নতুন দিল্লী, ১২ মাৰ্চ (হি.স.)। লোকসভাৰ অধ্যক্ষ ওম বিৰলাই বুধবাৰে ধ্বনি ভোটৰ জৰিয়তে তেওঁৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ নাকচ কৰাৰ পিছতে বৃহস্পতিবাৰে অধ্যক্ষৰ অধ্যক্ষ ওম বিৰলাই অধ্যক্ষৰ আসন গ্ৰহণ কৰে । বিৰলাই কয় যে ভাৰতীয় সংসদীয় ইতিহাসত তৃতীয়বাৰৰ বাবে লোকসভাৰ অধ্যক্ষৰ বিৰুদ্ধে অনাস্থা প্ৰস্তাৱ উত্থাপন কৰা হৈছে আৰু ইয়াৰ ওপৰত দুদিনত ১২ ঘণ্টাৰো অধিক সময় চৰ্চা কৰা হৈছিল। তেওঁৰ অহৰহ প্ৰচেষ্টা হৈছে সদনৰ ভিতৰৰ প্ৰতিজন সদস্যই যাতে নিয়ম আৰু পদ্ধতিৰ ভিতৰত নিজৰ মতামত প্ৰকাশ কৰিব পাৰে আৰু সকলোৱে যাতে যথেষ্ট সুযোগ পায়।
বিৰলাই কয় যে এই সদন সমাজৰ শেষ ব্যক্তিৰ কণ্ঠ হ’ব লাগে । ভাৰতীয় সংবিধানৰ ৯৩ নং অনুচ্ছেদত অধ্যক্ষ নিৰ্বাচনৰ ব্যৱস্থা আছে, আৰু এই পবিত্ৰ সদনে তেওঁক দ্বিতীয়বাৰৰ বাবে অধ্যক্ষৰ পদৰ দায়িত্ব দিছে । তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা হৈছে সদনৰ কাৰ্য্যবিধি যাতে ন্যায়পৰায়ণ, অনুশাসন আৰু ভাৰসাম্যতাৰে চলোৱা হয় । ১০ ফেব্ৰুৱাৰীত বিৰোধীৰ একাংশ সদস্যই অনাস্থা প্ৰস্তাৱৰ জাননী দিছিল আৰু তেওঁ নিজৰ নৈতিক কৰ্তব্য পালন কৰি প্ৰস্তাৱ দাখিল কৰাৰ লগে লগে সদনৰ কাৰ্য্যবিধিৰ পৰা নিজকে আঁতৰাই ৰাখিছিল ।
তেওঁ কয় যে এই আলোচনাৰ সময়ত বহু ধাৰণা, দৃষ্টিভংগী, আৱেগ প্ৰকাশ পাইছিল আৰু তেওঁ সকলোবোৰ গুৰুত্ব সহকাৰে শুনিছিল। তেওঁ সদনৰ সকলো সদস্যক ধন্যবাদ জ্ঞাপন কৰে । বিৰলাই স্পষ্ট কৰি দিয়ে যে একাংশ সদস্যই বিশ্বাস কৰিছিল যে বিৰোধীৰ নেতাই সদনৰ মজিয়াৰ ওপৰলৈ উঠি যিকোনো বিষয়ত কথা ক’ব পাৰে, কিন্তু এয়া কাৰো একচেটিয়া অধিকাৰ নহয় । সদন নিয়মৰ দ্বাৰা চলি থাকে, আৰু এই নিয়মবোৰ চৰকাৰ বা বিৰোধীয়ে নহয়, সদনে নিজেই গঢ়িছিল আৰু সকলো সদস্যৰ ক্ষেত্ৰত সমানে প্ৰযোজ্য।
তেওঁ কয় যে প্ৰধানমন্ত্ৰী বা মন্ত্ৰীসকলেও যদি সদনত বক্তব্য দিব বিচাৰে তেন্তে ৩৭২ নং নিয়মৰ অধীনত অধ্যক্ষৰ পৰা অনুমতি ল’ব লাগিব । কোনো সদস্যই নিয়মৰ বাহিৰত কথা কোৱাৰ সুবিধা নাপায় । সংসদীয় পৰম্পৰাৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ কয় যে ১৯৫৭ চনত যেতিয়া অটল বিহাৰী বাজপেয়ীয়ে জম্মু-কাশ্মীৰৰ সৈতে জড়িত কিছু ফটো সদনত ৰাখিব বিচাৰিছিল , তেতিয়া অধ্যক্ষই তেওঁক প্ৰথমে দেখুৱাবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল আৰু অটল জীয়ে ইয়াক সন্মান জনাইছিল। ১৯৫৮ চনত অধ্যক্ষৰ অনুমতি অবিহনে সদনত নথি-পত্ৰ ৰখা নহ’ল বুলিও তেওঁ কেইবাটাও দৃষ্টান্ত উল্লেখ কৰে ।
অধ্যক্ষৰ এই সিদ্ধান্তত যিকোনো সদস্যই একমত বা অসন্মত হ’ব পাৰে, কিন্তু নিয়ম আৰু পৰম্পৰা বলবৎ কৰাটো তেওঁৰ কৰ্তব্য বুলি মন্তব্য কৰে বিৰলাই। যেতিয়াই একাংশ সদস্যই সদনৰ শিষ্টাচাৰৰ বিৰুদ্ধে আচৰণ কৰে তেতিয়াই তেওঁ কঠোৰ সিদ্ধান্ত ল’বলগীয়া হয়। সংবিধানৰ ১০৫ নং অনুচ্ছেদৰ উদ্ধৃতি দি তেওঁ কয় যে সংসদত বাক স্বাধীনতা আছে যদিও সেয়া সদনে গ্ৰহণ কৰা নিয়ম আৰু স্থায়ী আদেশৰ অধীনত।
বিৰোধীয়ে মাইক বন্ধ কৰাৰ অভিযোগ সন্দৰ্ভত তেওঁ কয় যে অধ্যক্ষৰ কেতিয়াও অন অফ বুটাম নাথাকে। মাইক্ৰ’ফোনটো কেৱল সেই সদস্যজনৰ বাবেহে অন থাকে যিজনক কথা ক’বলৈ দিয়া হৈছে। মহিলা সদস্যসকলৰ প্ৰতি থকা সন্মানৰ কথা উল্লেখ কৰি তেওঁ কয় যে তেওঁ সদায় মহিলা সাংসদসকলক কথা ক’বলৈ যথেষ্ট সুযোগ আৰু অগ্ৰাধিকাৰ দিছিল, কিন্তু যেতিয়া একাংশ মহিলা সদস্যই কুঁৱাটো পাৰ হৈ ট্ৰেজাৰী বেঞ্চৰ ফালে গৈ শ্লোগান চিঞৰি বেনাৰ প্ৰদৰ্শন কৰিছিল তেতিয়া এক অভাৱনীয় পৰিস্থিতিৰ সৃষ্টি হ’ব পাৰিলেহেঁতেন । সেয়ে সদনত শৃংখলা বজাই ৰাখিবলৈ প্ৰধানমন্ত্ৰীক কথা কোৱাত বাধা দিয়ে ।
বিৰলাই কয় যে তেওঁৰ প্ৰচেষ্টা সদায় কোনো সদস্যক নিলম্বিত নহয়, কিন্তু সদনত শৃংখলা বজাই ৰখাটোও তেওঁৰ দায়িত্ব। কঠিন সিদ্ধান্ত ল’বলগীয়া হ’লে তেওঁৰ দুখ লাগে, কিন্তু এনে পৰিস্থিতি কিয় উদ্ভৱ হয় সেই বিষয়ে তেওঁ বিবেচনা কৰাটো প্ৰয়োজন। তেওঁ কয় যে ১৯৯৭ আৰু ২০০১ চনত সদনৰ শিষ্টাচাৰ আৰু মৰ্যাদাৰ বিষয়ে আলোচনা কৰা হৈছিল আৰু সৰ্বসন্মতিক্ৰমে প্ৰস্তাৱ গ্ৰহণ কৰা হৈছিল যে শ্লোগান দিয়া, পোষ্টাৰ প্ৰদৰ্শন কৰা, কাগজ ফালি পেলোৱা, অশ্লীল ইংগিত দিয়া আদি সহ্য কৰা নহ’ব ।
তেওঁ কয় যে সেই সময়ত ছোনিয়া গান্ধীয়েও কৈছিল যে কুঁৱাটোত প্ৰৱেশ কৰাত সম্পূৰ্ণ নিষেধাজ্ঞা থাকিব লাগে, আৰু উলংঘাৰ ফলত স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে অনুশাসনমূলক ব্যৱস্থা গ্ৰহণ কৰিব লাগে । সদনৰ শিষ্টাচাৰ আৰু পৰম্পৰা বজাই ৰখাটো অতি প্ৰয়োজনীয় কাৰণ ইয়াৰ আচৰণে সমগ্ৰ দেশৰ গণতান্ত্ৰিক প্ৰতিষ্ঠানসমূহৰ বাবে আদৰ্শ দাঙি ধৰে। পাৰ্থক্য থাকিব পাৰে, কিন্তু গণতন্ত্ৰত শৃংখলা বজাই ৰখাটো আমাৰ দায়িত্ব।
বিৰলাই কয় যে প্লেকাৰ্ড প্ৰদৰ্শন, শ্লোগান চিঞৰি চিঞৰি কাগজ ফালি, টেবুলত বগাই যোৱাটো সংসদীয় গণতন্ত্ৰৰ পৰম্পৰা নহয় বুলি বাৰে বাৰে ক’বলগীয়া হোৱাটো তেওঁ অপছন্দ কৰে । এই মতৰ সৈতে সদন আৰু দেশ একমত নহয় । তেওঁ সদনত ভাল পৰম্পৰা আৰু শিষ্টাচাৰ বজাই ৰাখিবলৈ সামূহিক সংকল্প গ্ৰহণ আৰু সামূহিক আলোচনা অনুষ্ঠিত কৰিবলৈ আহ্বান জনায় । সদনৰ ওপৰত জাতিটোৰ আস্থা আৰু আস্থা ইয়াৰ শক্তিৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল, আৰু লাখ লাখ লোকৰ আশা আছে । গতিকে সদনৰ মৰ্যাদা বজাই ৰাখিবলৈ আমি একেলগে কাম কৰিব লাগিব ।
हिन्दुस्थान समाचार / মনোজ কুমাৰ শইকীয়া
