্কৃতিক গাঁথনিৰ বিষয়ে নতুন তথ্য প্ৰদান কৰিছে।

বিজ্ঞানীসকলৰ মতে মানুহৰ কংকাল অধ্যয়ন কৰিলে সেই সময়ৰ মানুহৰ জৈৱিক গঠন, জিনীয় পটভূমি, খাদ্যাভ্যাস, স্বাস্থ্যৰ অৱস্থা, জীৱনশৈলীৰ বিষয়ে বিতং তথ্য পোৱা যাব। সেই সময়ৰ মানুহে পৰিৱৰ্তিত জলবায়ু আৰু পৰিৱেশৰ পৰিস্থিতিৰ লগত কেনেদৰে খাপ খাই পৰিছিল সেই কথাও বুজিবলৈ সহায় কৰিব।

বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে এই কংকালসমূহৰ ওপৰত প্ৰাচীন ডি এন এ বিশ্লেষণ, আইছ’ট’প অধ্যয়ন, জৈৱ নৃতত্ত্ব পৰীক্ষা, আৰু অন্যান্য অত্যাধুনিক বৈজ্ঞানিক কৌশল ব্যৱহাৰ কৰা হ’ব। ডি এন এ পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে হৰপ্পান সভ্যতাৰ মানুহ কোন আছিল, তেওঁলোকৰ জিনীয় উৎপত্তি, তেওঁলোকৰ পূৰ্বপুৰুষ কোন অঞ্চলৰ পৰা আহিছিল, আৰু বৰ্তমানৰ জনসংখ্যাৰ সৈতে তেওঁলোকৰ সম্পৰ্ক বুজিবলৈ চেষ্টা কৰা হ’ব।

ইয়াৰ উপৰিও বিজ্ঞানীসকলে সেই সময়ৰ মানুহৰ খাদ্যাভ্যাস, তেওঁলোকে খোৱা কৃষিজাত সামগ্ৰী আৰু খাদ্য, তেওঁলোকে আক্ৰান্ত হোৱা ৰোগ, স্বাস্থ্যৰ অৱস্থাও নিৰ্ণয় কৰাৰ চেষ্টা কৰিব। হাড় আৰু দাঁতৰ বিশ্লেষণেও সেই সময়ৰ পুষ্টিৰ অৱস্থা, আয়ুস আৰু সামাজিক অৱস্থাৰ বিষয়ে গুৰুত্বপূৰ্ণ সূত্ৰ দিব পাৰে।

সাংস্কৃতিক মন্ত্ৰালয়ৰ তথ্য অনুসৰি ২০২৫-২৬ বৰ্ষৰ খননৰ সময়ত ৰাখীগড়ীৰ মাউণ্ড নং ৭ (এটা প্ৰাচীন কবৰস্থান)ত আঠটা কবৰ আৱিষ্কাৰ কৰা হয়। এই অঞ্চলটোক প্ৰাচীন শ্মশান হিচাপে চিনাক্ত কৰা হৈছে। এই কবৰসমূহৰ পৰা উদ্ধাৰ হোৱা তিনিটা সম্পূৰ্ণ মানৱ কংকাল আৰু আন কিছু কংকালৰ অৱশিষ্ট অধিক অধ্যয়নৰ বাবে কলকাতাৰ এ এছ আইৰ প্ৰাচীন মানৱ কংকাল ভঁৰাল আৰু পৰীক্ষাগাৰলৈ প্ৰেৰণ কৰা হৈছে। প্ৰাৰম্ভিক সংৰক্ষণ আৰু নথিপত্ৰ প্ৰক্ৰিয়া সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত তেওঁলোকৰ বিশদ বৈজ্ঞানিক পৰীক্ষা কৰা হ’ব।

ভাৰত আৰু বিদেশৰ কেইবাখনো সন্মানীয় শৈক্ষিক আৰু বৈজ্ঞানিক প্ৰতিষ্ঠানে এই বহুপ্ৰতিষ্ঠানিক গৱেষণা প্ৰকল্পত সহযোগিতা আগবঢ়াইছে। ইয়াৰ ভিতৰত বেনাৰস হিন্দু বিশ্ববিদ্যালয়, বীৰবল সাহনী ইনষ্টিটিউট অৱ পেলিঅ’ছায়েন্স, ইউনিভাৰ্চিটি কলেজ লণ্ডনৰ দৰে আগশাৰীৰ প্ৰতিষ্ঠান। এই প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ বিশেষজ্ঞসকলে জিনীয়, নৃতত্ত্ব, পুৰাতত্ত্ব, জীৱবিজ্ঞান, আৰু পুৰাপৰিৱেশ অধ্যয়ন আদি বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত যৌথ গৱেষণা কৰিব।

পদ্মশ্ৰী বঁটা বিজয়ী জ্যেষ্ঠ বিজ্ঞানী ড° কুমাৰস্বামী থাংগৰাজ আৰু বি এইচ ইউৰ অধ্যাপক জ্ঞানেশ্বৰ চৌবেৰ মতে প্ৰায় ৩০০০ খ্ৰীষ্টপূৰ্বৰ পৰা মানৱ জিনম অধ্যয়ন কৰাটো এক বিৰল সুযোগ। তেওঁলোকৰ মতে এই গৱেষণাই হৰপ্পান সভ্যতাৰ মানুহৰ জিনীয় পৰিচয় বুজি পোৱাত সহায় কৰাই নহয় ভাৰত উপমহাদেশৰ মানৱ জনসংখ্যাৰ বিৱৰ্তন আৰু প্ৰব্ৰজন সম্পৰ্কীয় বহু গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নৰ উত্তৰ দিব পাৰিব।

বিশেষজ্ঞসকলৰ মতে ৰাখীগড়ীৰ পৰা পোৱা জৈৱিক প্ৰমাণে হৰপ্পান সভ্যতাৰ উৎপত্তি, সম্প্ৰসাৰণ, সামাজিক গাঁথনি, আৰু বিভিন্ন জনসংখ্যাৰ মাজত সম্পৰ্ক সম্পৰ্কে দীৰ্ঘদিনীয়া বিতৰ্কৰ এক নতুন দিশ প্ৰদান কৰিব পাৰে। তদুপৰি এই অধ্যয়নে প্ৰাচীন ভাৰতীয় ইতিহাসৰ বৈজ্ঞানিক বুজাবুজিত যথেষ্ট অৰিহণা যোগাব আৰু বিশ্বব্যাপী প্ৰত্নতাত্ত্বিক গৱেষণাত ভাৰতৰ ভূমিকাক শক্তিশালী কৰিব।

ৰাখীগড়ীত চলি থকা গৱেষণাক ভাৰতীয় পুৰাতত্ত্ব আৰু মানৱ ইতিহাসৰ ক্ষেত্ৰত এক উল্লেখযোগ্য কৃতিত্ব হিচাপে বিবেচিত হৈছে। গৱেষকসকলে আশা কৰিছে যে অনাগত বছৰবোৰত এই অধ্যয়নৰ ফলাফলে হৰপ্পান সভ্যতাৰ বহুতো অমীমাংসিত ৰহস্য উন্মোচন কৰাত সহায় কৰিব আৰু প্ৰাচীন ভাৰতীয় ইতিহাসৰ বিষয়ে আমাৰ জ্ঞান আৰু অধিক সমৃদ্ধ কৰিব।------------------

হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ