কাঠমান্ডু, ০১ মে' (হি.স.)। নেপাল চৰকাৰে প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ পৰা উপসচিব পৰ্য্যায় বা তাৰ সমান ৰাজহুৱা পদাধিকাৰীৰ সম্পত্তি পৰ্যবেক্ষণৰ ব্যৱস্থা কৰি সম্পত্তি পৰ্যবেক্ষণ আয়োগক কাৰ্যাদেশ (টার্মছ অৱ ৰেফাৰেন্স) দিয়া হৈছে। দুসপ্তাহ পূৰ্বে গঠন হোৱা আয়োগখন বৃহস্পতিবাৰে গেজেটত প্ৰকাশ পোৱাৰ লগে লগে আয়োগে আনুষ্ঠানিকভাৱে কাম আৰম্ভ কৰাৰ পথ মুকলি কৰি দিয়ে। এই আদেশ অনুসৰি আয়োগে নেপালী সেনাৰ বহা ন্যায়াধীশ আৰু বিষয়াৰ প্ৰত্যক্ষ তদন্ত কৰিব নোৱাৰিব। বৰ্তমান আৰু প্ৰাক্তন ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু উপ-সভাপতিসকলক তদন্তৰ আওতালৈ অনাৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই যদিও তেওঁলোকৰ সচিবালয়ৰ বিষয়াসকলক অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ব।

আদেশত কোৱা হৈছে যে ৰাজহুৱা পদত অধিষ্ঠিত বা অৱসৰ লোৱা ৰাজহুৱা বিষয়া আৰু তেওঁলোকৰ পৰিয়ালে দেশ আৰু বিদেশত ৰখা সম্পত্তিৰ সবিশেষ সংগ্ৰহ আৰু তদন্ত কৰা হ'ব। উচ্চতম ন্যায়ালয়ৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত ন্যায়াধীশ ৰাজেন্দ্ৰ কুমাৰ ভাণ্ডাৰীৰ নেতৃত্বত গঠিত পাঁচজনীয়া আয়োগ। আয়োগটোত আছে প্ৰাক্তন মুখ্য ন্যায়াধীশ পুৰুষোত্তম পাৰাজুলী, প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ চণ্ডীৰাজ ঢকাল, প্ৰাক্তন ডি আই জি গণেশ কে চি, আৰু চাৰ্টাৰ্ড একাউণ্টেণ্ট প্ৰকাশ লামছাল।

গণতন্ত্ৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ পিছৰে পৰা আয়োগক সংবিধান সভাৰ সদস্যকে ধৰি সকলো প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী, সহকাৰী মন্ত্ৰী, সংসদৰ সকলো সদস্যৰ সম্পত্তিৰ তদন্তৰ বাবে কৰ্তৃত্ব প্ৰদান কৰা হৈছে। সাংবিধানিক সংস্থাৰ প্ৰাক্তন মুৰব্বী, প্ৰাক্তন ন্যায়াধীশ, সহকাৰী সম্পাদক পদবীত থকা নেপালী সেনাৰ অৱসৰপ্ৰাপ্ত বিষয়াসকলো তদাৰক কৰা হ’ব। ৰাজ্যপাল, মুখ্যমন্ত্ৰী, মন্ত্ৰী, বিধায়ক, এটৰ্নী জেনেৰেল, আৰু ৰাজ্যিক পৰ্যায়ত ৰাজনৈতিক আৰু সাংবিধানিক নিযুক্তি গ্ৰহণ কৰা বিষয়াসকলৰ ওপৰতো তদাৰক কৰা হ’ব। একেদৰে স্থানীয় পৰ্যায়ৰ মুৰব্বী, অধ্যক্ষ, উপাধ্যক্ষ আৰু জিলা সমন্বয় সমিতিৰ বিষয়াসকলো তদাৰক কৰা হ’ব।

ৰাষ্ট্ৰপতি আৰু উপ-ৰাষ্ট্ৰপতিৰ পদ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হোৱা নাই যদিও তেওঁলোকৰ উপদেষ্টা, ব্যক্তিগত সম্পাদক আৰু অন্যান্য সহায়ক বিষয়াসকলৰ ওপৰত তদাৰক কৰা হ’ব। দুয়োবিধ বিষয়াৰ তদন্ত কৰা হ’ব, তেওঁলোকে ৰাজ্যৰ কোষাগাৰৰ পৰা সুবিধা লাভ কৰে নে নকৰে সেইটো নিৰ্বিশেষে। গেজেটত উল্লেখ কৰা অনুসৰি সহকাৰী সচিব পদৰ পৰা আৰম্ভ কৰি মুখ্য সচিবলৈকে সকলো জ্যেষ্ঠ বিষয়াৰ ওপৰত তদাৰক কৰা হ’ব। অসামৰিক সেৱা, আৰক্ষী সেৱা, সশস্ত্ৰ আৰক্ষী সেৱা, চোৰাংচোৱা ব্যুৰো, আৰু অন্যান্য সেৱাৰ বিষয়াসকলকো তদন্তৰ পৰিসৰত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ব।

বিদেশত থকা নেপালী দূতাবাস আৰু কূটনৈতিক মিছনৰ মুৰব্বী আৰু কর্মচাৰীসকলো তদন্তৰ আওতালৈ আহিব৷ যদি কোনো উপ-সচিব পৰ্যায়ৰ বিষয়াই কোনো কাৰ্যালয়ৰ মুৰব্বী হিচাপে কাৰ্যনিৰ্বাহ কৰিছে তেন্তে তেওঁকো তদন্তত অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হ’ব। নেপাল ৰাষ্ট্ৰ বেংকৰ গৱৰ্ণৰৰ পৰা সহকাৰী সচিব পদবীলৈকে কৰ্মচাৰী, আৰু চৰকাৰী বেংক, বিত্তীয় প্ৰতিষ্ঠান, বিশ্ববিদ্যালয়, আৰু অন্যান্য ৰাজহুৱা প্ৰতিষ্ঠানৰ জ্যেষ্ঠ বিষয়াসকলকো তদাৰক কৰা হ’ব।

ৰাজহুৱা প্ৰতিষ্ঠানৰ ব’ৰ্ডৰ অধ্যক্ষ আৰু সদস্যৰ ওপৰতো তদন্ত কৰিব আয়োগে। তদন্তৰ জৰিয়তে দেশত ৰখা হওক বা বিদেশত লুকাই থকা ব্যক্তিসকলৰ পৰিয়াল, আত্মীয়, সন্দেহজনক সম্পত্তিৰ সুবিধাও বিচাৰিব লাগিব। কিন্তু বহি থকা ন্যায়াধীশ, সামৰিক বিষয়া আৰু আয়োগৰ অধিকাৰক্ষেত্ৰৰ বাহিৰৰ লোকৰ সৈতে জড়িত গোচৰসমূহ সংশ্লিষ্ট সংস্থাসমূহলৈ প্ৰেৰণ কৰা হ’ব—যেনে ন্যায় পৰিষদ বা প্ৰতিৰক্ষা মন্ত্ৰালয়।

প্ৰথম পৰ্যায়ৰ তদন্তত ২০০৮ চনৰ পৰা ৩১ মাৰ্চলৈকে চলিব, য’ত বৰ্তমানৰ প্ৰধানমন্ত্ৰী, মন্ত্ৰী, সংসদৰ সদস্য, আৰু অন্যান্য বিষয়াসকল জড়িত থাকিব। ইয়াৰ পিছত ২০০৮ চনৰ পিছত গঠন হোৱা চৰকাৰসমূহৰ প্ৰাক্তন প্ৰধানমন্ত্ৰী আৰু বিষয়াসকলৰ তদন্ত কৰা হ’ব।প্ৰথম পৰ্যায়ৰ পিছত আয়োগে ১৯৮৮ চনৰ পৰা ২০০৮ চনলৈকে ৰাজহুৱা পদবীত থকা ব্যক্তিসকলৰ সম্পত্তিৰ তদন্ত কৰিব। তদন্তৰ সময়ত আয়োগে প্ৰথমে সম্পত্তিৰ সবিশেষ সংগ্ৰহ কৰিব, তাৰ পিছত ইয়াৰ বৈধতা, উৎস, আৰু বৃদ্ধিৰ বিশ্লেষণ কৰিব। যদি অস্বাভাৱিকভাৱে উচ্চ সম্পত্তি পোৱা যায় তেন্তে অধিক গভীৰ তদন্ত কৰা হ’ব।

দুৰ্নীতি, মধ্যভোগী, অনুশাসনমূলক ব্যৱস্থা, বা অভিযোগৰ সন্মুখীন হোৱা ব্যক্তিসকলৰ ওপৰত বিশেষ গুৰুত্ব দিয়া হ’ব। জনসাধাৰণৰ সৈতে প্ৰত্যক্ষভাৱে জড়িত বিভাগ যেনে কৰ, ভূমি, পৰিবহণ আদিক অতি অগ্ৰাধিকাৰ দিয়া হৈছে। যদিহে তদন্তত অবৈধ সম্পত্তি নিশ্চিত হয় তেন্তে আইনী ব্যৱস্থাৰ বাবে সংশ্লিষ্ট কৰ্তৃপক্ষক পৰামৰ্শ দিয়া হ’ব।

এইবাৰ আয়োগে পৰ্যায়ক্ৰমে প্ৰতিবেদন দাখিল কৰিব—এজন ব্যক্তিৰ তদন্ত সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পিছত চৰকাৰলৈ পৰামৰ্শ প্ৰেৰণ কৰা হ’ব। ৪৫ দিনৰ ভিতৰত চৰকাৰে ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগিব। আয়োগক স্বতন্ত্ৰ, নিৰপেক্ষ আৰু পেছাদাৰীভাৱে কাম কৰাৰ দায়িত্ব দিয়া হৈছে। ই লিখিতভাৱে, মৌখিকভাৱে, ডিজিটেলভাৱে, আৰু ছ’চিয়েল মিডিয়াৰ জৰিয়তে অভিযোগ গ্ৰহণ কৰিব। প্ৰথম অৱস্থাত আয়োগে ৩০ দিনৰ সময়সীমাৰ সৈতে অভিযোগ আমন্ত্ৰণ কৰিব। অভিযোগকাৰীৰ পৰিচয় গোপনীয় কৰি ৰখা হ’ব।

বিদেশত লুকুৱাই ৰখা সম্পত্তিৰ তদন্তৰ বাবে কূটনৈতিক মিছন, ইন্টাৰপল আৰু অন্যান্য সংস্থাৰ পৰাও সহায় ল’ব পাৰিব আয়োগে। আয়োগৰ বিষয়া-কৰ্মচাৰীয়ে নিযুক্তিৰ সাত দিনৰ ভিতৰত নিজৰ সম্পত্তিৰ সবিশেষ প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ত দাখিল কৰিব লাগিব, যিটো ৰাজহুৱা কৰা হ’ব। তেওঁলোকৰ বিৰুদ্ধে অভিযোগো দাখিল কৰিব পাৰিব। যদি আয়োগৰ বিষয়াসকল আইন উলংঘা, অযোগ্যতা বা অনুচিত আচৰণৰ সৈতে জড়িত বুলি ধৰা পৰে তেন্তে চৰকাৰে যিকোনো সময়তে তেওঁলোকক পদৰ পৰা অপসাৰণ কৰিব পাৰে। আয়োগত প্ৰশাসনিক, আৰক্ষী, ন্যায়, চোৰাংচোৱা, আৰু আই টি খণ্ডৰ কৰ্মচাৰীকে ধৰি ৩৮ জন কৰ্মচাৰী থাকিব। আয়োগৰ অধ্যক্ষ আৰু সদস্যসকলে ৰাজ্যিক মন্ত্ৰী পৰ্যায়ৰ সুবিধাৰ লগতে ৬০ হাজাৰ টকাকৈ এককালীন ক্ষতিপূৰণ লাভ কৰাৰ বিপৰীতে আন কৰ্মচাৰীসকলে অতিৰিক্ত ভাট্টা লাভ কৰিব। আয়োগৰ কাৰ্যকাল এবছৰ হ’ব আৰু প্ৰধানমন্ত্ৰীৰ কাৰ্যালয়ে প্ৰয়োজনীয় ব্যৱস্থা কৰিব।

हिन्दुस्थान समाचार / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া