
কাঠমাণ্ডু, ১১ ছেপ্টেম্বৰ (হি.স.)। নেপালত ২৬ আগষ্টত তিব্বতৰ পৰা ভোটেকোছি নদীৰ মাজেৰে গ্ৰাস কৰা বিধ্বংসী বানপানীৰ পিছত পুনৰ নিৰ্মাণ আৰু পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে আনুমানিক ৭.২৩ ট্ৰিলিয়ন ₹ৰ প্ৰয়োজন হ’ব। চৰকাৰৰ ৰেপিড ডেমেজ এণ্ড নিডছ এচেছমেণ্ট (ডি এন এ) প্ৰতিবেদন অনুসৰি ভোটেকোশী বানপানীয়ে ক্ষতিগ্ৰস্ত হোৱা ভৌতিক আন্তঃগাঁথনি পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে ₹৭,২৩৩,১৫২,০০০ টকাৰ প্ৰয়োজন হ’ব।
এই বিধ্বংসী বানে এতিয়ালৈকে ১৩৭৭ জন লোকৰ প্ৰাণ কাঢ়ি নিয়াৰ ফলত ৰাছুৱা, নুৱাকোট, ধাডিঙকে ধৰি কেইবাটাও অঞ্চলত বিধ্বংসী ৰূপ ধাৰণ কৰিছে। বানপানীয়ে সীমান্ত চেকপইণ্টৰ ঘৰ-দুৱাৰ, কৃষিভূমি, ব্যৱসায়িক প্ৰতিষ্ঠান, ৰাস্তা-ঘাট, দলং, শুকান বন্দৰ, মালবাহী কণ্টেইনাৰ, আনকি বাহন আদিও উটুৱাই লৈ যায়। এই প্ৰাৰম্ভিক মূল্যায়ন ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিকল্পনা আয়োগ আৰু ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগৰ আশংকা হ্ৰাস আৰু ব্যৱস্থাপনা কৰ্তৃপক্ষকে ধৰি বিভিন্ন সংস্থাৰ যৌথ কাৰিকৰী দলে প্ৰস্তুত কৰিছিল। প্ৰতিবেদন অনুসৰি দুৰ্যোগৰ ফলত আটাইতকৈ বেছি ক্ষতিগ্ৰস্ত আন্তঃগাঁথনি খণ্ডসমূহৰ পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে ৪,০৩,৫৭১,৯০০,০০০ ₹ (₹৪,৩০৩,৫৭১,৯০০,০০০) টকাৰ প্ৰয়োজন হ’ব, যিয়ে মুঠ পুনৰুদ্ধাৰৰ প্ৰয়োজনীয়তাৰ প্ৰায় ৭৫% প্ৰতিনিধিত্ব কৰে।
শক্তি খণ্ডৰ আটাইতকৈ বেছি ক্ষতিগ্ৰস্ত :
বানে শক্তি আৰু পথৰ আন্তঃগাঁথনিৰ ব্যাপক ক্ষতিসাধন কৰিছে। ৭৫৯ মেগাৱাট ক্ষমতাৰ তেৰটা জলবিদ্যুৎ প্ৰকল্প আৰু ২৪ মেগাৱাট ক্ষমতাসম্পন্ন ৫টা সৌৰ উদ্যোগ ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। কেৱল শক্তি আৰু গ্ৰীড ব্যৱস্থা পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে ৩,৯০,৬২৩,০৪০,০০০ ₹ (৩,৯০৩,৬২৩,০৪০,০০০ ₹)ৰ প্ৰয়োজন হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। একেদৰে ৬৯ কিলোমিটাৰ পথৰ ক্ষতিসাধন হৈছে। ৩৩খন মটৰচালক দলং উটুৱাই নিয়াৰ বিপৰীতে চাৰিখন দলং আংশিকভাৱে ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। বানাক্ৰান্ত অঞ্চলটোৰ ৬৪খন ওলমি দলঙৰ ভিতৰত ৫৩খন দলঙৰ ক্ষতিসাধন হৈছে। সমগ্ৰ পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে ₹৭৩,৩৪২,৯৬০,০০০ (₹৭৩,৩৪২,৯৬০,০০০) টকাৰ প্ৰয়োজন হ’ব।
ক্ষতিগ্ৰস্ত ৭,৫৭০টা ব্যক্তিগত ঘৰঃ
বানপানীয়ে সামাজিক আৰু উৎপাদনশীল খণ্ডতো যথেষ্ট ক্ষতিসাধন কৰিছে। ৰাছুৱা, নুৱাকোট, ধাডিং, গোৰ্খা, আৰু চিতৱানত ৭,৫৭০টা ব্যক্তিগত ঘৰৰ ক্ষতিসাধন হৈছে। ইয়াৰ উপৰিও ৪৮টা চৰকাৰী ভৱন, ১৮টা বিদ্যালয়, ৭খন স্বাস্থ্য প্ৰতিষ্ঠান, আৰু ৩০টা সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য ক্ষেত্ৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। এই অঞ্চলসমূহৰ পুনৰ নিৰ্মাণ আৰু পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবে ১,০৩০,৫৪৯,০০০ ₹ৰ প্ৰয়োজন হ’ব। বাণিজ্য, ব্যৱসায়, বেংকিং, আৰু কৃষিকে ধৰি উৎপাদনশীল খণ্ডৰ পুনৰুজ্জীৱিতকৰণৰ বাবে ৫০,৭৭৪,৯০০,০০০ ₹ৰ প্ৰয়োজন হ'ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। অঞ্চলটোত ১৮০৬ হেক্টৰ কৃষি শস্য, ১৭টা বেংক শাখা, আৰু ৪৮০০টা বাণিজ্যিক প্ৰতিষ্ঠান ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। পাঁচখন জিলাৰ ১৫টা ক্ষতিগ্ৰস্ত স্থানীয় মৃতদেহৰ ভিতৰত কেৱল নুৱাকোটৰ ভিদুৰ পৌৰসভা এলেকাত ৩০২৬টা ঘৰ ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছে। প্ৰতিবেদনত উল্লেখ কৰা হৈছে যে দুৰ্যোগৰ আশংকা হ্ৰাস আৰু নদী ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে ৯৪ বিলিয়ন ৭৫ কোটি ৩১ লাখ টকাৰ প্ৰয়োজন হোৱাৰ বিপৰীতে বোকা আৰু ধ্বংসাৱশেষ ব্যৱস্থাপনাৰ বাবে ৫১ কোটি ৫৪ লাখ টকাৰ প্ৰয়োজন।
পুনৰ নিৰ্মাণ দুটা পৰ্যায়ত কৰা হ’ব:
প্ৰতিবেদন অনুসৰি পুনৰ নিৰ্মাণৰ কাম দুটা পৰ্যায়ত ভাগ কৰা হৈছে। তাৎক্ষণিক সাহায্য আৰু হ্ৰস্বম্যাদী পুনৰ্নিৰ্মাণৰ বাবে আগন্তুক ছমাহত ৮ বিলিয়ন ৭৩ কোটি ৫০ লাখ টকা ব্যয় হ’ব বুলি অনুমান কৰা হৈছে। দীৰ্ঘম্যাদী পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজন হ’ব ৭ ট্ৰিলিয়ন ১৪ বিলিয়ন ৫৮ কোটি ২ লাখ টকা। ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ বিপদ হ্ৰাস আৰু ব্যৱস্থাপনা কৰ্তৃপক্ষৰ জ্যেষ্ঠ বিভাগীয় অভিযন্তা তথা সমিতিৰ সদস্য সুশীল কুমাৰ শ্ৰেষ্ঠই কয় যে সংশ্লিষ্ট মন্ত্ৰালয়, বিভাগ, আৰু সংস্থাসমূহৰ পৰা তথ্য আৰু সবিশেষ সংগ্ৰহ আৰু বিশ্লেষণ কৰা হৈছে। ইয়াৰ ভিত্তিত পুনৰ নিৰ্মাণৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ক্ষতি আৰু সম্পদ সম্পৰ্কে প্ৰাৰম্ভিক প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰা হৈছে।
পিডিএনএ প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ, তিনি মাহৰ পিছত প্ৰতিবেদন আশা কৰা হৈছে:
দুৰ্যোগৰ পিছৰ পুনৰ্গঠন আৰু পুনৰুদ্ধাৰৰ বাবেও চৰকাৰে দুৰ্যোগৰ পিছৰ প্ৰয়োজনীয়তা মূল্যায়ন (পিডিএনএ) প্ৰক্ৰিয়া আৰম্ভ কৰিছে। ৰাষ্ট্ৰীয় পৰিকল্পনা আয়োগে এই প্ৰক্ৰিয়াটো আগুৱাই লৈ গৈছে। আয়োগৰ মুখপাত্ৰ হৰিশৰণ পুদাছেইনীয়ে জনোৱা মতে, প্ৰায় তিনিমাহৰ পিছত পিডিএনএৰ প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত হোৱাৰ সম্ভাৱনা আছে। বৰ্তমান আয়োগে প্ৰশ্নাৱলী প্ৰস্তুত কৰাৰ লগতে বিশদ ক্ষেত্ৰ অধ্যয়নৰ প্ৰস্তুতি চলাইছে। তেওঁ লগতে কয় যে ৰাষ্ট্ৰীয় দুৰ্যোগ ব্যৱস্থাপনা কৰ্তৃপক্ষই দ্ৰুত ক্ষতি আৰু লোকচান মূল্যায়নৰ প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায় সম্পূৰ্ণ কৰি প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰিছে। ইয়াৰ আধাৰত এতিয়া এক বিশদ প্ৰতিবেদন প্ৰস্তুত কৰা হ’ব।
প্ৰতিটো খণ্ডৰ বাবে কিমান টকাৰ প্ৰয়োজন?
আৰু গ্ৰীড ব্যৱস্থা: ₹৩,৯০৬,২৩৪,০০০। -পৰিবহণ আন্তঃগাঁথনি: ₹৭৩,৩৪২,৯৬০,০০০। -ব্যক্তিগত ঘৰ, ৰাজহুৱা ভৱন, বিদ্যালয়, স্বাস্থ্য প্ৰতিষ্ঠান, আৰু সাংস্কৃতিক ঐতিহ্য: ₹১,০৩৫,৪৯৯,০০০। -বাণিজ্য, ব্যৱসায়, বেংক, আৰু কৃষিকে ধৰি উৎপাদন খণ্ড: ₹৫০,৭৭৪,৯০০,০০০। -দুৰ্যোগৰ আশংকা হ্ৰাস আৰু নদী ব্যৱস্থাপনা: ₹৯৪,৭৫৩,১০০,০০০। -বোলা আৰু ধ্বংসাৱশেষ ব্যৱস্থাপনা: ₹৫১৫,৪০০,০০০।
-----------------
হিন্দুস্থান সমাচাৰ / অৰৱিন্দ